...za kratki strip

   SRPSKI CENTAR ZA STRIP I ANIMACIJU
   raspisuje nagradni godišnji konkurs pod nazivom
   „NOVI SRPSKI STRIP“

      PROPOZICIJE
   Konkurs je potpuno otvoren u pogledu teme, žanra, tehnike i stilskog izraza.
   Format originalnih radova nije posebno ograničen, ali autori treba da imaju u vidu da će odabrani radovi biti pripremljeni za objavljivanje u reprezentativnoj publikaciji formata A4.
   Na konkurs se mogu prijaviti svi domaći autori, bez obzira na godine starosti.
   Radovi moraju ispunjavati sledeće uslove:
      - da imaju najmanje 8 tabli;
      - da predstavljaju zaokružene i kompletne strip-priče;
      - da do dana podnošenja nisu bili prethodno objavljeni;
      - da budu na srpskom jeziku, bez obzira na pismo, dijalekt ili narečje;
      - da budu prilagođeni objavljivanju u A4 formatu.

      NAGRADE
   Konkurs je nagradnog karaktera.
   Autorima nagrađenih radova, pored ugovora o objavljivanju rada u zborniku radova sa konkursa, pripadaju i novčane nagrade:
      Prva nagrada – 500.000 RSD
      Druga nagrada – 270.000 RSD
      Treća nagrada – 220.000 RSD
   Biće dodeljena i posebna priznanja za mlade autore, kao i za izuzetne rezultate u oblastima scenarija, crteža, umetničkog izraza, inovativnosti i drugim kategorijama od značaja za razvoj stripa.

      OBJAVLJIVANJE I IZLOŽBA RADOVA
   Najbolje ocenjeni radovi biće objavljeni u reprezentativnoj publikaciji formata A4.
   Pored publikacije, Srpski centar za strip i animaciju organizovaće i izložbe pristiglih radova, u skladu sa mogućnostima i programom Centra.
   Uz radove, autori su dužni da dostave:
      - ime i prezime;
      - adresu i druge precizne kontakt podatke;
      - broj telefona;
      - adresu elektronske pošte;
      - kratku biografiju.

      DOSTAVLJANJE RADOVA
   Originalne table ili kvalitetne fotokopije radova treba dostaviti poštom na adresu:
      Srpski centar za strip i animaciju
      (Za konkurs „Novi srpski strip“)
      Bulevar despota Stefana 5
      21000 Novi Sad
   Radove u digitalnom formatu, u rezoluciji od najmanje 300 dpi, treba dostaviti na adresu elektronske pošte: front.desk@scac.studio
   Na istu adresu autori mogu uputiti i sva pitanja u vezi sa konkursom.

      RADOVI KOJI SE NEĆE RAZMATRATI
   Neće se razmatrati radovi koji:
      - propagiraju rasnu, nacionalnu, versku, ličnu ili bilo koji drugi vid netrpeljivosti;
      - imaju za cilj promociju delatnosti pravnih lica, organizacija, udruženja i/ili pokreta;
      - su pornografske sadržine;
      - na drugi način nisu u skladu sa uslovima i ciljevima konkursa.

   Srpski centar za strip i animaciju
   Bulevar despota Stefana 5
   Novi Sad

  ..."Životinjska karma" Frenka Čoa

   Kultno djelo "Životinjska karma" Frenka Čoa na srpskom jeziku: Bomba za rušenje strip standarda

   Piše: Branislav Predojević

   BANJALUKA – Izdavačka kuća "Lavirint" objavila je dva integral izdanja kultnog humorističkog stripa "Životinjska karma", legendarnog američkog autora Frenka Čoa.

   Ovom raskošnom kolekcijom na skoro 500 stranica domaćoj publici je omogućeno da u obimnoj formi upozna jedno od najduhovitijih ostvarenja savremenog stripa.

   Strip "Životinjska karma", u originalu poznat kao "Liberty Meadows", stekao je kultni status ubrzo nakon pojavljivanja krajem devedesetih godina. Radnja je smještena u specifičan rehabilitacioni centar za životinje, gdje se prepliću sudbine neobičnih i često neurotičnih likova. Čitaoci prate dogodovštine lijepe psihijatarke Bet Karter, veterinara Frenka i vlasnika centra Džulijusa, ali i nezaboravnih životinja poput patka Trumana, medvjeda Ralfa, svinje Dina i rakuna Majka.

   Od studentskih novina do borbe protiv cenzure

   Zvanično pokrenut 31. marta 1997. godine, strip je trajao do kraja 2001. kao evolucija serijala "Univerzitet na kvadrat", koji je Čo pisao tokom studentskih dana na Univerzitetu Merilend. Iako se prvobitno pojavljivao u brojnim dnevnim novinama, autor je 2001. godine prekinuo saradnju sa urednicima zbog stalne cenzure, odlučivši da strip objavljuje direktno u nezavisnom formatu.

   Nakon broja 36 nastupila je duža pauza, da bi u junu 2006. godine bio objavljen broj 37 – prvi koji nije sadržao prethodno objavljen novinski materijal, ali ujedno i posljednji objavljen do danas. Sam autor je priznao da je rad na seriji prestao zbog finansijskih pritisaka i obaveza prema većim izdavačima.

   "Mislio sam da mogu da radim 'Životinjsku karmu' i svoj Marvelov i spoljni posao, ali ne mogu. Imam hipoteku i izdržavanje djeteta koje moram da plaćam svakog mjeseca. Koliko god želim da radim, a vjerujte mi da želim, drugi poslovi su bolje plaćeni", iskren je bio Čo.

   Razbijanje četvrtog zida i vizuelna savršenost

   Posebnost ovog djela ogleda se u spoju klasične novinske forme i izrazito dinamičnog crteža. Čo je poznat po tome što često razbija "četvrti zid", uvodeći šale na sopstveni račun i direktno komunicirajući sa čitaocima. Njegov vizuelni stil, prepoznatljiv po detaljnom crtežu i naglašenoj estetici likova, dodatno je doprinio planetarnoj popularnosti serijala.

   Objavljivanje dva integralna toma predstavlja značajan izdavački poduhvat jer donosi sve epizode na jednom mjestu, omogućavajući čitaocima da prate razvoj likova i humora kroz godine. Za prevod su bili zaduženi Vladimir Tadić (prvi tom) i Draško Roganović (drugi tom), a obje knjige dolaze u tvrdom povezu na 224 strane u punom koloru.

   Frenk Čo, rođen 1971. godine kao Duk Hjun Čo, danas važi za jednog od najistaknutijih pisaca i ilustratora, poznatog i po radu na naslovima kao što su "Mighty Avengers", "Hulk", "Shanna the She-Devil" i "Skybourne".

   [Objavljeno: Glas srpske, Banja Luka, 07.05.2026]

  ...bazar stripa

   Foaje Kulturnog centra,
   5. septembar, 12.00 – 20.00

   PANČEVAČKI BAZAR STRIPA
   Klub ljubitelja stripa i knjige „Čitalac iz Pančeva”

   Izlagači i izdavači iz cele Srbije

   Ulaz slobodan

   Učestvuju:
   „Sistem Komiks”, „Komiko”, „Forma B”, „Darkvud”, „Makondo”, „Beli put”, „Stalker”, kao i izlagači Predrag Radetić, Dejan Nikolić, Nebojša Kolaković, Dine Dimitrijevski, autori Boris Stanić, Maksimović i Denić i Vladimir Popov.

    Na bazaru će biti upriličena i radionica farbanja figura do 20 ljudi „Liquid Turtle”.

   Udruženje Klub ljubitelja stripa i knjige „Čitalac iz Pančeva” je neprofitno udruženje čiji je cilj promocija stripa, knjige i kulture čitanja, kao i približavanje devete umetnosti široj publici, a posebno mladima.

   www.facebook.com/photo?...

  ...Evropa i Piletina sa šljivama

STIGLA JE „EVROPA“

Spremite se za uzbudljivo putovanje kroz mračne devedesete, rasute granice i Evropu koja nije baš onakva kakvom je zamišljamo.

EVROPA – Tomaž Lavrič

Ko je Žile i od čega pokušava da pobegne?
Šta ga čeka nakon prelaska slovenačko-italijanske granice?
Hoće li u Evropi pronaći bolji život ili ga prošlost ponovo sustiže?

Pratite Žileta kroz ukradene automobile, kriminal, nasilje i tragove rata u ovom brzom, filmskom i gorko duhovitom stripu.

Cena na Letećem startu – 1.999 din. - PORUČITE ODMAH

Svoj primerak „Evrope“ možeš nabaviti na našem sajtu www.carobnaknjiga.rs i u klubovima čitalaca Čarobne knjige!

PRIČA O LJUBAVI, MUZICI I IZGUBLJENIM SNOVIMA

Stigla je „Piletina sa šljivama“, jedno od najpoznatijih dela Marđan Satrapi, autorke čuvenog „Persepolisa“.

Kada se slavnom muzičaru Naseru Ali Kan-u polomi njegov voljeni tar, on odlučuje da više nema zbog čega da živi.

Tokom narednih osam dana, kroz uspomene, susrete i porodične priče, otkrivamo šta ga je dovelo do te odluke.

Satrapi donosi duhovitu, nežnu i melanholičnu priču o ljubavi, umetnosti, porodici i životu.

Cena na Letećem startu – 870 din. - PORUČITE ODMAH

Svoj primerak „Piletina sa šljivama“ možeš nabaviti na našem sajtu www.carobnaknjiga.rs i u klubovima čitalaca Čarobne knjige!

  ...Svjetska strip elita stiže u Boku

   Svjetska strip elita će se i ovog septembra okupiti u Crnoj Gori, u Herceg Novom, na jubilarnom, 20. izdanju Hercegnovskog strip festivala (HSF). Manifestacija koja godinama nosi i pravda epitet “kulturološkog čuda” još jednom će svojim programom pomjeriti postavljene granice – publiku očekuje druženje sa više od 200 gostiju iz dvadesetak zemalja, crtanje za fanove, berze stripa, radionice, prezentacije domaćih i stranih umjetnika, vrhunski muzički program, a sve to na čak 16 lokacija širom Boke kotorske.

   Jubilarno izdanje otvoriće sjutra, 04. septembra na Belavisti jedno od najznačajnijih imena aktuelne strip scene, scenarista stripa “Alan Ford”, Ricardo Secci, najavljeno je na danas održanoj konferenciji za novinare.

   O programu koji nas očekuje u narednih šest dana govorili su organizatori, Jovan Subotić i Nebojša Mandić, a svoje utiske po dolasku u Herceg Novi i očekivanja podijelili su trojica specijalnih gostiju, strip zvijezde iz Sjedinjenih Američkih Država: Shawn Crystal (Šon Kristal), Terry Moore (Teri Mur) i Jim Mahfood (Džim Mahfud).

   “Pred nama je 20. izdanje najomiljenije fešte na ovim prostorima posvećene devetoj umjetnosti. Da je najomiljenija to nisu moje riječi, već ovih ljudi koji su juče došli, čak iz Sjedinjenih Američkih Država i već su se zaljubili u naš festival, našu državu, i u ovaj grad”, poručio je Nebojša Mandić.

   On je najavio program svečanog otvaranja, koji počinje od 20 časova. Istakao je da je program koncipiran tako da su crnogorski umjetnici dobili svoju šansu da nastupe rame uz rame sa legendama stripa i muzike.

   “Imaćemo nastup Mjesne muzike Đenović, koja će izvesti nekoliko pjesama koje su specijalno adaptirali za ovaj događaj. Nakon toga slijedi otvaranje izložbi u galeriji “Josip Beko Benković” – radovi specijalnih gostiju na prvom spratu, a na drugom radovi mladih strip stvaralaca iz Crne Gore. Potom se spuštamo na fantastičan koncert na tvrđavi Forte mare, gdje će nastupiti prvo domaća grupa NeoNoeN, a zatim kultni rok sastav Partibrejkersi”, najavio je Mandić.

   Jovan Subotić je naglasio da su na pripremi jubilarnog izdanja radili cijelu proteklu godinu, te uputio riječi zahvalnosti brojnim prijateljima i sponzorima koji su stali uz HSF. Kako je istakao, nije bilo lako, nakon 19 sjajnih izdanja, učiniti da ovo, jubilarno bude jako i dominantno, ali imali su najbolji mogući osnov za to – pozitivna iskustva strip umjetnika i publike koji su im poklonili povjerenje tokom svih proteklih godina.

   “Svjesni smo svoje uloge najvećeg festivala u regionu. Svjesni smo da moramo da budemo perjanica crnogorske strip scene. Zbog toga na otvaranju imamo izložbu na kojoj će naši mladi autori, a vidjećete da imaju što da ponude, prikazati svoje radove rame uz rame sa najvećim svjetskim zvijezdama”, naveo je Subotić.

   Uz 12 strip zvijezda koji su ovogodišnji specijalni gosti, Festival će ugostiti plejadu sjajnih umjetnika, od kojih su mnogi više puta bili dio novske strip smotre, a dolaze iz brojnih zemalja – SAD, Meksika, Italije, Francuske, Velike Britanije, Irske, Španije, Njemačke, Belgije, Grčke, Rusije, po prvi put i iz Poljske, kao i iz svih država regiona.

   “Tu su veliki majstori kao Tony Sandoval, William Simpson, vraćaju nam se Frances Portela i Fernando Dagnino, Sarah Burini, Marcello Mangiantini, Luka Strati, Ilias Kyriazis, Jean-Charles Poupard”, kazao je Subotić, dodajući da će među gostima biti i predstavnici ozbiljnih izdavačkih kuća.

   HSF je pokretač strip scene u Crnoj Gori i zaslužan što deveta umjetnost ima svoje mjesto u zemlji u kojoj trenutno ne izlazi ni jedan strip, koja nema strip reviju niti zvaničnu školu stripa, poručio je Subotić. Kako je dodao, uskoro ćemo imati školu stripa u Podgorici, i to u režiji ljudi koji su ponikli na ovom festivalu i koji su danas međunarodni crnogorski umjetnici.

   “Nakon HSF-a i uspjeha ovog festivala rodila se i strip scena u Crnoj Gori. Uvijek su postojale aktivnosti u nekim manjim okvirima, ali danas su djeca shvatila strip kao nešto vrlo zanimljivo, dobro, kao način na koji treba da se izraze i dobili su priliku da to i prikažu, i to pred najboljom publikom koju možete zamisliti u regionu”, poručio je Subotić.

   Osvrnuo se na to da će, uz više lokacija u Herceg Novom, kao i u Tivtu i na Lovćenu, HSF ove godine biti održan i u Risnu, čime će obuhvatiti sva tri grada Boke kotorske, što vidi kao “podlogu za bolju i veću transformaciju festivala u budućnosti”.

   “Naša regionalna scena je spominjala stidljivo u početku, a kasnije insistirala da ovaj festival treba da postane svebokeški. Boka kotorska je toliko prelijepa da je šteta bazirati se samo na jednom mjestu, treba ljudima prikazati sve to”, kazao je Subotić.

   Podsjetio je da su širenje Festivala kada je riječ o lokacijama počeli vožnjama čamcem i akcijom “Strip u boci” koja je postala tradicija, potom su stigli do Luštice, zatim od 2017. godine uspostavili saradnju i sa Opštinom Tivat, uslijedila je vožnja žičarom na Njeguše, a ove godine će crtanje za fanove biti organizovano i u Risnu, u saradnji sa tom Mjesnom zajednicom i Opštinom Kotor.

   Američke strip zvijezde u Herceg Novom: HSF povezuje autore i publiku

   Svjetska strip elita ponovo će Herceg Novom donijeti energiju, kreativnost i duh globalne strip zajednice. Među brojnim inostranim gostima su istaknuta imena američke strip scene, koji ne kriju oduševljenje atmosferom, gostoprimstvom i značajem ovog festivala.

   „Neizmjerno sam uzbuđen. Volim kada se strip umjetnost slavi širom svijeta i obožavam festivale poput ovog koji na jednom mjestu okupljaju autore sa svih strana planete. Mogućnost da razgovaramo međusobno — mi koji dolazimo iz Amerike sa kolegama iz drugih zemalja — za mene kao umjetnika predstavlja jedno od najdragocjenijih iskustava u životu. Fascinantno je učiti o tome kako strip autori stvaraju u različitim kulturama i šta sve možemo ponuditi jedni drugima. Ovo je sjajna prilika da učim, rastem, ali i da širim ’jevanđelje stripa’ u nekoj novoj zajednici“, istakao je Shawn Crystal (Šon Kristal), umjetnik koji radi za najveće svjetske izdavače poput “Marvel” i “DC”

   Dobitnik Ajznera, najveće nagrade u svijetu stripa, Terry Moore (Teri Mur) je kazao da mu je put od Hjustona do Herceg Novog protekao lako, te istakao ogromno zadovoljstvo što je dio ovogodišnjeg programa.

   „Lijepa strana strip festivala ove vrste jeste u tome što smo mi, dok kod kuće radimo na izdanjima, zapravo poput malih izolovanih ostrva. Naš rad zahtijeva osamu, tišinu i potpunu posvećenost stvaranju sopstvenog svijeta. U tom procesu često izgubim kontakt sa kolegama, sve dok se ne sretnemo na ovakvim manifestacijama. Tada svi izađemo iz svojih “pećina” i zaista je predivno ponovo se sresti sa drugim autorima i provesti vrijeme zajedno. To nas nadahnjuje i pruža nam priliku da nadoknadimo propušteno — baš kao što i publika i ljubitelji stripa ovdje dobijaju vrijeme sa nama“, kazao je Moore.

   Duh zajedništva i povezivanja kroz umjetnost posebno je podvukao Jim Mahfood (Džim Mahfud), naglašavajući da strip spaja ljude bez obzira na geografske i kulturne razlike. Autor koji je radio, između ostalog, likove za Oskarom nagrađen film “Spajdermen: Novi svijet”, zahvalio je na pozivu da posjeti našu zemlju, istakavši da mu je izuzetna čast što je gost Herceg Novog.

   „Kada putujem, strip i umjetnost su moj način da se povežem sa ljudima. U Americi danas ima mnogo stvari koje odvlače pažnju i razdvajaju ljude, stvarajući zbunjenost, ali mene to ne zanima — želim da otkrijem ono što nas spaja. Baveći se ovim poslom profesionalno skoro 30 godina, uvidio sam da su strip i umjetnost moja zaštitna mreža i najbolja spona sa drugima. Možete sresti potpuno nepoznatu osobu, ali čim shvatite da dijeli vašu strast prema umjetnosti, stripu ili starim filmovima, trenutno se stvara bliskost. Od boravka ovdje očekujem upravo to: da upoznam nove ljude, da se zabavimo, da crtam za publiku i uživam u dobrom druženju”, zaključio je Mahfood.

   Ulaz na sve programe je besplatan, a organizatori pozivaju da dođete na vrijeme i zauzmete svoje mjesto jer su kapaciteti ograničeni a interesovanje publike ogromno.

        PROGRAM XX HSF-a, 04 – 09. septembar 2026.

        Petak, 04. septembar
11:00 – 13:00 Osnovna škola “Dašo Pavičić”
– Škola crtanja i radionica stripa i ilustracije
11:00 – 17:00 Trg Nikole Đurkovića
– Berza stripova
– Promo program – Ekologija i deveta umjetnost
– Promo program HSF-a
20:00 – 21:00 Trg Belavista
– Svečano otvaranje XX HSF-a – Mjesna muzika Đenović
– Galerija „Josip Bepo Benković“
– Izložba – Radovi specijalnih gostiju
– Izložba – “Mladi crnogorski autori”
– Galerija „Sue Ryder“ – Izložba “Unfolding – Mileta Poštić”
 22:00 – 03:00 Tvrđava Forte Mare
– Koncert „NeonoeN“(besplatan ulaz)
– Koncert „Partibrejkers“ (besplatan ulaz)

        Subota, 05. septembar
11:00 – 13:00 Gradska biblioteka i čitaonica
– Škola crtanja i radionica stripa i ilustracije
11:00 – 17:00 Trg Nikole Đurkovića
– Promo program – Ekologija i deveta umjetnost
– Crtanje za fanove
– Crtanje na majicama
– Berza stripa
– Background muzički program – 2Beat
13:00 – 18:00 HSF Hotel Herceg Novi (eks Lazarev vrt)
– Prezentacija – Alan Ford – Ricardo Secchi
– Prezentacija – Specijalni gosti
– Prezentacija – Crnogorski autori
22:00 – 03:00 Tvrđava Forte Mare
– Koncert “San Gvida sa Hokaida” – Bunt rock festival (besplatan ulaz)
– Koncert Jura Stublić i „Film“ (besplatan ulaz)

        Nedjelja, 06. septembar
11:00 – 13:00 Trofejna sala “PVK Jadran”
– Škola crtanja i radionica stripa i ilustracije
– Dodjela nagrada za radove nastalih na radionicama
11:00 – 19:00 Resto bar “Jadran”
– Promo program – Ekologija i deveta umjetnost
– Crtanje za fanove
– Crtanje na majicama
– Berza stripa
13:00 – 17:00 Resto bar “Jadran”
– Prezentacija – Specijalni gosti
– Prezentacija – Svjetska strip scena
– Prezentacija – Regionalna strip scena
21:00 – 01:00 Tvrđava Forte Mare
– Koncert “Gorostas” (besplatan ulaz)
– Koncert “Rambo Amadeus kvintet” (besplatan ulaz)

        Ponedjeljak, 07. septembar
11:00 – 13:00 Trg Magnolija, Tivat
– Promo program – Ekologija i deveta umjetnost
– Crtanje na majicama
– Berza stripa
– Crtanje za fanove
15:00 – 18:00 Žičara, Kotor – Lovćen
– Crtanje za fanove
– Crtanje na majicama
– Škola crtanja u prirodi
– Background muzički program – 2Beat
22:00 – 01:00 Stepenište 28. Oktobar – GOT i L’Etage
– William Simpson X anniversary block party
– “Kanda, Kodža i Nebojša” live music

        Utorak, 08. septembar
11:00 – 14:00 Katamaran “Tahiti”
– Crtanje za fanove
– Crtanje na majicama
– Berza stripa
– Background muzički program – 2Beat
14:00 – 17:00 Risan, Park
– Promo program – Ekologija i deveta umjetnost
– Crtanje za fanove
– Crtanje sa djecom iz osnovne škole iz Risna
– Crtanje za „Strip u boci“
– Berza stripa
17:00 – 20:00 Katamaran “Tahiti”
– Krstarenje „Strip u boci“
– Crtanje za fanove
21:00 – 01:00 Amfiteatar Pozorišta – Dvorana Park
– HSF party – „Seagulls“ (besplatan ulaz)
– HSF party – „Boka all stars” (besplatan ulaz)

        Srijeda, 09. septembar
10:00 – 18:00 Beach bar „Peoples”
– Školski dan
– Promo program – Ekologija i deveta umjetnost
– Crtanje za fanove
– Crtanje na majicama
– Background muzički program – 2Beat
20:00 – 00:00 Hotel Herceg Novi (eks Lazarev vrt)
– Završni HSF koktel

        https://stripfestival.me/

  ...4.-6.9. 2026. Brtonigla Verteneglio

   Dva puta, jedna scena: Danijel Žeželj i Darko Macan ponovno zajedno u Brtonigli

   Isto godište. Dva potpuno različita autorska puta. Gotovo četiri desetljeća stripa. I nekoliko vrlo zanimljivih susreta na tom putu.

   Danijel Žeželj i Darko Macan pripadaju istoj generaciji hrvatskih autora, ali teško je zamisliti dva autora koji su do stripa došli baš istim putem. Žeželj je svoj izraz gradio iz svijeta likovne umjetnosti, kroz crtež, ilustraciju, slikarstvo, animaciju i strip, razvijajući jedan od najautentičnijih i najprepoznatljivijih rukopisa na regionalnoj i međunarodnoj sceni. Macan je, pak, u stripu prošao gotovo svenjegove pozicije,od scenarista i crtača do urednika, izdavača, kritičara i kroničara domaće scene.

   Ipak, njihove se karijere kroz gotovo četrdeset godina uporno ponovno susreću.

   Prvi zanimljiv susret dogodio se još 1995., kada je Macan intervjuirao Žeželja za časopis Kvadrat. Žeželj je tada već imao međunarodne ambicije i objavljivao u Italiji, a razgovor je zabilježio trenutak u kojem se njegova karijera spremala napraviti još jedan veliki iskorak.

   Nekoliko godina kasnije njihova se suradnja seli na potpuno druguadresu, u Marvel i DC/Vertigo.

   Za Vertigo su zajedno napravili The Sandman Presents: The Corinthian – Death in Venice. Macan je napisao priču, a Žeželj je potpisao crtež. Serijal je objavljen u tri broja krajem 2001. i početkom 2002. godine.

   Prvi broj nosi datum prosinac 2001., a druga dva slijede u siječnju i veljači 2002. U službenom izdanju DC Comicsa Macan je naveden kao scenarist, a Žeželj kao crtač i tušer; naslovnice je radio Dave McKean.

   A onda, Captain America. U Marvelovu trodijelnom serijalu Captain America: Dead Men Running iz 2002. Macan ponovno piše scenarij, a Žeželj crta i tušira sva tri broja.

   Priča prati Captain Americu u kolumbijskoj džungli, ali daleko je od tipične superherojske avanture, riječ je o mračnijoj, politički obojenoj priči o vojnicima, izbjeglicama, moralu i odgovornosti.

   I tu postoji možda najbolja anegdota iz njihove zajedničke povijesti.Marvelov urednik Andrew Lis angažirao ih je potpuno neovisno, ne znajući da su obojica iz Hrvatske. Kako je Žeželj kasnije ispričao, njihova suradnja na Dead Men Running dogodila se gotovo slučajno.

   Dakle, dvojica autora iz iste male scene, koji su se upoznali i pratili još u Hrvatskoj, nekoliko godina kasnije završavaju zajedno u dvamanajvećim američkim strip-univerzumima, Marvelu i DC/Vertigu.

   I upravo tu njihova priča postaje posebno zanimljiva.

   Jer koliko god su različiti, u jednom su smislu vrlo bliski, oboje su strip uvijek shvaćali kao prostor za autorski izraz, a ne samo kao format.

   Žeželj je svoj vizualni jezik nastavio širiti izvan samog stripa, u ilustraciju, slikarstvo, animaciju i multimedijalne projekte. Njegova službena bibliografija danas uključuje desetke grafičkih romana i strip-albuma, uz rad za Marvel, DC/Vertigo, Dark Horse i druge međunarodne izdavače.

   Macan je istodobno postao jedna od ključnih figura domaće strip-scene upravo zato što je radio i na stripu i oko stripa. Njegov autorski rad proteže se od velikih američkih izdavača do nezavisnih i domaćih izdanja, dok kao urednik stoji iza Godišnjaka hrvatskog stripa, koji okuplja autore različitih generacija i pokazuje koliko je suvremena domaća scena raznolika. U Godišnjaku hrvatskog stripa 2022., primjerice, svoje mjesto našao je i Žeželjev Robotovo srce.

   Njihova se suradnja pojavljuje i u drugim, manjim formatima. U jednom od izdanja magazina Q strip objavljen je zajednički strip „Zapleši!”, potpisan upravo imenima Darka Macana i Danijela Žeželja.

   A onda, nakon godina i različitih karijera, dolazi još jedan susret.

   Brtonigla Toons&Tunes.

   Festival koji je od početka zamišljen kao mjesto gdje se strip, ilustracija, glazba, vinil i vizualna kultura ne drže svatko u svom kutu, nego razgovaraju jedni s drugima, ove godine ponovno spaja dvojicu autora čiji su se putevi već toliko puta križali.

   Ovoga puta neće zajedno crtati Captain Americu niti Corinthiana. Umjesto toga, sjest će za isti stol i razgovarati o gotovo 40 godinastripa, o autorstvu, mainstreamu, nezavisnim i domaćim izdanjima, međunarodnoj sceni, promjenama kroz koje je strip prošao i onome što ga danas čini živim.

   A možda će upravo njihov razgovor pokazati koliko su različiti putevi zapravo mogli biti dio iste priče.

   Jer od Kvadrata 1995., preko Vertiga i Marvela, pa sve do Brtonigle 2026., njihova se priča uvijek nekako nastavlja tamo gdje je najmanje očekuješ.

   Dva autora. Dva puta. Nekoliko zajedničkih poglavlja. I još jedan susret — ovaj put na Toons&Tunesu.

   Danijel Žeželj × Darko Macan

   Brtonigla Toons&Tunes, 4.–6. rujna 2026.

   Preuzeto:
   www.eurostarumag.hr/novosti/detaljno/dva-puta-jedna-scena-danijel-zezelj-i-darko-macan-ponovno-zajedno-u-brtonigli

         Toons& Tunes - Festival dobrih boja i zvuka
         4.-6.9. 2026. Brtonigla Verteneglio

         Program:

         FRIDAY 4/9
19.00 GALLERY PARTY
Danijel Žeželj / Darko Macan / Boris Bare / Oleg Morović / Daliborka Simić / Stjepan Matić / Antonio Filipović
20.00 LIVE PERFORMANCE
Danijel Žeželj / Nenad Sinkauz & Marko Quarantotto
21.00 TETKINE RADOSTI

         SATURDAY 5/9
12.00/20.00 ΕXHIBITIONS / First Floor
12.00 / 20.00 VINYL FAIR / Second Floor
APERITIVO VINILE - Tod Ernst / M. Mayers / Borovich/FreshNewGuy
14.00 Beat workshop / WOO-D / Ground Floor
15.00 Meet&Greet with comic artists
16.00 Comic Panel: DARKO MACAN
Damir Stojnić, Marijana Ban, Stjepan Matić & Saša Paprić as moderator
17.00 Comic Panel: DANIJEL ŽEŽELJ
moderator: Ivana Martinčić
18.00 Music Panel: ZDENKA KOVAČIČEK
moderator: Nikša Dragolin
19.00 Music Panel: Istarske izdavačke kuće
Borut Cvajner (Vakum Records) Andrej Lasić (Cosada Records) Ivan Ljutić (Forbidden Dance Records)
moderator: Nikša Dragolin
20.00 DJ LASEECH & IVAN LJUTIĆ

         SUNDAY 6/9
12.00 / 20.00 ΕΧHIBITIONS / First Floor
12.00/20.00 VINYL FAIR / Second Floor
APERITIVO VINILE - Dazz/Neeksha / Gram Zvuka / Ervin
19.30 PUB QUIZ

         Profil festivala:
         https://www.facebook.com/toonstunes.festival

  ...slavi deveti rođendan

   Dragi naši, sa velikim zadovoljstvom vas pozivamo da nam se pridružite u petak, 4. septembra, kada ćemo proslaviti DEVETI ROĐENDAN naše Striparnice!

   Tim povodom za vas smo pripremili FANTASTIČAN ROĐENDANSKI POPUST od 33% na sva naša izdanja!

   Rođendanski popust možete iskoristiti u našim Striparnicama u Beogradu i Nišu.

   Beograd — 4. septembar, 11–19 h
   Striparnica Čarobna knjiga, TC Eurocentar, Dečanska 5

   Niš — 4. septembar, 10–19 h
   Striparnica Čarobna knjiga, TC Kalča

   Čekamo vas da zajedno proslavimo još jednu godinu druženja, priča, stripova i knjiga!

   *Popust važi isključivo za kupovinu u našim striparnicama u Beogradu i Nišu i ne odnosi se na porudžbine preko sajta Čarobne knjige
   ** Jedino „V kao Vendeta – Kolekcionarsko izdanje” ne ulazi u ovaj popust.

  ...i „Sedmoj žrtvi“ Andrije Maurovića

   Maurovićevi stripovi "Trojica u mraku" i "Sedma žrtva" dospjeli su mi u ruke preko Krulčićeve crvene monografije o Mauroviću (Istarska naklada, Pula, 2986.) koju su mi kupili roditelji, jer je tata u djetinjstvu volio Starog Mačka, kojeg u toj monografiji nije ni bilo, ali je bilo drugih čudesnih priča različitih žanrova.  Međutim, baš ta dva stripa su mi prvi pokazali da je strip mnogo ozbiljnija stvar od zabave za djecu.

   Odrastao sam osamdesetih godina, dok je strip još uvijek imao masovnu privlačnost i, u isto vrijeme, izazivao zazor kao niska, vulgarna forma umjetnosti. I premda sam "jezik" stripa usvojio čitajući konfekcijska, licencna izdanja većinom talijanskih western stripova, od prve table "Trojice u mraku" činilo mi se da sam se našao na meni posve nepoznatom mjestu.

   Naravno da sam znao da riječ o stripu iz vremena mojih baka i djedova, ali djelovao mi je neusporedivo modernijim, čudnijim i opipljivijim nego bilo što s čim sam dotad imao čitateljskog iskustva. Maurovićevo kadriranje i način na koji vizualno komponira priču bili su bliži filmu nego konvencionalnom stripu.

   Ekstremni gornji i donji rakursi kakve je Maurović tamo primjenjivao te emocionalno zgrabe i vuku te kroz priču kao da si i sam dio nje, umjesto da samo rutinski prolaziš pored nje. Jaki crnobijeli kontrasti kakve također dotad nisam bio vidio, prije su ekspresivni nego što opisuju ili prepričavaju scenu. Glavni lik je gotovo androgin, mladić koji na trenutke izgleda kao dječak koji nije odrastao, ili kao djevojka, nezemaljski privlačan i u isto vrijeme jeziv i mračan. Navijaš za njega, ali vidiš da je razdrt, proklet i da će ga njegova borba progutati.

   Lica svih tih likova djelovala su psihološki stvarno i dinamično, razvijala su se s svojim karakterom. Krajolici su djelovali blisko i poznato, gotovo kao da je Maurović preselio američki kontinent u naše krajeve, ali ne posve jer je svaki taj krajolik bio ujedno i opći i simboličan. Žanrovski je to bio western, ali i mjerilo i atmosfera kao da su izašli iz antičke mitologije, a u moralnom smislu aktualan i relevantan za naše vrijeme.

   Danas mnogo manje čitam stripove, ali „Trojica u mraku“ i „Sedma žrtva“ su nezaboravni, i mislim da se Maurovićevi dosezi u stripu ne mogu precijeniti.

   Za mene su ova dva Maurovićeva djela, apsurdni stripovi Mirka Ilića i čudesni Moebiusovi svjetovi najbolje što postoji u stripu.

   Marko Golub (Split, 1978) voditelj je Galerije Hrvatskog dizajnerskog društva u Zagrebu. Diplomirao je na ALU 2004. godine. U našem stoljeću jedan je od najaktivnijih likovnih kritičara, kustosa, teoretičara, te autor niza monografija i knjiga o vizualnim umjetnostima.

  ...viteški!

   STRAVA #76 - AVGUST, 2026. - Završili smo sa prvim poglavljem Ivinog “Borka”, u prethodnom broju, ali ne i sa Ivom, već odmah prelazimo na njen najaktuelniji i najpopularniji projekat sa vitezovima!

   Ivana Havran je samouki umetnik koji voli da eksperimentiše i kroz moć interneta uči razne tehnike u kreativnim oblastima. Maštala je da postane naučnik i potrošila 5 godina na studijama, za koje je na kraju skontala da nisu za nju (ups). Voli životinje, prirodu i hranu.

   Nastavlja se “OLUINN”, Olge Mihailović, Darko Macan završava serijal “ULIKS, ANIMIRAN” koji je započeo sa objavljivanjem u februaru prošle godine, prvo poglavlje “BABAROGE NA PRAKSI”, Nađe Tiodorović, ulazi u kulminantu, “SPIRAL HIGHWAY” počinje flešbek priču, a Isidora Cerovac polako okuplja ekipu svog “KILLBOYZ” stripa. Između stripova tu je i nastavak eseja “Moja škola stripa”, kao i izveštaj sa Supertoon festivala.

   Zapratite naš bilten kako biste ostali u toku.

  ...zrenjaninskog stripa

   Kulturni centar Zrenjanina objavio je „Antologiju zrenjaninskog stripa“, jedinstveno izdanje u tvrdom povezu koje donosi sveobuhvatan istorijski uvid u razvoj devete umetnosti u gradu na Begeju.

   Ova knjiga kataloškog tipa okuplja radove lokalnih strip autora i autorki različitih generacija. Čitaoci imaju priliku da se upoznaju sa širokim rasponom stvaralaštva – od crteža rađenih klasičnim likovnim tehnikama, do modernih formi koje karakterišu današnji savremeni izraz. Svaki umetnik predstavljen je kratkim biografskim podacima i reprezentativnim stranicama koje je sam odabrao za ovu priliku.

   Antologiju odlikuje izuzetna umetnička dinamika, budući da se u njoj prepliću potpuno različiti senzibiliteti: od autora koji neguju tradicionalni, komercijalni pristup mediju, do onih sa izraženim, individualističkim autorskim pečatom. Pored generacijske šarolikosti, izdanje sa ponosom ističe i rodnu balansiranost, predstavljajući kako umetnike, tako i umetnice koji su oblikovali i koji danas čine strip scenu Zrenjanina. Ovo nije samo zbirka radova, već istorijski dokument i vremeplov koji pokazuje kako je strip na Begeju disao, rastao i menjao se kroz generacije.

   Zvanična promocija ovog vrednog izdanja, praćena velikom izložbom odabranih radova i razgovorom sa strip autorima, odigraće se na predstojećem festivalu „Stripolis“ u septembru ove godine. Ovaj događaj biće savršena prilika da se javnost i ljubitelji stripa iz prve ruke upoznaju sa bogatom istorijom i živom savremenom scenom zrenjaninskog stripa.

  ... – „Betmen: Pobeda nad tamom” Džefa
  Louba (scenario) i Tima Sejla (crtež);
  Izdavač: Čarobna knjiga, 2026.

   Betmen, stripski junak, od pojave u „Detektivskim stripovima“ („Detectiv comics“ - DC) 1939. godine, pleni pažnju generacija dečurlije širom sveta. Poštovaoci Čoveka-šišmiša znaju da on nije nadčovek ali ga ipak doživljavaju kao super-heroja što zbog impozantnog kostima a što zbog svakovrsnih „gedžeta“ koje koristi. Kada je polovinom 1980-ih uredništvo DC-a uvidelo da je potrebno „osvežavanje“ starih strip junaka, među prvima je taj tretman, uz Supermena i Čudesnu ženu, primenjen na Betmena, za koja je to majstorski obavio Frenk Miler remek-delom „Betmen: povratak mračnog viteza“ iz 1986. godine (u kome se Betmen vraća iz penzije da opet deli pravdu) za kojim je sledio „Betmen: godina prva“, 1987. (crtež Macukeli). Da se priča vrati na drugu godinu Betmenovog ispunjavanja obećanja mrtvim roditeljima kako će “očistiti grad od zla koje im je oduzelo život”, trebalo je čekati gotovo punu deceniju: Džef Loub (1958) je nastavio tamo gde je stala „Godina prva“ a jedna rečenica iz nje - o mafijaškoj porodici Falkone - izrodila je serijal “Duga Noć veštica” (13 svezaka na gotovo 400 strana!), objavljivan 1996. i 1997. godine. Strip je nacrtao nenadmašni stilista Tim Sejl (1956-2022). Po mnogima ovaj serijal spada u najuspešnije u sagi o Betmenu što je, neminovno, vodilo do nastavka jer priča nije bila završena. I tako je u 13 nastavaka objavljenih 1999. i 2000. godine od istog kreativnog dvojca stigao obimni (preko 360 strana!) strip serijal (ili je to, imajući u vidu kompleksnost priče, grafička novela?) „Betmen: Pobeda nad tamom”.

   Dakle, priča se nastavlja: ubica Praznik je uklonjen, bivši tužilac Dent unakažen kiselinom je Dvoliki smešten je u Arkam azil (ludaru), zajedno sa mladim Albertom Falkoneom i gomilom ‘nakaza’ (Džoker, Strašilo, Kalendar, Solomon Grandi…). Silvija Gigante, iako u invalidskim kolicima, pokušava da održi primat Falkone familije u kriminalnom Gotamu. Jedan od planova koji trebaju da joj obezbede osvetu i ostvarenje ambicija je napad na Arkam i oslobađanje ‘nakaza’. Zamišljeno-učinjeno. Uskoro Gotamom počinje da hara novi ubica, Vešala, koji na praznike ubija bivše korumpirane policajce. Osumnjičenih je mnogo ali načelnik Gordon ne uspeva da otkrije ko je Vešala a na Betmena ne može da se osloni jer su njihovi odnosi zahladneli zbog onoga što se desilo Dentu. Žena-mačka je i dalje Betmenu za petama, padaju nove žrtve, kriminalci stare škole pokušavaju da ‘napreduju’ u svom biznisu, Vejn usvaja siroče nastradalih cirkuskih artista na trapezu jer ga seća na to kako je on postao siroče, dečak uskoro postaje Betmenov asistent Robin… Kao i u prvom delu ovo je priču o potrazi za ubicom, sa mnoštvom tragova koji ukazuju na moguće krivce. I ovog puta Betmen kasni za ubicom. No, ovo nije rutinska krimi akciona avantura uz oslanjanje na filmske krimi klasike (i omaž jednoj od kultnih scena iz “Kuma”), težište zapleta nisu tuče i pucnjave jer jednaku važnost imaju porodične i bračne trzavice, poverenja i sumnje, nade, ambicije i dileme junaka - kako reče Betmen: „Svako od nas je izgubio delić života i sakrio ostatak u tami. Da li ovo želim sebi? Svet koji postoji samo u tami?“

   Na širem planu ovo je priča o propasti jedne epohe i nastupanju nove. Vreme ‘klasičnih’ kriminalaca-mafijaša nestaje. Gotam su preplavili maskirani, histerični, sumanuti kriminalci ‘nakaze’. Matrice ponašanja su se drastično promenile. U prvom delu Betmen se čak pita da li je njegova pojava (groteskno kostimiranog, nabildovanog osvetnika) privukla ovo izopačeno ludilo? Ni u drugom delu on nema zadovoljavajući odgovor ali mu više nije ni potreban jer su mafijaši izgubili bitku sa nakazama.

   Priča o nasilju, fizičkoj i moralnoj izopačenosti ima besprekorni vizuelni lik. Sejlove razigrane table su fascinantne, prepune velikih slika sa totalima lica ili tek sitnih detalja, čudnih rakursa u vrtoglavoj, efektnoj montaži. Slike na dve strane impozantne su. Senke su zloslutno crne, svetlo bolno bleštavo, magle mistično plave. Enterijeri su realistički precizni a lica stilizovana do karikaturalnosti ‘nakaza’. Crtačevo zadovoljstvo dozvolom da svoju veštinu ‘praktikuje’ bez ograničavanja očigledno je što čitaoca mami da iznova prelistava stranice i sladi se slikama.

   Rečju, „Betmen: Pobeda nad tamom” je delo zrelog autorskog stripa, u okriljima komercijalne ponude, koje maniristički precizno i kreativno redefiniše jedan od najvažnijih mitova 9. umetnosti.

   („Dnevnik“, 2026)

  ...na 2. Kikindskom festivalu stripa

   Na 2. Kikindskom festivalu stripa (održanom od 22. do 23. avgusta 2026. godine), tročlani žiri koji su činili Vukojević Milivoj iz Novih Kozaraca, Aladžić Zoran iz Subotice i Bogojević Pavle Srpska Crnja dodelio je sledeće nagrade i priznanja:

Kategorija za mlade:
Prvo mesto Jelena Krčadinac Beograd,
drugo mesto Emilija Despotov iz Mokrina,
treće mesto Sava Tegeltija iz Beograda.

Nagrada za najmlađeg učesnika:
Elena Ikonić sa Pala R Srpska 11 godina 2015 godište.

Kategorije za odrasle i afirmisane autore:
Prvo mesto Mladen Oljača Novi Sad,
drugo mesto Predrag Stamenković Niš,
treće mesto Katerina Nikolovska iz Skoplja R Severna Makedonija.

Nagrada za timski rad:
Bogojević Dejan Valjevo rad na stripu zajedno sa Katerinom.

Za strip karikaturu:
Goran Čeličanin, Varvarin.

Za scenario:
Nikola Vidaković Banja luka R Srpska.

Klasičan strip:
Dragiša Krčmarević Gile Smederevo.

Specijalna zahvalnica za učestvovanje
William Simpson Belfast Severna Irska.

Za grupno učestvovanje:
Škola stripa i ilustracije SKC Beograd pod mentorskom palicom Miloja Mitrovića iz Beograda.

  ...do interaktivne izložbe

   JEDAN JUNAK. JEDAN DAN. DVE PRIČE!
   NE PROPUSTITE POSEBNO VEČE
   U ETNOGRAFSKOM!

   O Marku Kraljeviću slušali smo priče, čitali pesme, gledali ga u stripu, a sada možemo da ga upoznamo i kroz interaktivnu izložbu.

   U petak, 28. avgusta, u Etnografskom muzeju vas očekuju dva vođenja kroz dve izložbe koje na različite načine govore o Marku Kraljeviću i njegovom mestu u kulturi.

   18.00 | „15 GODINA VEKOVNIKA“
   Vođenje kroz izložbu i razgovor sa Markom Stojanovićem o strip serijalu koji već 15 godina gradi svoj svet oko srpskog srednjovekovlja i Marka Kraljevića.

   19.00 | „KO TO BEŠE KRALJEVIĆU MARKO?“
   Vođenje kroz interaktivnu izložbu koja najpoznatijeg srpskog junaka predstavlja kroz priču, igru i istraživanje.
   Dva različita pogleda. Dva različita formata. Jedan Marko.

   A imamo i malo iznenađenje za posetioce!

   Očekuju vas majice i šolje sa motivima izložbe „Ko to beše Kraljeviću Marko?“, u ograničenom broju.

   Etnografski muzej u Beogradu
   Petak, 28. avgust
   18.00 i 19.00č

   ULAZ JE BESPLATAN!

   Dođite na jedno vođenje. Ostanite na oba.

   I otkrijte koliko različitih lica može imati jedna legenda.

  ...za školu stripa SKC Beograd

   KULTURNI CENTAR KIKINDA
   22. i 23.avgust 2026. godine 

   Žiri u sastavu:
   1. Milivoje Vujović, strip autor.
   2. Pavle Bogojević, strip autor.
   3. Zoran Adžić, strip autor.

   -Prvu nagradu dobila je Jovana Krčadinac SKC Beograd 
   -Treću nagradu dobio je Sava Tekelija SKC Beograd 
   -Priznanje za mentorski rad dobio je Miloje Mitrović
    SKC Beograd
   -ŠKOLA STRIPA SKC Beograd.

   Treba napomenuti da je Jovana Krčadinac nadahnuta lepom mladalačkom potom sa lepom kompozicijom i likovima koji se neizbežno pamte.

   Sava Tegeltija sa već svojim prepoznatljivim stripom SEDMACI. Njegov strip ima možda nešto francuskog manira ali već je prepoznatljiv u devetoj umetnosti.

   Jovana i Sava sto posto kreativno, u koloritu dobijaju svoj profesionalni sjaj.

   Posebno priznanje je dobila škola stripa SKC Beograd pod vođstvom profesora Miloja Mitrovića.

  ... – „Strip priče“ Tihomira Jovanovića;
  Izdavač: autor, 2025.

   Kao fenomen popularne kulture strip je ’rođen’ početkom  XX veka zahvaljujući masovno štampanim dnevnim novinama odnosno nedeljnim publikacijama. Isprva je bio prevashodno namenjen zabavi mlađe populacije pa su tom cilju prilagođeni i sadržaji ’priča u slikama’. Na krilima popularnosti (i profitabilnosti) strip se razvijao, širio svoju zanatske i ikonografske temelje, osvajao nove tematske prostore. Ipak, krajem XX veka i u prvim decenijama XXI veka popularnost stripa posustaje, on je ’spor’ za novu decu koja avanture mogu da doživljavaju svim čulima kroz ’realno vreme’ interaktivnih slika (zahvaljujući kojima se njihova mašta ili ne razvija ili bespovratno atrofira). No, strip nije na kolenima dogod ima široku bazu ljubitelja sa prosedim kosama. Pored ’običnih’ stripoljubaca postoji još jedna, retka vrsta – stripoljubci koji domišljaju postojeće stripove i u zapadnom svetu se ova rabota naziva ’fan fikšn’ i postoji u specifičnom zabranu-niši sadržaja koji imaju kultni status. Tihomir Jovanović (1955) spada među ovdašnje ’retke ptice’ koje znanim strip junacima smišljaju nove doživljaje odnosno postavljaju pitanje ’šta bi bilo kad bi bilo’ i na njega daju svoje odgovore. U njegovom dosadašnjem književnom opusu značajno mesto imaju knjige koje su svojevrsno dopisivanje avantura poznatih strip junaka odnosno knjige koje su utemeljene na strip iskustvima i njihovim originalnim parafrazama. Zbirka „Strip priče“ logičan je nastavak ove trajne infekcije i fascinacije stripom i njegovim svetovima pa znatiželjnim čitaocima nudi nove avanture Fantoma, Čelične kandže, Diabolika, Dikana, Flaša Gordona i Mandraka.

   Polovina junaka ove knjige spada među strip heroje zlatnog doba američkog novinskog stripa (Fantom, Mandrak, Flaš Gordon) koji su stekli svetsku popularnost; tragom tog uspeha pošli su i engleska Čelična kandža i italijanski Diabolik dok je Dikan (crtač Laza Sredanović po scenarijima više autora) originalna pojava sa prostora bivše Jugoslavije. Svaki junak ima znanu teritoriju, svoje karakteristike i zadatke. Ono što je nepoznato su neprijatelji i njihova nevaljalstva koja treba sprečiti: od borbe sa nacistima, kriminalcima i otmičarima do spasavanja planete Zemlje od agresije vanzemaljaca. U svakoj priči junaci kreću iz ’večitog sada’ odnosno iz zadatih početnih pozicija, neopterećeni prethodnim doživljajima i kreću u razrešenje problema koji je poremetio postojeću ravnotežu. Naravno, ma koliko situacija bila teška, nerešiva ili bezizlazna, pobeda snaga Dobra je samo pitanje vremena. Ta, za strip karakteristična, pojednostavljena podela na dobre i loše, odnosno stvaranje teških problema koji će ipak biti povoljno razrešeni, njegova je slabost jer vodi u šablonizovanje situacija ali je, s druge strane, deo ’slasti’ koju čitanje ’priča u slikama’ nosi i u kojoj je zaplet ono što zaokuplja mlade čitaoce (koji znaju da će njihov omiljeni heroj pobediti). Jovanović poznaje i prati pravila strip priča nudeći, kroz pojednostavljeno, funkcionalno pripovedanje krucijalne doze neizvesnosti-sigurnosti koje simuliraju strip originale. Ali, autor ne propušta da svoje epizode začini ponekim neočekivanim ukusom; u ovoj nameri poseže za iskustvima ’krosover fikcije’ odnosno spajanja poznatog strip obrasca sa drugim fiktivnim likovima što je na tragu radova pisca Filipa Hoze Farmera (1918-2009) i njegovog projekta ’Vold Njuton Femili’ u kome je ’otkrivena’ paralelna svetska istorija koju stvaraju junaci literature, stripa, filmova. Jovanović daje svoj doprinos ovom projektu kada u Fantomovu avanturu ’uključuje’ i Indijanu Džonsa povezujući ta dva izmaštana univerzuma. Drugo povezivanje, Mandraka i Harija Hudinija, na tragu je postmodernističkih vragolija u kojima fikcija i fakti idu ’ruku pod ruku’. U ovom smeru kreće i priča o Dikanu koji će ’zalutati’ u druge, paralelne svetove i sresti bića iz paganskih predanja pa odatle ’ući’ u stvarnost nalik onoj iz narodnih epski pesama i tu se družiti i boriti, rame uz rame, sa Kraljevićom Markom (koji je više mit nego istorijski fakt). Svi ovi obrasci i značenjski slojevi izmešani su lako i poletno u zavodljivu, razdraganu i humorom obojenu celinu na uživanje i radost čitalaca otvorenih za svakovrsna spoznajna iskušenja i iskustva jer „Strip priče“ Tihomira Jovanovića u literaturu donose, originalnim izborom tema i njihovom vrcavom realizacijom, uvek potrebnu svežinu i širinu.

   („Dnevnik“, 2026)

  ...na rekordnom 23. Međunarodnom takmičenju u stripu „Veles 2026“

   Najnovije izdanje Međunarodnog salona stripa i tradicionalne strip kolonije, koju organizuje Strip centar Makedonije (SCM-Veles), počinje u znaku istorijskih uspeha – velikog talasa prijavljenih radova na međunarodno takmičenje. Time, Velesov strip salon jasno ističe čisti strip kao kulturu po sebi. Za razliku od srodnih aktivnosti pop kulture, kao što su igre, animacija, društvene igre ili muzika, koje su često isprepletene, Salon se fokusira na autentični deveti medijum bez ikakvih dodatnih društvenih i kreativnih dodavanja. Na kraju krajeva, sama strip kultura se sastoji od više kultura, društvenih poruka i umetničkih svetova. Ove manifestacije  finansira Ministarstvo kulture, kao i opština Veles.

   Tradicionalno međunarodno takmičenje „Zlatni strip“ privuklo je ogroman broj umetničkih radova, oborivši sve prethodne rekorde. Kako je izvestio Tome Trajkov iz organizacionog tima, ove godine njihove prijave su višestruko veće nego prošle (497), čime je takmičenje dostiglo svoj istorijski vrhunac po masi prijavljenih umetnika iz celog sveta.

   Među prijavljenim radovima dominiraju stripovi makedonskih autora iz različitih generacija i gradova, što potvrđuje domaću umetničku snagu i snažan kontinuitet scene. Međutim, takmičenje ima snažan globalni karakter – masovno ga posećuju autori iz balkanskih zemalja, ali i iz daleke Azije, Poljske, pa čak i Nigerije.

   Centralni događaj i svečano otvaranje Međunarodnog salona stripa, praćeno proglašenjem najboljih radova, održano je 19. avgusta u Evropskoj kući u Velesu.

   U nastavku predstavljamo zvaničnu listu nagrađenih autora i radova XXIII Međunarodnog salona stripa - Veles 2026:

   GLAVNE NAGRADE „ZLATNI STRIP“
   • Prva nagrada: „Večni“ - Marko Stojanović (scenario, Srbija), Milorad Vicanović Maza (crtež, Bosna i Hercegovina) i
     Aljoša Tomić (boja, Bosna i Hercegovina)
   • Druga nagrada: „Zima Arapahosa“ - Kristijan Sekulić (Novi Sad, Srbija)
   • Treća nagrada: „Ljubav je težak posao“ - Duda Vukojev (scenario, Srbija) i Dragan Pavasović (crtež, Hrvatska)

   SPECIJALNE NAGRADE PO KATEGORIJAMA
   • Najbolji scenario: „Svet pripada svima nama“ - Hulja Koluk (Turska)
   • Najbolji crtež: „Sanjanje“ - Aleksandar Tančovski (Skoplje, Makedonija)
   • Najbolji umetnički izraz: „Na granici“ – Marko Stojanović (scenario) i Marko Nikolić (crtež), Srbija
   • Specijalna nagrada za eksperimentalni izraz: „Pesak u Grlo” – Filipa Sara Popova, Ana Knežević i
     Marko Trpeski (Skoplje, Makedonija)
   • Najbolji debitantski strip: „Zvezdana misija“ – Hristina Krstinovska (Resen, Makedonija)
   • Najbolji mentor: Šener Dalipovski (Resen, Makedonija)
   • Najmlađi učesnik: Lav Stojanović (7 godina) (Leskovac, Srbija)
   • Najstariji učesnik: Tode Blaževski (Skoplje, Makedonija)

   SPECIJALNE NAGRADE ZA MLADE AUTORE (u saradnji sa Kućom Evrope - Veles)
   • „Obrasla“ – Matea Arizanovska (Skoplje, Makedonija)
   • „Sarajevski safari” – Aleksandar Barakovski (Skoplje, Makedonija)
   • „Napitak” – Marija Toševska (Skoplje, Makedonija)

   NAGRADE I DIPLOME PO UZRASNIM KATEGORIJAMA
      Kategorija do 14 godina:
   • Nagrada za najbolji strip: „Markove  Devojke“ – Ana Vasileva (Radoviš, Makedonija)
   • Diploma za strip u kategoriji: „Mjau“ – Teona Čalovska (Bitolj, Makedonija)
   • Diploma za strip iz druge zemlje: „Bez naziva“ – Maša Stanojević (Raška, Srbija)
      Kategorija do 18 godina:
   • Nagrada za najbolji strip: „Tako je napisano“ – Jasmina Jovčevska (Skoplje, Makedonija)
   • Diploma za strip u kategoriji: „Malo nade“ – Iva Davidovska (Kriva Palanka, Makedonija)
   • Diploma za strip iz druge zemlje: „Tajna Istočnog bloka“ – Joana Kirku (Grčka)

  ...21.-23. avgusta 2026. godine

   Predstojeći vikenda u znaku devete umetnosti: Eminentni autori, strip berza, izložba…

   Vikend pred nama doneće nam Drugi međunarodni festival stripa. Uz učešće najeminentnijih strip autora i izdavača iz zemlje i okruženja, ovaj trodnevni skup ljubitelja devete umetnosti biće i prilika za razmenu iskustava, ideja, ali i samih stripova.

   -U odnosu na prošlu godinu, ovogodišnji Festival će nam doneti i nekoliko novina, navodi Milivoj Vukojević, strip crtač i jedan od organizatora festivala. -To se pre svega ogleda u činjenici da je ovaj susret dobio atribut međunarodnog. Pored kikindskih autora, publici će se predstaviti i umetnici iz Beograda, Subotice, Zrenjanina, Sombora, Gornjeg Milanovca, Srpske Crnje, Trstenika, a u naš grad će doći i stvaraoci iz Kotora, Bukurešta, Prnjavora, Segedina… navodi Vukojević.

   Otvaranje festivala je planirano u petak u 18 sati u Galeriji „Zdravko Mandić” u Novim Kozarcima, koja je uz Kulturni centar Kikinda i suorganizator ovog susreta.

   Nakon predstavljanja gostiju i prigodnog programa uz izložbu, sutradan, dakle u subotu, sledi centralni deo manifestacije. Toga dana biće proglašeni pobednici konkursa za strip radove, koji je u susret festivalu raspisao Kulturni centar.

   U dvorištu ove ustanove, toga dana biće upriličena i berza stripova na kojoj će svoja najnovija izdanja predstaviti najpoznatiji ovdašnji izdavači crno-belih sličica: „Veseli četvrtak”, „Golkonda”, „Sistem comice” i drugi. Od 14 časova u Velikoj sali uslediće predstavljanje strip autora i izdavača, dok će celokupnom subotnjem programu u Salonu KC prethoditi predstavljanje knjige Borisa Čelikovića o strip produkciji nekada kultnih „Dečjih novina”.

   Program će muzički biti obogaćen gostovanjem kultnog zemunskog muzičara Baneta Eksera, koji će u svom dobro znanom kaubojskom stilu izvesti nekoliko numera, a sem njega, svoj muzički doprinos manifestaciji daće i ovdašnja grupa „Roj”.

   Nedelja je rezervisana za Galeriju „Zdravko Mandić” kada će se u prepodnevnim satima u Novim Kozarcima predstaviti preostali autori i izdavači, a članovi Galerije i gosti će uz druženje s posetiocima uživo stvarati svoja nova dela iz devete umetnosti i dogovarati buduću saradnju.

   N. S.

   Objavljeno, Kikindski portal:https://kikindski.rs/predstojeci-vikenda-u-znaku-devete-um/

---

   ZVANIČNI PROGRAM
   II KIKINDSKI I NOVOKOZARAČKI FESTIVAL STRIPA
   21.-23. AVGUST 2026. GODINE

   PETAK, 21.08.2026.
   Umetnička galerija „Zdravko Mandić", Novi Kozarci
18:00 č - Svečano otvaranje festivala i otvaranje zajedničke izložbe radova učesnika.
Grupna izložba više autora traje od 21. do 23. avgusta.

   SUBOTA, 22.08.2026.
   Kulturni centar Kikinda
11:00 č - Otvaranje izložbe radova pristiglih na nagradni konkurs.
11:30-19:30 č - Strip berza/Sajam stripa domaćih i stranih izdavačkih kuća, kao i samostalnih izdavača (dvorište KC Kikinda).
12:00-15:00 č - Muzički program (Koncert tokom berze):
      Grupa "Roy" (rok i pop standardi) & Milan Vašalić (gajde i tradicionalni in strumenti).
14:00-19:00 - Zvanične tribine, prezentacije i sadržaji:
   - Predstavljanje gostiju, učesnika i strip izdavača.
   - Otvaranje izložbe Muzeja rudničko-takovskog kraja: Strip u Dečijim novinama-Počeci (1957-1964)"
     (otvoreno do 19:00h, i u nedelju 10-15h).
   - Tribina istoričara stripa Borisava Čelikovića (Gornji Milanovac): Od Bujina do Marvela i Diznija
   - Najava ponovnog pokretanja škole stripa i radionice crtanja i slikanja u Kikindi (startuje u septembru u org. KC Kikinda
     i UGZdravko Mandić").
   - In memoriam: Sećanje na preminulog strip autora Gezu Šeteta, poreklom Kikindadanina, učesnika prvog festivala.
   - Proglašenje pobednika strip konkursa i svečano uručenje nagrada.
19:00-20:00 č - Gosti crtaju sa vama i za vas - ekskluzivno druženje publike i autora.

   NEDELJA, 23.08.2026.
   Kikinda/ Novi Kozarci
10:00-16:00 č - Strip berza/Sajam stripa domaćih i stranih izdavačkih kuća i pojedinačnih autora (dvorište KC Kikinda).
10:00-16:00 č - Slikanje i crtanje sa gostima festivala u Umetničkoj galeriji Zdravko Mandić" u Novim Kozarcima.
16:00 č - Svečano zatvaranje festivala i dodela zahvalnica učesnicima.

   Organizatori: Kulturni centar Kikinda & Umetnička galerija Zdravko Mandić", Novi Kozarci

   Napomena. Organizator zadržava pravo izmene programa, satnice i mesta održavanja festivala u skladu sa vremenskim prilikama i drugim nepredvidenim okolnostima.

  ...Komikaze webzine #72

   Novo dvojezično izdanje donosi stripove 11 autora iz 6 zemalja

   ZAGREB, 15. kolovoza 2026. – Neprofitna udruga Komikaze objavila je 72. broj svog besplatnog strip-webzina. Novo dvojezično izdanje (hrvatski/engleski) na 80-ak stranica okuplja radove 11 autora i autorica iz Hrvatske, Srbije, Bosne i Hercegovine, Argentine, Portugala i Brazila.

   Broj donosi šarolik raspon vizualnih pristupa — od mikrostripa, dadaističke psihogeografije i horror-noira do eksperimentalnih kolaža, autorskog humora i dokumentarnog stripa.

   Glavne naglaske novog izdanja čine:
   Domaća premijera - Nagrađivani brazilsko-portugalski duo Luís Moreira Gonçalves i Felipe Parucci predstavlja se s ulomkom iz albuma Dormindo Entre Cadáveres (Spavanje među leševima), strip-dokumentarcem smještenim u Amazoniju.
   Novi glasovi mreže - U broju premijerno sudjeluju Joel Motta (Argentina), Lea Kralj Jager (Hrvatska) I potpuni strip-debitant: Nikola Stanojević – NIX (Srbija).
   Etablirani autori - U izdanju sudjeluju i već poznati Komikaze glasovi: Agata Lučić, Medina Đukić (brejndemidzu), Tribef Tribe (Pleme F20), Bojan Zavišin, Marie Solange Antonić i Ivana Armanini (nini).

   • Izdanje je besplatno i javno dostupno na službenim mrežnim stranicama:
      Izravna poveznica na webzine: https://komikaze.hr/issue/72/
   • Detaljne informacije o izdanju: https://komikaze.hr/novi-strip-webzine-komikaze-br-72/

   O projektu Komikaze: Komikaze od 2002. godine kvartalno objavljuju neovisni strip, kontinuirano otvarajući prostor susreta različitih generacija, poetika i autorskih pristupa bez žanrovskih ili formalnih ograničenja. Program Komikaze 2026. podržavaju Gradski ured za kulturu i civilno društvo Grada Zagreba te Ministarstvo kulture i medija Republike Hrvatske.

  ...„Rajački – Ninđa 3“.

   Pozivamo sve ljubitelje stripa i poštovaoce rada slikara, ilustratora i strip-crtača Dragana Stokića Rajačkog na promociju publikacije „Rajački – Ninđa 3“.

   Pred nama je poslednji tom monografije posvećene Rajačkom, jednom od najznačajnijih strip-crtača druge polovine 20. veka, ali i njegovom čuvenom strip-junaku Ninđi.

   O publikaciji će, pored autora Dragana Stokića Rajačkog, govoriti Marko Stojanović, priređivač monografije, kao i Miloš Petković, urednik izdanja.

   Izdavač publikacije je Ustanova Narodno pozorište Timočke Krajine – Centar za kulturu „Zoran Radmilović“, a suizdavač Udruženje ljubitelja stripa i pisane reči „Nikola Mitrović Kokan“ iz Leskovca.

   14 Nedelja, 16. Avgust
   20.00 časova
   Galerija Pozorišnog muzeja

  ... – „Klas – majstor stripa i karikature“
  Živojina Tamburića; Izdavač „Modesty
  stripovi“, 2025..

   Kao osma knjiga u, velikanima domaće 9. umetnosti posvećenoj, ediciji „Osvrti“ izdavačke kuće „Modesty stripovi“ objavljena je monografija „KLAS – majstor stripa i karikature“ zapaženog strip istoričara i teoretičara Živojina Tamburića (1957). Ako je nekome od potencijalnih čitalaca ime i prezime Aleksandar Karakušević (1927-2002) nepoznato, sva je prilika da mu je umetničko ime Klas itekako poznato a kada se na prednjoj korici knjige ugleda karikatura prepoznatljivog grafizma dileme, barem sa one srednjih godine, više – nema. Klas je svojim stripovima, ilustracijama, karikaturama i tzv ’primenjenim’ crtežima (reklamama, logoima za razne firme ili izdanja), obeležio vizuelni identitet ovdašnjih prostora od 1960-ih do kraja veka.

   Aleksandar Karakušević, rođen u Skoplju, tokom rata sa porodicom proteran u Srbiju, posle rata student arhitekture, opsednut crtanjem likova iz stripova i filmova, 1950. godine postaje najmlađi karikaturista humorističkog lista „Jež“; umetničko ime Klas je rezultat dogovora sa kolegom Leonidom Semenjukom posle koga su svoje radove potpisivali kao „Klas I“ i „Klas II“. U „Ježu“ je Klas ’pekao zanat’ pored velikana kakvi su Ivan Lučev, Đorđe Lobačev, Milorad Ćirić sve dok nije dostigao prepoznatljiv likovni manir pojednostavljene, plošne stilizacije. Godine 1958. Klas je prešao u redakciju magazina „Ilustrovana politika“ u kojoj je ostao do 1990.g. i formalnog penzionisanja koje ga nije sprečilo da i dalje neumorno crta i objavljuje na raznim ’poljima’ i formama. Klas je bio najproduktivniji kao karikaturista; teme njegovih karikatura bili su svakodnevni događaji i društveni problemi ’socijalističke zajednice’ ali i problemi koji su ’mučili’ čitav ljudski rod. Sposobnost da precizno uoči ono što je ’smešno’ u ozbiljnim situacijama donela mu je značajnu slavu među najširim slojevima čitalaca i uvažavanje domaće kritike kao i dvadesetak nacionalnih nagrada. Klasova strast bilo je učestvovanje na međunarodnim konkursima za karikature i na njima je zaslužio mnoštvo nagrada pa je kao najnagrađivaniji karikaturista ušao u Ginisivu knjigu rekorda i u tri enciklopedije svetske karikatura; decenijama je bio najpoznatiji karikaturista iz Jugoslavije i imao mnoštvo prijatelja iz ove branše širom sveta. Učestvovao je na više od 400 kolektivnih izložbi karikatura širom sveta i imao 40 samostalnih izložbi po tom istom svetu.

   Klas je bio neumoran i kao autor naslovnih strana (za „Dečje novine“, „Jež“, „Politikin zabavnik“), svakovrsnih ilustracija i grafičkog dizajna (od rasporeda časova ili novogodišnjih čestitki do reklama za raznovrsne proizvoda; posebno su interesantne njegove ’putopisne karikature’ - crtane impresije o svetskim gradovima). Osim prepoznatljivog potpisa u uglu Klasovih crteža čest gost  je bio pas koji je za zanimanjem (i čuđenjem) pratio šta se to oko njega dešava. U njegovom celokupnom opusu strip je, barem nominalno, najmanje zastupljen ali su njegovi dometi bili itekako ispred svog vremena; Klas je od 1962. do 1964. godine stripove objavljivao u „Dečjim novinama“ („Na mirisnoj livadi“, „Začarana šuma“, „Vitez na ovnu“, „Čudo u Gruži“...) i „Nasmejanim novima“ („Dobri Šarko“, „Mudra patka“...) a jedan strip („Društvo izmišljatora“ po scenariju Pavla Kićevca) 1964.g. u „Malom ježu“. Scenarija za većinu stripova je pisao pesnik Dobrića Erić i objavljivani su u formi dvokaiša, u boji (osim prvog, crno-bele „Balade o kovaču i mačkicama“). Erićeve duhovite priče u rimovanim stihovima (ne bez tamnih tonova) Klas je sjajno ’obukao’ u slike koje su plenile prividnom jednostavnošću (bez ’zašećerenosti’), ubedljivim karikaturalnim likovima uz povremena sasvim inovativna rešenja. Proteklo vreme nije naškodilo ovim stripovima jer su i danas sveži, pregledni i zabavni. U analitičkoj i znalačkoj uvodnoj studiji Tamburić u širokom zahvatu, koji obuhvata kako sagledavanje društvenih i izdavačkih (ne)prilika, traganje za Klasovim uzorima u karikaturi i stripu tako i svedočenja kolega o sjajnom, duhovitom kolegi sa večitom lulom u ustima odnosno njegov porodični portret, daje zaokruženu sliku o izuzetnom akteru naše kulturne istorije. Upravo zbog nesporne kompetentnosti ove monografije o našem sjajnom, svetski poznatom autoru, ona se neizostavno mora naći u svim bibliotekama u Srbiji kao svedočanstvo o blistavoj prošlosti koja se ne sme zaboraviti, kojom se nove generacije trebaju ponositi i na koju se mogu ugledati.

   („Dnevnik“, 2026)

  ...sa Wostokom i Zlatom

   Subota, 15. avgust 2026 • 15.08.2026 • Start 11:00 • Sala: Plaža • Ulaz: besplatno

   Hajde da crtamo zajedno! Wostok već više od 30 godina vodi radionice kolektivnog crtanja stripa, započete serijalom „Gusle u kosmosu“ 1995. godine na kojima su učestvovali ne samo poznati strip autori kao što su, recimo, Aleksandar Zograf i Igor Kordej, nego i potpuni početnici, deca, mladi, ali i penzioneri.

   Naša ideja da su apsolutno sve starosne, socijalne i obrazovne kategorije dobrodošle da se okušaju u mediju stripa i da na taj način, svojim svežim idejama revitalizuju ovaj medij koji, kao i svi drugi vidovi umeničkog izražavanja, nije imun od zapadanja u vlastite stereotipe.

   Važno je naglasiti da primenjujemo i princip potpune slobode – u kolektivnom crtanju se može, ali i ne mora učestvovati, mogu se crtati i sopstveni kratki stripovi, ilustracije, itd.

   Na radionici ćemo nastaviti rad na trećoj knjizi serijala „Gusle u kosmosu“, pod nazivom „Biće jednom i u paklu vašar!“, ali pre svega zajedno crtati, družiti se i uživati u kreativnom procesu. Radionica je namenjena svima od 7 do 107 godina, besplatna je i održaće se na plaži ispod AKC Gnezdo.

   Vode je Danilo Milošev Wostok i Zlata VK. Zlata VK on LinkedIn https://kcdrvarska12.wixsite.com/drvarska12

   Ova aktivnost deo je projekta "Simbol neodustajanja" UG Fakiri sa juga, koji je dobio podršku Vlade Švajcarske, kroz program Culture for democracy koji sprovodi Hartefakt fond.

   https://akcgnezdo.rs/program/strip-radionica-sa-wostokom-i-zlatom

  ...Najavljena 8. Međunarodna strip kolonija
  sa moćnom balkanskom ženskom umetničkom saradnjom

   VELES, 11. avgust 2026. godine – Strip centar Makedonije – Veles zvanično najavljuje predstojeću, 8. Međunarodnu strip koloniju „Veles 2026“, koja će se održati u periodu od 20. do 23. avgusta 2026. godine. Ove godine, ova prestižna manifestacija donosi potpuno jedinstven koncept povezivanja — učesnice će biti isključivo autorke ženskog pola, koje dolaze iz pet država: Srbije, Hrvatske, Rumunije, Bugarske i, naravno, domaćina Makedonije, čime se stvara moćna balkanska ženska umetnička saradnja.

   Nakon istorijskog uspeha i obaranja dosadašnjih rekorda na međunarodnom konkursu „Zlatni strip“ – gde je pristiglo čak 497 prijava autora iz celog sveta – Strip centar sa ponosom predstavlja umetnike koji će stvarati u okviru ovogodišnje kolonije:
   • Silvia Borbely – Rumunija
   • Andrada Baeš – Rumunija
   • Iris Golgočiu – Rumunija
   • Ana Cočeva – Bugarska
   • Velislava Stojanova Georgieva – Bugarska
   • Dragana Kuprešanin – Srbija
   • Maja Perak – Hrvatska
   • Melanija Stojanova – Makedonija
   • Sibel Ismailova – Makedonija
   • Elena Apostolovska – Makedonija
   • Anja Stojadinovska – Makedonija
   • Slavica Kupenkova – Makedonija
   • Ana Iveva – Makedonija
   • Stefanija Atanasova – Makedonija

   Ova tradicionalna manifestacija, koja se realizuje uz finansijsku podršku Ministarstva kulture i Opštine Veles, još jednom potvrđuje grad kao  grad stripa.

   „Kao organizacija, slobodno možemo reći da imamo pun 'tefter kontakata', odnosno da se saradnja na međunarodnom nivou sa organizacijama i autorima, kao i na nacionalnom nivou sa školama, studijima, asocijacijama i autorima, kontinuirano širi! Ova vrsta internacionalne razmene iskustava, gde autori sa različitih meridijana rade zajedno rame uz rame,uz mentorstvo prof.Vlade Vesovica , ima neprocenjiv uticaj na njihov lični umetnički razvoj i direktno otvara makedonsku scenu ka svetu“, ističu iz Strip centra Makedonije – Veles.

   Uoči događaja, Tome Trajkov iz organizacionog tima naglašava dugoročnu strategiju razvoja kulturnog turizma kroz devetu umetnost u Velesu.

   „Naša zalaganje i velika ambicija je još veća valorizacija onoga što Veles već poseduje kao trajno kulturno bogatstvo. Posetioci našeg grada, osim direktnih strip kontakata sa autorima tokom Salona, tokom cele godine mogu videti specifične strip murale naslikane na veleskim ulicama, kao i da se upoznaju sa našom bogatom strip bibliotekom koja broji oko 10.000 naslova, od kojih su neki izuzetno retki u globalnim okvirima. Da dodam samo jos da ce se ovaj projekat izvesti u starogradskom ambijentu spomen kuce Kasapovih u Velesu. Ovo je samo mali doprinos valorizaciji kulture u kreativnoj industriji“, zaključuje Trajkov.

   Organizacioni tim poziva sve ljubitelje umetnosti, građane i medije da prate aktivnosti kolonije i podrže stvaralaštvo ovih izuzetnih autora koji pozicioniraju Veles na svetsku strip mapu.

  ... – „Nikad robom knjiga prva“;
  Izdavač „Grafoprint“ Gornji Milanovac, 2026.

   Gornjemilanovački „Grafoprint“ objavio je u reprezentativnom izdanju (veliki format, tvrde korice, crno-bela i četvorobojna kolor štampa), knjigu „Nikad robom“ Desimira Žižovića Buina (1920-1996) koju je priredio Borisav Čeliković (ovo je prva knjiga u nizu koji sledi). U pitanju je reprint legendarne serije u izdanju „Dečjih novina“ i to prvih sedam epizoda stripa o malim partizanima Mirku i Slavku koje su izlazile u školskom listu „Dečje novine“ od 1958. do 1966. godine. Od 1963. godine pod nazivom „Nikad robom“ izlazi posebno strip izdanje u sveskama na 32 strane, štampanim na novinskom papiru sa naslovnom stranom i svakim drugim listom u boji. U prvih 200 brojeva objavljeni su stripovi o borbi naroda i narodnosti Jugoslavije za slobodu kroz vekove (osmišljeni i nacrtani od domaćih autora) a među njima su bile i priče o Mirku i Slavku. Popularnost malih partizana neprestano je rasla pa su, od broja 201, dečaci  postali jedini heroji serije; broj njihovih doživljaja je gotovo 600 što ih stavlja na tron ’najproduktivnijih’ domaćih strip heroja. Sveske „Nikad robom“ izlazile su svake nedelje i na njima je, pored Buina, sa nejednakim uspehom, radio veliki broj scenarista i crtača. Strip manufaktura „Nikad robom“ funkcionisala je do 1977. i broja 595 a potom, kao edicija „Kuriri“, do 1979. godine. Na žalost, danas je od svega rečenog poznata samo fraza: ''Mirko, pazi metak!“ „Hvala Slavko, spasao si mi život!'' koja je -urbana legenda jer ne postoji ni u jednom stripu; ovaj groteskni dijalog smislio je Ljubomir Kljakić u eseju o slabom kvalitetu stripova na ondašnjoj strip sceni.

   Na početku knjige Borisav Čeliković, cenjeni strip istoričar, piše o Desimiru Žižoviću Buinu, rođenom u Gornjim Branetićima kod Gornjeg Milanovca. Ovaj bistar i živahan dečak već je u osnovnoj školi pokazao izuzetan talenat za crtanje, slikanje i vajanje. U aprilskom ratu 1941.g. od jednog vojnika je za dva hleba dobio pušku i dve desne cokule – u „Nikad robom“ opisan je ovaj događaj. Buin se priključuje četnicima a zbog crtačkog talenta prelazi u propagandno odeljenje i redakciju lista „Ravnogorski borac“. Septembra 1944.g. postupa po naređenju Kralja Petra o ujedinjenju dva pokreta otpora i priključuje se partizanima. Raspoređen je u propagandno odeljenje pod komandom Đorđa Andrejevića Kuna sa kojim dolazi u sukob; besni Kun ga šalje na Sremski front u odeljenje za raščišćavanje mina ali Buin se vraća u Gornji Milanovac, prijavljuje kao dobrovoljac i odlazi na Sremski front u kulturnu ekipu Druge proleterke brigade. Demobilisan je 1946.g, kolonizovan u Vojvodinu ali se vratio u rodni kraj, 1951.g. primljen je na Likovnu akademiju (iste godine je napravio Štafetu mladosti), 1956.g. počinje saradnju sa listom „Dečje novine“ koja će trajati tri decenije. Buin je autor 100 spomen ploča, više od 50 spomen česmi, brojnih spomenika i monumentalnih slika (Titov portret dimenzija 6x12 metara za Titovo Užice).

   Buin je u „Dečjim novinama“ crtao ilustracije i stripove (o doživljajima đaka prvaka, po motivima iz narodnih pesma i istorije). U 23. broju pojavila su se prva dva kaiša stripa „Nikad robom“ u kojima pekarski šegrt Mirko trampi hleb za pušku vojnika koji beži pred nemačkom vojskom i odlazi u partizane. Mirku se prvo pridružio drug Iva ali je poginuo što je rezultiralo mnoštvom pisama nezadovoljnih čitalaca. Zato je Mirko dobio novog druga, malo siroče Boška koji je posle dve epizode postao – Slavko! U strip su polako ’ulazili’ stalni likovi boraca, ilegalaca, seljana, nemačkog komandanta Šturmbanfirera Šulca... Popularnost stripa je bila fantastična; tiraži su dostizali i 200.000 primeraka po svesci, po stripu je snimljen igrani film, likovi Mirka i Slavka nalazili su se na školskom priboru i torbama, šoljama, tanjirima, čašama, majicama...

   Kritičari su listom Mirka i Slavka smatrali bezvrednom socijalističkom propagandom; tek će 1987.g. V. Fumeti alias Vasa Pavković izneti razložno mišljenje o serijalu koji je nezaobilazan u našoj strip istoriji; toj revalorizaciji pridružiće se Sl. Ivkov, B. Lomović, Al. Zograf... Prvih sedam epizoda crtanih u dva i tri kaiša otkrivaju kako je Buin razvijao svoj grafizam čisteći ga od pretrpanosti;  scenario, uz nespornu naivnost (strip je bio namenjen školskoj deci), ipak nije davao ’zašećerene’ priče jer su u njima ginuli kako borci tako i civili pa i deca.

   Zaključimo da je „Nikad robom knjiga prva“ značajan doprinos prepoznavanju i kritičkom sagledavanju prošlosti našeg stripa i kao takva zaslužuje punu pažnju i podršku.

   („Dnevnik“, 2026)

  ...dva strip konkursa

   Organizatori 16. Kragujevac Comic Cona
   sa zadovoljstvom raspisuju

   ROĐENDANSKI KONKURS
   „Tri table za Dilana Doga“
   u organizaciji udruženja Svet stripa i
   pokrovitelja konkursa izdavača Veseli četvrtak

   U okviru 16. Međunarodne strip – konferencije „Kragujevac Comic Con“ Svet stripa raspisuje strip-konkurs pod nazivom “Tri table za Dilana Doga” koji će biti otvoren do utorka 15. septembra 2026. godine do 23:59.

   Ime konkursa sugeriše i temu. Ove godine Dilan Dog puni 40 godina i u njegovu čast organizatori žele da na konkurs stignu radovi inspirisani ovim serijalom, Dilanovim stripovskim životom i stavovima, možda pričom kako je Dilan postao deo naših života... Širina teme konkursa i otvorenost prema žanrovima nudi mogućnost autorima da iznenade žiri.

   Najbolji radovi će biti žirirani na 16. Međunarodnoj strip – konferenciji “Kragujevac Comic Con” od 18. do 20. septembra, a tri najuspešnija će biti nagrađeni na sledeći način. Sponzor i darodavac konkusa, izdavačka kuća Veseli četvrtak, je za nagrade izdvojila sledeće knjige:
Najbolji rad će biti nagrađen sa knjigama “Besmisli Golkonde” i “Bekstvo iz Golkonde”, drugoplasirani rad biće nagrađen knjigom “32. Decembar” a trećeplasirani knjigom “Cena časti”.

   Propozicije konkursa:
   • Pravo učešća imaju autori svih uzrasta.
   • Jedan autor može priložiti maksimalno tri rada.
   • Rad može biti delo više autora
     (crtač, scenarista, kolorista).
   • Naslov, žanr i autorski pristup nisu zadati konkursom.
   • Obim stripa je isključivo 3 table, formata koji prilagođen objavljivanju u časopisu formata A4 (297 x 210 mm).
   • Tekst u stripu može biti na srpskom ili engleskom jeziku, kao i na jezicima sa nekadašnjeg srpskohrvatskog govornog područja.
   • Uz rad obavezno poslati ime autora, godinu rođenja, kontakt telefon i kratku biografiju.
     Ukoliko je rad delo više autora sve ovo važi i za njih.
   • Autor(i) imaju mogućnost slanja rada na konkurs na tri načina: lično, poštom ili mejlom.
   - lično u striparnicu Svet stripa u Kragujevcu (TPC Šumadija, Miloja Pavlovića 9, Kragujevac).
     Radno vreme striparnice Svet stripa je od 10 do 20 časova radnim danima i subotom od 10 do 15 časova.
   - poštom na adresu Svet stripa, Branka Paraća 1a, 34000 Kragujevac. Kontakt telefon 062.130.76.85.
   - mejlom na adresu kragujevac.comic.con@gmail.com poslati skenirane ili digitalne radove (isključivo JPG ili TIFF)
      u rezoluciji 300dpi (i većoj) i da ceo rad ne prelazi 100 MB.

   Primljeni radovi se ne vraćaju.

   Radovi koji propagiraju rasnu, nacionalnu, ličnu, versku kao i druge vidove netrpeljivosti; imaju za cilj promociju delatnosti pravnih lica, organizacija, udruženja i pokreta; kao i radovi pornografske sadržine, neće se uzimati u razmatranje.

   Svet stripa će formirati žiri od koji će doneti odluke o najboljim radovima.

   Odluke koje donese žiri su konačne.

   Proglašenje pobednika je planirano za nedelju 20. septembra 2026. godine.

   Organizator zadržava pravo izmene mesta i termina proglašenja najboljih radova.

   Slanjem rada na konkurs svaki učesnik pristaje na pravila i uslove koji propisani ovim konkursom.

   Za sva pitanja u vezi konkursa isključivo pisati na mejl kragujevac.comic.con@gmail.com

---

   Organizatori KragujevacComicCona 2026.
   imaju zadovoljstvo da najave

   ROĐENDANSKI KONKURS
   ZA NAJBOLJU ILUSTRACIJU
   DILANA DOGA

   u organizaciji udruženja Svet stripa i pokrovitelja konkursa izdavača Veseli četvrtak

   „Stotinu mi vampira, već imam toliko!?“ (kopiramo fazon najave konkursa iz 20216. :))

   Ove godine strip-zajednica proslavlja 40. rođendan omiljenog nam istraživača noćnih mora, koji se „rodio“ na kioscima, sada već davne, 1986. godine.

   Svet stripa vas poziva na rođendansku žurku! Tradicionalna manifestacija KragujevacComicCon će ove godine proteći delom i u znaku Dilana Doga. Vaš poklon slavljeniku može biti – ilustracija. Upravo zato, Svet stripa organizuje konkurs za najbolju strip-ilustraciju inspirisanu Dilanom.

   Poput samog serijala, konkurs je žanrovski neograničen, a mogućnosti beskrajne. Vašoj mašti prepuštamo izbor između crnobelog i obojenog crteza, kao i stil i temu... Može to biti crtež inspirisan četrdesetogodišnjicom serijala, noćnim morama i čudovištima, ili čak (zašto da ne) vaša vizija ili verzija neke od brojnih naslovnih strana, uz uslov da se na njoj mora naći i slavljenik.

   Izdavačka kuća Veseli četvrtak će tri najbolja rada nagraditi paketima svojih izdanja, a u žiriranju pristiglih radova će učestvovati i gosti KragujevacComicCona – autori iz Italije. Pobednici će biti proglašeni, a radovi izloženi i nagrađeni, na samom kraju Dilanove rođendanske žurke – 20. 9. u Kragujevcu.

   Važno: autori ilustracije mogu biti iz bilo kog mesta zajedničke nam planete, bitno je da imaju mogućnost da nagradu preuzmu u Srbiji (bilo da će to oni učiniti lično ili će nekome dati ovlašćenje).

   Autor može učestvovati na konkursu sa najviše tri prijavljena rada.

   Radove primamo na dva načina i potpuno je svejedno koji ćete izabrati:
   - Skenirane radove u rezoluciji 300dpi (i većoj) šaljite na: kragujevac.comic.con@gmail.com
   - Originale ili odštampane kopije šaljite na adresu Svet stripa, Branka Paraća 1a, 34000 Kragujevac.

   Uz radove obavezno pošaljite i vaše lične podatke i broj telefona.

   Primljene radove ne vraćamo.

   Rok za dospeće radova je utorak 15. 9. 2026. godine do 23:59.

   Uspeh i dobru zabavu na konkursu žele vam Veseli četvrtak i Svet stripa.

  ...na međunarodnom konkursu "Veles 2026"

   REKORDAN BROJ STRIPOVA NA MEĐUNARODNOM KONKURSU "VELES 2026"

   Ove godine beleži rekordnih 497 prijavljenih autora iz Makedonije, regiona i celog sveta. Ova manifestacija, koju organizuje Strip centar Makedonije (SCM-Veles), započinje u znaku velikog talasa prijavljenih radova.

   Pritom, veleski strip Salon jasno ističe čisti strip kao kulturu samu po sebi (bez ikakvih dodatnih društvenih i kreativnih dodataka). Uostalom, i sama strip kultura u sebi sadrži više različitih kultura, socijalnih poruka i umetničkih svetova.

   Tradicionalni međunarodni konkurs privukao je ogroman broj umetničkih radova, obarajući sve dosadašnje rekorde.

   Kako je izvestio Tome Trajkov iz organizacionog tima, umesto prošlogodišnjeg rekordnog broja primljenih stripova od 396 autora, ove godine su njihove prijave višestruko nadmašene (497), čime je konkurs dostigao svoj istorijski maksimum.

   Ove manifestacije finansirane su od strane Ministarstva kulture Republike Makedonije, kao i Opštine Veles. Pristigla dela biće izložena u okviru tradicionalnog Međunarodnog strip salona i prateće Strip kolonije.

   „СВЕТОТ ЦРТА – ВЕЛЕС ИЗЛОЖУВА“: РЕКОРДЕН БРОЈ НА ДЕЛА НА МЕЃУНАРОДНИОТ СТРИП КОНКУРС

   ВЕЛЕС, август 2026 – Велес уште еднаш докажува дека е значаен фактор  на меѓународниот  стрип. Најновото издание на Меѓународниот стрип салон и традиционалната Стрип колонија, организирани од Стрип центарот на Македонија (СЦМ-Велес), започнува во знак на историски успеси – голем бран на пријавени дела на меѓународниот конкурс. Притоа, велешкиот стрип Салон јасно го истакнува чистиот стрип како култура по себе, (без никакви дополнителни општествени и креативни додатоци ) впрочем  и самата стрип култура во себе состои повеќе култури, социјални пораки и уметнички светови. Овие манифестации се финансирани од страна на Министерството за култура на Република Македонија, како и Општина Велес.

   Традиционалниот меѓународен конкурс „Златен стрип“ привлече огромен број на уметнички трудови, соборувајќи ги сите досегашни рекорди. Како што извести Томе Трајков од организацискиот тим, наместо ланскиот рекорден број на примени стрипови од 396 автори, годинава нивните пријави се многукратно надминети,(497) со што конкурсот го достигнува својот историски врв по масовност на пријавени уметници од целиот свет.

   Во пристигнатите трудови доминираат стрипови од македонски автори од разни генерации и градови, што ја потврдува домашната уметничка сила и силниот континуитет на сцената. Сепак, конкурсот има силен глобален карактер — на него масовно учествуваат автори од балканските држави, но и од далечната Азија, Полска, па сè до Нигерија, со што Велес се зацврстува како светска престолнина на деветтата уметност.

Централниот настан и свеченото отварање на Меѓународниот стрип салон, придружено со прогласувањето на најдобрите трудови, ќе се одржи на 19 август 2026 година, со почеток во 20:00 часот, во просториите на Европската куќа (Europe House) во Велес.

  ...sanja

   STRAVA #75 - JUL, 2026. - Nedostajali smo vam? Menjamo datum izlaska u susret jubilarcu, slično kao što smo pre pet godina u isto vreme. Vratio se Boki sa zinom iz Stripoidove zin menjaže koji je ujedno sastavni deo njegovog najnovijeg štampanog izdanja “SANJA” koji je osvanuo na ovogodišnjoj Tandari.

   Bojan Zavišin, rođen u Vršcu, je primenjeni umetnik, ilustrator, strip autor i dobar drug. Diplomirao je na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu kao student generacije, učestvovao na brojnim lokalnim i regionalnim izložbama grafike i stripa. O sebi ističe kako ne čita stripove, ali ih iz nekog razloga crta.

   Bojan je ove godine bio umetnički direktor inaguralne stripske kolonije na festivalu  CIRKULIRANJE u Vršcu. Prisustvovali su Olga Mihailović, Sale Grujić i drugi i radili su mini zinove. Tema ovogodišnje kolonije, „Šta se krije među grmljem“, bavi se očuvanjem prirode i našom sve većom potrebom da joj se ponovo približimo u savremenom, digitalnom dobu. Više o manifestaciji možete pročitati u fanzinu.

   U ostatku fanzina tu je finale prvog poglavlja “Borka” kog potpisuje Ivana Havran, kao i nastavci “Babaroge na praksi” Nađe Tiodorović, “Killboyz” Isidore Cerovac, “Uliks, animiran” Darka Macana, “Oluinn” Olge Mihailović i “Spiral Highway”, zajedno sa kojekakvim tekstovima, najavama, itd. Znate već kako ide.

   U štampi stigao je "GROUNDWORK: a highway spiral", skečbuk i storibord knjižica vezana za proces stvaranja stripa i animiranog pilota SPIRAL HIGHWAY. Inspirisan je Gainaxovim groundwork artbukovima, ali u džepnoj varijanti. A6 format i 76 stranica, najdeblje izdanje do sad. Narudžbine na mejl zin (majmunče) bralestudios (tačka) com ili Instagram! Ostalih štampanih izdanja nema na stanju, ko se dokopao – dokopao, tako da ponavljam kako nema doštampavanja.

   Zapratite naš bilten kako biste ostali u toku.