naslovna  |  arhiva  |  strip  |  autori  |  istorija  |  online stripovi  |  striparnice  |  izdavači  |  škole stripa  |  festivali  |  linkovi  |  youtube  |  kontakt  |  impresum


Strip konkurs...      Press: Likovni centar
  ... Centra za likovno vaspitanje dece
  i omladine Vojvodine!

CENTAR ZA LIKOVNO VASPITANJE DECE I OMLADINE VOJVODINE

RASPISUJU KONKURS ZA 34. IZLOŽBU
AUTORSKOG STRIPA
PREDŠKOLACA I UČENIKA SRBIJE

Strip kao mogući vid stvaralaštva, izražavanja i komunikacije našao je sigurno mesto u nastavi likovne kulture i izložbeno-instruktivnoj delatnosti Centra. U želјi da nastavimo ovu akciju i pretvorimo je u stalnu izražajnu potrebu mladih, naglašavamo neophodnost za još adekvatnijim odnosom prema nizu problema zakonitosti likovnih umetnosti, specifičnosti medija stripa i programu nastave likovne kulture.

USLOVI KONKURSA:
-Maksimalan format stripa može biti 50h70cm.
-Strip mora biti originalno i samostalno rešenje učenika.
-Svaki učenik može da pošalјe po jednu tablu (stranu) ili 3 do 4 trake (kaiša) stripa.
-Eventualna upotreba boje treba da bude u funkciji crteža i ideje.
-Prispele radove će pregledati stručni žiri i dodeliti tri prve, tri druge i tri treće nagrade. Posebno priznanje biće dodelјeno likovnom pedagogu za kolekciju radova.
-Na konkursima mogu učestvovati sva deca individualno ili preko predškolskih ustanova, osnovnih i srednjih škola, kao i privatne škole, likovne radionice ili atelјei za decu i omladinu.
-Ukoliko se iz jedne ustanove šalјe više grupa radova, različitih vaspitača, učitelјa, nastavnika odnosno mentora- svaka grupa radova (jednog mentora) mora biti fiziči odvojena- posebno zapakovana sa svim neophodnim podacima, i nakon toga spakovana u jedinstveni paket. Na ovo posebno skrećemo pažnju Predškolskim ustanovama.

-Radovi se ne vraćaju nego ostaju u zbirci Centra za likovno vaspitanje. Organizator zadržava pravo da radove koristi za druge neprofitabilne izložbe, u dobrotvorne svrhe i da ih reprodukuje u štampi.

-Molimo Vas da ne šalјete radove koji sadrže organske materije (plodovi prirode, začini, testeninu, itd., niti bilo koji drugi materijal koji otpada sa radova.

-Radove poslate u rolni ili radovi koji su presavijeni žiri neće uzimati u razmatranje.
Molimo da se radovi propisno upakuju između čvršćih kartona, jer se radovi oštećeni tokom transporta takođe neće uzimati u razmatranje.

Na poleđini svakog rada treba  obavezno zalepiti karticu sa podacima popunjenim na kompjuteru:
------------------------------------------------------------------------- 
Ime i prezime deteta:___________________________ 
Razred/ uzrast:________________________________
Naziv teme:___________________________________
Naziv škole:___________________________________
Mesto i adresa škole:___________________________
Ime i prezime
nastavnika/likovnog pedagoga:____________________
Kontakt telefon:________________________________
Adresa elektronske pošte:_______________________
-------------------------------------------------------------------------

Sve podatke isklјučivo popuniti na kompjuteru. Podaci ili pojedinačni podaci napisani rukom neće se uzeti u razmatranje.
GRUPNI RADOVI DECE – neće ulaziti u kategoriju za nagrađivnje, ali mogu biti od strane žirija odabrani za izlaganje.
ROK ZA SLANјE RADOVA: 01.12.2021. godine

Radove slati na POŠTANSKI FAH Centra za likovno vaspitanje sa naznakom likovnog konkursa:
Centar za likovno vaspitanje dece i omladine Vojvodine
POŠTANSKI FAH  328 (Mileve Marić 62)
21101 Novi Sad
mob. 064/47-37-363
centarzalikovnovaspitanje@gmail.com 
www.likovnicentardece.org

https://www.facebook.com/centarzalikovnovaspitanje/

Objavljeno: 24.09.2021.
Tomislav Osmanli: Strip - deveta umetnost...      Press: Aleksandar Stevanov
  ... Објавена студијата „Стрип – деветтата уметност“ од Томислав Османли!

Книгоиздателството „Бегемот“ ја издаде книгата „Стрип – Деветтата уметност“, капитална теоретска објава посветена на медиумот, уметничкото творештво, општествените влијанија и естетиката на стрипот. Книгата претставува ново, изменето и опсежно, речиси двојно дополнето издание на првата македонска теоретска книга во доменот на „деветтата уметност“, првично објавена под насловот „Стрип – запис со човечки лик“, најнапред во 1987 година (на 133 страници, во издание на „Млад борец“, Скопје), потоа и во 2002 година (со 199 страници, во издание на „Култура“, Скопје) и сега, со голем број нови теми, содржини и илустрации, на 346 страници текст и слики. Со тоа се дополнува празнината која настапи по веќе дамнешното исцрпување на оваа книга за која не престанува интересот меѓу генерациите автори, проследувачи и љубители на деветтата уметност.

Студијата на Османли која феноменот на стрипот го разгледува „од развојот на медиумот до актуелната идеологија и типографија на деветтата уметност“, го носи теоретскиот поднаслов „Антропоморфизмот на стрипот“, според тезата на овој наш автор, дека стрипот е фигуративен и како таков – антропоморфен медиум и уметност. Томислав Османли нив подробно ги претставува во воведниот теоретски текст на својата книга насловен „Белешки за медиумската еманципација на стрипот: Пледоаје за современиот стрип“, низ 17 тези извлекувајќи мноштво релевантни теоретски заклучоци за карактерот и својствата на стрипот како медиум и како уметност. На трагата од овие свои постулати, Османли ги истражува медиумските граничници и експериментални стрипови и отаде „човекообраната фигурација“, во стрип-творбите што се стремат да донесат „чисто графичка динамика“ на непредметни или апстрактни форми…

Појава на студијата за стрипот, легендарниот стрип автор, карикатурист и аниматор Дарко Марковиќ ја означи на следниот начин: „Ако досегашните дострели во истражувањето на стрипот кај нас ги означиме со восочна свеќа, тогаш истражувањата на Османли претставуваат ласерски зрак во оваа област…“. Појавата на оваа книга ја акцентира и теоретичарот и историчар на уметноста Проф. Д-р Борис Петковски: „Томислав Османли грижливо ги разгледува проблемите на временската, просторната и динамичка компонента на безбројните обиди, човековата мисловност да се овековечи во различните форми на ликовно-визуелното искажување, сѐ до филмот и фотографијата: за потоа да посочи дека, веќе од мугрите на стрипот, на ‘деветтата уметност’, сите белези што него го одликуваат се воедно и врсници со други инструменти на денешната цивилизација…“. При промоцијата на нејзиното прво издание, со највисоки оценки за теоретскиот труд, книгата ја проследи и проф. д-р Ферид Мухиќ, ако и други автори меѓу кои во најново време, најбележито, стрип-авторот, истражувач и историчар на стрипот Александар Стеванов.

Студијата „Стрип – запис со човечки лик“ доживеа надворешни афирмации: беше прогласена за книга на годината според изборот на сараевскиот неделник „Наши дани“, а втор настан во годината на нејзината појава (1987) на југословенската стрип сцена. Таа стана неодминлив наслов во сите порелевантни објави на значајни наслови на поранешниот југословенски простор, а нејзината појава ја регистрираа повеќе информативни гласила низ регионот. За овој свој пионерски и капитален труд, авторот Томислав Османли доби две високи признанија: државната награда „Мито Хаџи-Василев Јасмин“ за публицистика во 2004; и признанието „Љупчо Филипов“ на Стрип центарот на Македонија, за особени заслуги во афирмацијата на стрип културата и уметноста во Република Македонија, во 2009 година.

Новото проширено издание се појавува под новиот наслов „Стрип – деветтата уметност“ носи квалитети на сосем нова објава: авторот покрај додатоците и елаборациите во сите содржини, воведува едно сосем ново опсежно и богато обработено теоретско поглавје „Стрип и ангажман“ во кое, врз голем број примери на стрип-творби, го разгледува поимот на политичкото дејство на деветтата уметност. Освен тоа Османли, инаку автор на хрониката на македонскиот стрип од неговите почетоци сѐ до оваа негова деветта декада, опсежно ги дополнува содржините на порано застапените стрип-дејци, како и листата на автори на деветта уметност од поново време. При тоа, сообразно со ширењето на графичката уметност на други, но сродни домени, го одбележува творештвото на стрит-арт на побележитите од плејадата македонски графити-артисти. Книгата содржи и детален индекс на објавите на и за стрипот како и на стрип изложбите на нашите стрип автори.

Авторот на поговорот кон ова издание, стрип-авторот Александар Стеванов во својот вдахновен текст истакнува: „…Со квалитетот кој ги надминува границите на нашата земја, во оваа импресивна студија за уметноста на приказните во слики, чие што објавување со нетрпение го очекував, верувам дека би уживал секој еден стрипољубец. Впрочем, моја цврста убеденост е дека нејзиното објавување ќе биде прибележано како најзначајниот македонски стриповски настан и тоа не само на оваа туку и на претстојните години, барем од неговата деветта декада.“

Посебен придонес кон појавата на оваа книга дадоа Филип Димевски, главен уредник на „Бегемот“, лекторката Ирена Ралева и Наталија Лукомска, која ликовно ја уреди оваа книга со оригинален квадратен формат. Оригиналното решение на кориците е дело на стрип авторот Ѓорѓе Јовановиќ, користејќи за заштитен знак една своја, модернизирана верија на „Жолтото момче“, еден од најстарите стрип-јунаци.

Книгата „Стрип-деветта уметност“ финансиски е подржана од македонското Министерство за култура.
Objavljeno: 24.09.2021.
Časni vitez u neromantičnom Srednjem veku...      Autor: Ilija Bakić
  ...„Tornjevi Boa-Morija 1“ Hermana; 
  izdavač „Čarobna knjiga“ 2021.

   Nakon kompletnih serijala „Džeremaja“ i „Komanča“, agilna i sistematična „Čarobna knjiga“ započinje integralno objavljivanje „Tornjeva Boa-Morija“, krucijalnog strip serijala Hermana Ipena (1938), živog klasika francusko-belgijske strip škole druge polovine XX veka. Nakon šegrtovanja kod znamenitog Grega („Bernard Prins“, „Komanča“) Herman se smelo otisnuo u samostalne stvaralačke avanture kao kompletni autor „Džeremaje“ (prva epizoda objavljena je 1979.g) u kome je uspešno spojio naučnu fantastiku i vestern. Sledeći korak bili su „Tornjevi Boa-Morija“, započeti 1983. godine koji su prontno imali premijeru (istina u crno-beloj verziji) i na prostorima Jugoslavije u legendarnom magazinu „Strip art“ (kasnije su reprintovani u kolor albumima „Marketprinta“).

   „Tornjevi...“ su istorijski strip smešten u Srednji vek (Herman je imao iskustva sa rekonstrukcijama prošlosti u kratkom ali vizuelno samosvojnom radu na stripu „Jugurta“ po Vernalovom scenariju koji opisuje sukobe rimskih osvajačkih legija i slobodoljubivih Numiđana); nominalni heroj koji povezuje priče je časni vitez Emar od Boa-Morija, ratnik starog kova, čvrstih principa i nazora koji se, u pratnji štitonoše Olivjea, vraća u svoju postojbinu, iz koje je proteran kao osmogodišnjak, nameran da je povrati jer su „tornjevi Boa-Morija najlepši i najviši koji postoje u hrišćanskim zemljama!“ No, vremena su svuda teška a ni priroda nije uvek gostoljubiva, vlastela je bahata i ohola, posvuda krstare razbojničke bande spremne da napadnu čak i velikaške zamkova ili da pokradu manastirske riznice. Puk je siromašan, neobrazovan, zao prema slabijima i snishodljiv prema onima koji drže vlast i moć. Nema ničega sjajnog i glamuroznog u Hermanovoj verziji Srednjeg veka, nema mitologizovanja vrlina i hrabrosti kao što nema ni apriornog ocrnjivanja onih koji se ne ponašaju pošteno niti imaju razumevanja za bližnje. Svet nije gostoljubivo mesto za „ponižene i uvređene“ odnosno „ružne, prljave i zle“; upravo zato se i svako zrnce poštenja, osećanja za pravedno, osetljivosti za plamenite emocije smatra slabošću pa izaziva podsmeh i budi bes i agresiju - stoga će Emar, zbog uvreda,  izazvati na dvoboj obesnog velikaševog sina a hrabra Eloiz mora da sama brani svoju čast i ljubav. Pravda je korisna igračka u rukama feudalaca, vojnika i sveštenstva kojom se kažnjavaju nemoćni; na drugoj strani skale i oni sa dna društvene lestvice presuđuju bez milosti – bogalju će bez oklevanja oteti novčić milostinje a porodica će na smrt pretući ćerku koja se ne ponaša kako joj je naređeno.

   Prvi tom integralnog izdanja „Tronjeva Boa-Morija“, u reprezentativnom tvrdom povezu i punom koloru, sadrži prve tri epizode serijala: „Babet“, „Eloiz od Mongrija“ i „Žermen“ koje razotkrivaju raskošnu pozornicu na kojoj se uvek odvija nekoliko paralelnih radnji sa mnoštvom aktera i statista. Herman se ne drži oprobane stripovske pravolinijski vođene radnje već dopušta likovima da ih situacija i karakteri vode i tako produbljuju uvid u brojne sudbine koje čine impresivnu mozaičku panoramu epohe. Poneke od tih minijatura impozantne su i narativno i vizuelno (na primer scena u kojoj pastir kolje svezanu ovcu pred očima čitavog stada). Herman junaka prve i treće priče, zidara Žermena, vodi pogubnim putem od obogaljenog, nesrećnog a nevinog ljubavnika do pljačkaša praznog stomaka. U pomenutoj trećoj epizodi glavni junak Emar pojavljuje se tek na 17. tabli da bi u nastavku priče učestvovao u sporednim dešavanjima koja nisu vezana za osnovnu, težišnu radnju. Kao što se ne pokorava pripovednim šablonima već ih menja i karikira Herman se ne povodi ni za imperativima burnih dešavanja i brzih akcija. On radije prati i naglašava promene vremenskih prilika i godišnjih doba kao dokaz da su u tim vremenima ljudi bili bliži prirodi. Stoga strip obiluje velikim crtežima pejzaža u živim bojama koje smenjuju sličice mimika ljudskih, uglavnom ružnih, lica, grotesknih tela i ubogih staništa podno visokih zidina zamkova. Efektna montaža tabli dodatno je  dinamizovana prizorima iz različitih rakursa što povećava atraktivnost stripa.

   Zaključimo da su „Tornjevi Boa-Morija“ nesporno remek-delo 9. umetnosti koje i danas fascinira svojom magijom te traži punu i posvećenu pažnju i uvažavanje koje će  bogato nagraditi spoznajom prave Umetnosti.

(„Dnevnik“, 2021)
Objavljeno: 19.09.2021.
Strip: Noćni sud (189)      Autor: Franja Straka
Objavljeno: 19.09.2021.
Strip: Cane (440)      Autor: Goran Milenković
Objavljeno: 18.09.2021.
USUS NEWS...      Press: USUS
  ... Izveštaj sa 11. Kragujevac Komikona, Predstavlјanje knjige Milete Poštića, Mačke
  u stripu i Besplatno elektronsko izdanje monografije-kataloga Zorana Janjetova!


Izveštaj sa 11. Kragujevac Komikona

Kragujevac predstavio novu generaciju srpskih strip-autora

Još se ne stišavaju reakcije u vezi Međunarodne strip – konferencije “Kragujevac, godine jedanaeste” koja je organizaciji Sveta stripa i pod pokrovitelјstvom Skupštine grada Kragujevca održana 3-5. septembra u Domu omladine i galeriji Đure Jakšića.

Fokus ovogodišnje konferencije je bio na mladim i perspektivnim autorima iz Srbije i praktično predstavlјena nova generacija strip-autora koja će narednih decenija činiti magistralu srpske produkcije, a posetioci su mogli da uživaju u uobičajenim sadržajima – tematskim tribinama i panel diskusijama, crtačkim radionicama, izložbom plakata koji su gosti autori nacrtali za ovaj festival; berzu stripa, kao i podelu besplatnih stripova najmlađima (tradicionalni svetski Dan besplatnih stripova — Free Comic Book Day).

Premijerno je održano i takmičenje za najbolјi kostim na festivalu a žiri su činili pisac, scenarista i urednik izdanja Lagune Zoran Penevski, naš proslavlјeni košarkaš Igor Rakočević, strip-kritičar iz Zagreba Daniel Kuzmić i pisac i strip-scenarista Želјko Obrenović.

Ovogodišnja konferencija je održana pod geslom “Kragujevac, grad stripa” a sa glavnom temom "Novi srpski strip".

Autor plakata manifestacije je Milan Jovanović iz Kragujevca, nagrađivani stripski autor, grafički dizajner i predavač u Školi devete umetnosti Svet stripa. Jovanović se ovim radom predstavlјa kao autor jedinstvenog opusa od čak osam plakata (uradio je sve oficijelne plakate za Međunarodnu strip-konferenciju od 2014. godine kada je promovisan i dodatni naziv manifestacije, na engleskom jeziku “Kragujevac Comic Con”).

Gosti manifestacije su bili: Zoran Stefanović, Zoran Penevski, Danijel Kuzmić, Želјko Obrenović, Marko Šerer, Goran Furunović, Nemanja Radovanović, Milosav Ostojić, Novica Milivojević,  Dragana Kuprešanin, Jelena Vučić, Ivica Varjačić, Filip Stanković, Marija Lakićević, Ivica Sretenović, Sara i Ana Živković, Stefan Krunić, Ivan Matić, Đorđe Grbović, Mina Nikolić, Jelena Pavlović i Milan Mišić.

Ulaz na sve događaje je bio besplatan.

Bogata izdavačka paleta Srbije

Kragujevačka publika je mogla da se upozna i sa mnogim novim knjigama, koje do sada skoro da nisu ni promovisane tokom pandemije, a mnoge od njih su kapitalne.

Na festivalu su, uz podršku Centra za umetnost stripa pri Udruženju stripskih umetnika Srbije, predstavlјena pre svega izdanja: Sabrana dela Đorđa Lobačeva; monografija „Lobačev: Čardak i na nebu i na zemlјi“ Zdravka Zupana; monografija „Antitelo“ Zoran Janjetova; integral „Veliki Blek“ Branka Plavšića i S. Obradovića; integral „Lijanko“ Radiča Mijatovića i Vukojeva; integral „Šrafko“ Dušana Vukojeva; integral „Nindža“ Miodraga i Predraga Ivanovića i Svetozara Obradovića; „Gorski vijenac“ Petra Drugog Petrovića Nјegoša i Geze Šeteta; ilustrovana knjiga „Srpski junaci: Od Kosovskog boja do Košara“ istoričara Milana Bojića i umetnika Vladimira Krstića Lacija; ruska izdanja „Ruski strip Kralјevine Jugoslavije“ i katalozi izložbi o našem klasičnom stripu u Moskvi, Lobačevu i Sergeju Solovjevu prof. Irine Antanasijević; album „Naša bajka“ Srđana Nikolića Peke i Gileta Brankovića; filozofska knjiga „Mit o mašini“ Slobodana Škerovića sa ilustracijama Bojana Milojevića Asterijana; albumi „Specijalna smesa“ i „Nevidlјivi talas“ Dragane Kuprešanin; već zapaženi ilustrovani roman „Pratnja“ mlade Jelene Vučić i druga zanimlјiva izdanja.

Ovo je prvi put i da je predstavlјen celokupni stripski opus scenarista i književnika Zorana Penevskog i Želјka Obrenovića, uklјučujući i njihove radove koji su objavlјeni u inostranstvu. Od Penevskog to su „Des rivières sur les ponts“ urađen sa Goranom Josićem i „L'Anatomie du ciel“ sa Ivicom Stevanovićem u Francuskoj, a od Obrenovića to je omnibus „Cardboard City“ sa Želјkom Vitorovićem, Nemanjom Radovanovićem, Gašperom Rusom, Mimijem Slipčevićem, Filipom Stankovićem i Dejanom Sedlanom u Engleskoj.

Najavlјena su za jesen i divot izdanja najpopularnijih klasičnih srpskih i jugoslovenskih stripova: „Bendžo Kosta“ Brane Nikolića i četvrti tom „Dikana“ Laze Sredanovića.

Slika budućeg srpskog stripa

Zoran Stefanović, upravnik Centra za umetnost stripa iz Beograda, istoričar kulture i scenarista, koji je otvorio i zatvorio festival izjavio je: „Od jedanaest izdanja festivala u Kragujevcu, ovogodišnje izdanje će možda imati najveći dugoročni uticaj, a meni lično je bilo i najvažnije. Nužda je osnova stvaranja. Skoro bez budžeta i u nemogućnosti da ovog puta ugoste svetske zvezde, organizatori iz udruženja Svet stripa proniclјivo su uveli kao ovogodišnji koncept 'Novi srpski strip' i organizovano predstavili tok koji ne možete ovako sistematski videti na drugim festivalima, knjigama ili u medijima. Detalјno su se javnosti predstavili profesionalci najmlađe generacije srpskog stripa, ali i odabrani već ugledni i iskusni stvaraoci koji zaslužuju da budu šire čitani. Sve u svemu, ovo je bio jedan od značajnijih događaja ove festivalske sezone, slika budućnosti našeg stripa. Posebno je bilo ugodno što su govorni i umetnički programi držani u Galeriji kuće Đure Jakšića, za koju smo mi, gosti, ocenili da je ambijent koji spaja senzibilitet srpske sa svetskom kulturom.“

Osim moderatora Nikole Taskovića i Zorana Stefanovića, kao dodatak ovogodišnjem konceptu, gost iz Zagreba Daniel Kuzmić je predstavio i novi strip u Hrvatskoj, dopunjujući informacije o regionalnim tokovima.

Organizatori najavlјuju da će ovogodišnji mini festival „Azija, slika koja mi govori“ biti održan u „Decembru, mesecu stripa“ sa partnerima iz Beograda.

Još informacija:
https://www.svetstripa.org.rs/blog/kragujevac-comic-con/



Predstavlјanje knjige „99 recepies for an extremely happy life“ Milete Poštića
Petak 10. septembar 2021.
12 časova
Kafe Muzeja Jugoslavije
Mihaila Mike Jankovića 6
Beograd
O knjizi će govoriti

  • Mileta Poštić, autor
  • Aleksa Gajić, ilustrator, strip crtač i animator
  • Aleksandra Sekulić, kritičarka, urednica časopisa Beton



Mačke u stripu — tema 28. broja magazina Mačka

Novi broj magazina MAČKA je u prodaji a tema 28. broja na pet stranica su mačke u stripu.

Temat je priredila Teodora Spasojević, a sagovornici su bili Branislav Kerac, stripar i autor serije Cat Claw; Zoran Stefanović, pisac antologije o mačkama u stripu, upravnik Centra za umetnost stripa, i Bojan Bosnić, izdavač stripova "Bleksad" i "Životinjski zamak".

Predstavlјeno je više desetina naših i stranih autora i stripova sa mačkama, kao i analiza ovog fenomena.

Magazin možete pronaći na “Moj kiosk” i drugim bolјe snabdevenim trafikama, kao i u supermarketima “Maksi”, “Idea”, “Aroma”, “Merkator”, “Dis” i “Aman”, “Gomeks” i “Univereekport”.

https://petmagazine.rs/novi-broj-macke/



Besplatno elektronsko izdanje monografije-kataloga Zorana Janjetova sa izložbe "Antitelo"

Zoran Janjetov | ANTITELO
Monografija–katalog
Besplatno elektronsko izdanje
http://msuv.org/wp-content/uploads/2021/07/ANTITELO-Zoran-Janjetov.pdf
Muzej savremene umetnosti Vojvodine
Trajanje izložbe: 17. jul – 25. avgust 2021.
Kustos: Vladimir Mitrović
Autori tekstova u katalogu: Vladimir Mitrović / Alehandro Hodorovski — Alejandro Jodorowsky / Momčilo Rajin /
Ilija Bakić / Zoran Đukanović / Zoran Stefanović

Izložba „ANTITELO” Zorana Janjetova održana je u Muzeju savremene umetnosti Vojvodine od 17. jula do 25. avgusta 2021. Kustos izložbe je Vladimir Mitrović.

Izložba je zamišlјena u više zasebnih segmenata kroz koje će biti predstavlјen umetnički, strip i dizajnerski rad Zorana Janjetova. Prvi deo izložbe biće posvećen ranom stvaralaštvu koje se odvijalo unutar jugoslovenskih strip magazina i u omladinskoj štampi. Drugi deo izložbe je posebno osmišlјen sa novim radovima umetnika. Na izložbi je, između ostalog, predstavlјen njegov rad od okončanja novosadske Akademije umetnosti, preko prvih objavlјenih radova i njegove saradnje sa tzv. omladinskom štampom (Student, Vidici, Mladost, Omladinske novine, Stav, Džuboks) i domaćim strip časopisima (Ju strip magazine, Cepelin itd).

Najveći deo izložbenih radova biće premijerno prikazan i posebno izveden za ovu izložbu koju će pratiti i brojni prateći programi ostvareni u saradnji sa Studentskim kulturnim centrom Novi Sad i novosadskom Akademijom umetnosti – vođenje kroz izložbu uz kustosa i autora, okrugli stolovi posvećeni strip umetnosti, promocije, razgovori kao i radionice za decu i omladinu.

Kako MSUV u svom višedecenijskom delovanju do sada nije organizovao izložbu nekog strip umetnika, prirodno je da smo se odlučili za Zorana Janjetova, jednog od najpoznatijih domaćih strip autora sa evropskom pa i svetskom umetničkom karijerom. U isto vreme biće to i jedna od prvih velikih, retrospektivnih izložbi posvećenih nekom od strip stvaralaca u domaćim muzejima i galerijama savremene umetnosti.

Izložbom strip majstora Zorana Janjetova Muzej savremene umetnosti Vojvodine ima nameru da započne seriju različitih programa, manifestacija i izložbi posvećenih našim značajnim strip umetnicima, a da u isto vreme i skrene pažnju celokupne javnosti na ovaj deo savremene srpske umetničke produkcije. Zato smo se baš odlučili za jednog od naših u svetu najpoznatijih autora. MSUV se ovom prilikom zahvalјuje našim eminentnim teoretičarima i istoričarima stripa čije tekstove premijerno objavlјujemo u pratećem monografskom katalogu izložbe – Momčilu Rajinu, Alehandru Hodorovskom, Zoranu Đukanoviću i Iliji Bakiću – kao i Zoranu Stefanoviću, upravniku Centra za umetnost stripa pri Udruženju stripskih umetnika Srbije, koji je, posebno za ovu priliku, izradio stripografiju i bibliografiju Zorana Janjetova.

* Zoran Janjetov (Subotica, 1961). Završio Školu za dizajn Bogdan "Šuput", Grafički odsek (1979). Diplomirao na odseku za slikarstvo Akademije umetnosti u Novom Sadu (1985) u klasi profesora Isidora Vrsajkova i Dušana Todorovića. Stripove i ilustracije objavlјuje od 1979. u omladinskoj i studentskoj štampi, dečjim, muzičkim i strip magazinima – Student, Vidici, Mladost, Omladinske novine, Stav, Džuboks, Neven, Mali nemo, Maslačak, Ju strip (Ju strip magazin), Cepelin. Od 1986. nasleđuje francuskog strip majstora Žana Žiroa (Mebijusa) na serijalima o Džonu Difulu, prvo kao kolorist a potom i kao crtač. Objavlјuje kod francuskih izdavaca strip-serija Inkal, Tehnooci i Ogregod, za koje scenarije piše Alehandro Hodorovski. Ovi stripovi su prevedeni na petnaestak jezika i izlaze u dvadesetak zemalјa.
Opčinjen popularnom kulturom još od najranije mladosti, Janjetov se kao crtač istančanog stila premijerno predstavio javnosti krajem sedamdesetih godina, da bi u narednoj deceniji svoje ilustracije i stripove objavlјivao u skoro svim važnijim omladinskim i muzičkim časopisima u SFRJ, kao i u specijalizovanim strip-magazinima. Osim stripova, bavi se i ilustracijom i grafičkim dizajnom. Za poznatu belgijsku muzičku etiketu Crammed Discs radio seriju omota i pratećih grafičkih materijala za muzička izdanja (2002-2009). Dobitnik je Specijalnog priznanja za veliki doprinos stripu na Međunarodnom salonu stripa u Beogradu (2004). Strip albumi Zorana Janjetova su prisutni u čitavom svetu a on važi za jednog od napoznatijih domaćih strip umetnika koji deluje na međunarodnoj sceni. Dovolјno je pogledati: https://www.amazon.com/Books-Zoran-Janjetov

http://msuv.org/2021/07/27/zoran-janjetov-antitelo-2/
Muzej savremene umetnosti Vojvodine
Dunavska 37, 21101 Novi Sad

Objavljeno: 17.09.2021.
Leteći start...      Press: Čarobna knjiga
  ... Zatamnjenje i Marvel: Velika knjiga priča!

IZUZETNO OSTVARENJE SJAJNOG DVOJCA BRUBEJKER–FILIPS U ŽANRU KOJI IH JE PROSLAVIO! NOAR KRIMI-PRIČA KOJU ĆETE PAMTITI!

„ZATAMNJENJE“ na LETEĆEM STARTU po ceni od 2.000 dinara!

Holivud, 1948. godine – noar film zaglavljen u beskrajnom ciklusu dosnimavanja. Scenarista koga progone košmari iz rata. Sumnjiva smrt filmske starlete. Sumnjiva prošlost njene zamene. I studijski mogul i njegov šef obezbeđenja koji su spremni sve da učine kako kamere ne bi prestale da snimaju, dok sam grad polako počinju da izjedaju crvena panika i crni spiskovi...

Epska misterija koja obuhvata mnogo više od pukog ubistva, „Zatamnjenje“ je zasad najambiciozniji strip-roman iz pera majstora noara Eda Brubejkera i Šona Filipsa. Ovo deluks izdanje u sebi sadrži celu priču u jednom tomu, kao i više od pedeset strana dodatnih materijala i crteža koji će vam omogućiti da zavirite iza kulisa ovog modernog klasika.

„Krimi-priča koja izgleda jednako dobro kao ’Duboki san’, a zvuči kao neki od formativnih košmara Džejmsa Elroja.“– Frenki Bojl

„Niko, ni u jednom žanru, nije tako genijalno uspeo da prenese živopisnu ličnu patnju, pijani samoprezir i umetnički i erotski pakao koji uništava duše, zvani Holivud, kao što su to učinili Brubejker i Filips u ’Zatamnjenju’.“– Džeri Stal

Prelistajte ovo izdanjePORUČITE ODMAH

„ZATAMNJENJE“ na Letećem je startu u striparnicama „Čarobna knjiga“ u Dečanskoj 5 u Beogradu i TC „Kalča“ u Nišu, striparnici „Alan Ford“ na Novom Beogradu, u Klubu čitalaca Čarobne knjige „Bulevar Books“ u Novom Sadu i na našem sajtu po ceni od 2.000 dinara, od srede, 15. septembra, do nedelje, 19. septembra 2021. Posle Letećeg starta, cena u našim klubovima čitalaca i na sajtu iznosiće 2.250 dinara, a u ostalim knjižarama 2.999 dinara.

UZBUDLJIVE PRIČE NAMENJENE NAJMLAĐIM LJUBITELJIMA SUPERHEROJSKOG STRIPA! NEZAOBILAZNO ŠTIVO ZA NAŠE NAJMLAĐE ČITAOCE!

„MARVEL: VELIKA KNJIGA PRIČA“ na LETEĆEM STARTU po ceni od 1.340 dinara!

MARVELOVI JUNACI, ZBOR!

Pridružite se svojim omiljenim Marvelovim superherojima, koji su se okupili u epskim avanturama i bitkama ne bi li sačuvali i zaštitili galaksiju!

Kapetan Marvel i Gamora suočavaju se sa svojim najvećim strahovima, Spajdermen savladava nezgodnog neprijatelja, Čuvari galaksije hvataju veštog svemirskog zmaja – ove i druge zabavne priče, pune akcije, očekuju vas u zbirci koja pred vama oživljava silu sve šireg Marvelovog univerzuma!

Prelistajte ovo izdanjePORUČITE ODMAH

„MARVEL: VELIKA KNJIGA PRIČA“ na Letećem je startu u striparnicama „Čarobna knjiga“ u Dečanskoj 5 u Beogradu i TC „Kalča“ u Nišu, striparnici „Alan Ford“ na Novom Beogradu, u Klubu čitalaca Čarobne knjige „Bulevar Books“ u Novom Sadu i na našem sajtu po ceni od 1.340 dinara, od srede, 15. septembra, do nedelje, 19. septembra 2021. Posle Letećeg starta, u našim klubovima čitalaca i na sajtu ovu knjigu možete kupiti s 20% popusta, a u ostalim knjižarama po ceni od 1.999 dinara.

Objavljeno: 15.09.2021.
Program 18. Međunarodnog Salona stripa...      Press: SKC BGD

studentski kulturni centar beograd / srećna galerija
18. MEĐUNARODNI SALON STRIPA SKC BEOGRAD
16. 09 - 09. 10. 2021.
IZBOR IZ STALNIH GALERIJSKIH POSTAVKI, PROMOCIJE IZDAVAČA,
PRATEĆI PROGRAMI FESTIVALA

IZLOŽBE FESTIVALA:

16. 09 - 9. 10. 2021, Srećna galerija:
GRAND PRIX SALONA 2003 - 2019 / MEĐUNARODNA IZLOŽBA POBEDNIČKIH RADOVA SA DOSADAŠNJIH KONKURSA SALONA STRIPA

16. 09 - 9. 10. 2021, Galerija SKC:
LAUREATI SALONA 2003 - 2019 / DOBITNICI SALONOVOG PRIZNANJA ZA DOPRINOS SRPSKOM STRIPU, dokumentarna izložba

16. 09 - 9. 10. 2021, Galerija CIRKUS:
DOKUMENTARNA POSTAVKA O NEKIM OD NAJZNAČAJNIJIH GOSTIJU SALONA IZ PROJEKTA OVDE, NA OVOM MESTU… #1

Sam festival i izložbe neće imati svečanu ceremoniju otvaranja a raspoloživi galerijski prostori biće otvoreni za posetioce od 16. septembra od 11.00 časova.

Radno vreme galerija tokom trajanja festivala biće: ponedeljak-petak: 11.00-18.00 / subota: 11.00-15.00.

PROMOCIJE STRIP IZDAVAČA:
PROGRAM PROMOCIJA STRIP IZDAVAČA, RAZGOVOR SA AUTORIMA I GOSTIMA, POTPISIVANJE ALBUMA POSETIOCIMA

Ponedeljak, 20. 09. 2021:
18.00, Velika Sala: KOMIKO, Novi Sad, promocija najnovijih strip izdanja
19.00, Velika Sala:  SKC NOVI SAD / DIRTY EDITION, promocija najnovijih strip izdanja. (Predrag Đurić: NOVOSADSKE PRIČE i ZLATNO DOBA VOJVOĐANSKOG STRIPA #2). Govore:  Jovan Gvero i autori izdanja.
20:00, Velika Sala: BESNA KOBILA, promocija najnovijih strip izdanja (Aleksandar Petrikanović: PROKLETO IGRALIŠTE; Tanja Stupar Trifunović i Tatjana Vidojević: MORE JE BILO MIRNO; Biljana Đurđević: ORUĐE DELANJA). Govore:  Goran Lakićević i autori izdanja.

Sreda, 22. 09. 2021:
18.00, Velika Sala: VESELI ČETVRTAK, promocija najnovijih strip izdanja
19.00, Velika Sala: SYSTEM COMICS, promocija najnovijih izdanja (Dejan Stojiljković, Nenad Cvitičanin: DUGE NOĆI I CRNE ZASTAVE #2; Predarag Đurić, Luka Cakić: KASSOWITZ - Deca Vrangela; Petar Meseldžija: KNJIGA SKICA i ostala izdanja). Govore: Igor Marković i autori izdanja.
20.00, Velika Sala: DARKWOOD, promocija najnovijih strip izdanja i razgovor sa urednicima izdanja.

Četvrtak, 23. 09. 2021:
18.00, Velika Sala: 300 ČUDA, promocija najnovijih izdanja (Džef Lemir, Andrea Sorentino, Dejv Stjuart: GIDEON FALLS; Džef Lemir: ROJAL SITI #1 - NAJBLIŽI ROD; Majk Minjola: HELLBOY #1; Petros Hristulijas: VRAĆAM SE KAO NIHTERIDA; Hodorovski i Žeremi: VITEZOVI HELIOPOLISA #1-4.
19.00, Velika Sala: FORMA B, promocija najnovijih izdanja (Željko Pahek: LEGIJA NEPROMOČIVIH; Dušan Vukojev, Radič Mijatović: LIJANKO; NJegoš, Geza Šetet, Mikica Ivanović: GORSKI VIJENAC; NJegoš, Geza Šetet: LUČA MIKROKOZMA; Geza Šetet: ISUS, REČ BOŽJA. Govore: Ilija Mirović i autori izdanja.
20.00, Velika Sala: PHOENIX PRESS, promocija najnovijih izdanja

Petak, 24. 09. 2021:
18.00, Velika Sala: MAKONDO & BELI PUT, promocija najnovijih izdanja
19.00, Velika Sala: MODESTY STRIPOVI, promocija najnovijih izdanja (Zdravko Zupan: LOBAČEV - ČARDAK I NA NEBU I NA ZEMLJI; Predrag Đurić: KVADRATI KOJI GOVORE; Hoze Munjoz i Karlos Sampajo: KARLOS GARDEL). Govore: Živojin Tamburić, Predrag Đurić i drugi gosti.
20.00, Velika Sala: ČAROBNA KNJIGA, promocija najnovijih strip izdanja, razgovor o narednim planovima i programskoj strategiji.

Svi programi su besplatni i profilisani za posetioce svih uzrasta
Više informacija na: www.salonstripaskc.rs
Međunarodni salon stripa zadržava pravo izmene i dopune programa
Objavljeno: 13.09.2021.
Lista nagrađenih stripova...      Press: Tome Trajkov
  ... sa tematskog strip takmičenja
  "Makedonija zelena ćeš opet biti!"

kategorija osnovna skola
1. mesto Emrah Arifov, Radovish za strip
    ČOVEK KAO GLAVNI ZAGAĐIVAČ
2. mesto Angela i Mihaela Belogaski, Skoplje za strip
    SELEKRAMO I RECIKLIRAMO
3. mesto Kalina Elenova, Skoplje za strip
    MAKEDONIJA U OTPADU

kategorija srednjoškolaca
1. mesto Marja Ristujcin i Kaja Domazetovska, Skoplje za strip
    EKO REVOLUCIJA
2. mesto Ana Marija Blagojevska, Bitolj za strip
    OTROV PRIRODE
3. mesto, Sibel Ismailova, Veles za strip
    BOLESNA ZEMLJA

Nagrada za najbolji crtež
Despina Stefanoska, Prilep za strip
ŠTA ĆEŠ SIJETI TO ĆEŠ SE ŽNJATI

Nagrada za najmasovniju školu DIMO HADZI DIMOV-SKOPJE

Hvala mentorima:
Maja Krsteva, Skoplje,
Snežana Stefanova, Veles
Sonja Pavlova Trajkova Skoplje
Zlatko Aleksoski, Prilep
Emilija i Stojce Tocinovski
Isabela Angelova - direktorka Kulturnog centra „ACO KARAMANOV“ Radovish

LISTA UČESNIKA U EKO TAKMIČENJU
1, Božica Georgieva
2. Angela Belogaski
3. Mihaela Belogaski
4. Kaja Domazetovska
5. Marija Ristujčin
6. Ilija Dimitrovski
7. Dora Ušlinovska
8. Despina i Marija
9. Ana Ortakovska
10. Ema Kovačević
11. Ilona Madžar
12. Isidora Grozdanovska
13. Jana Kotorevi.
14. Jana Milosheska
15. Kalina Elenova
16. Simona Skokvarska
17. Aleksandar Nikolov
18. Aleksandar Trimčevski
19. Anastasija Koteva
20. Darin Zeković
21. Ena Ilić
22. Eva Subotić
23. Isa Bektešov
24. Kristijan Negrievski
25. Marjan Jaksevski
26. Marko Ristovski
27. Matea Andonova
28. Sandra Petrovska
29. Stella Vulgarakis
30. Violeta Jonovska
31. Tadej Stamev
32. Bodan Nikolovski
33. Luka Danilovski
34. Mihail Topuzov
35. Petar Mirčevski
36. Sofija Milukovska
37. Teodor Mitić
38. Sibel Ismailova
39. Ismailova Farie
40. Jana Kočevska,
41. Anabela Iliev
42. Anastasija Nikolovska
43. Angela Jankulova
44. Boris Mladenov
45. Ples Spaskova
46. ​​Dobre Kočarev
47. Emrah Arifov
48. Jovan Postolov
49. Jovana Postolova
50. Lara Petrova
51. Marija Nikolova
52. Matej Cvetkovski
53. Mila Angelova
54. Nevena Angelova
55. Nevena Jovanova
56. Valentina Atanasova
57. Viktorija Ristova
58. Vilma Mindeva

Katalog sa ovog projekta bice publikovan siрokom auditorijumu u subotu 11.09.2021, kao specijalan prilog novine NOVA MAKEDONIJA, u tirazu od 5.000 primeraka
Objavljeno: 13.09.2021.
8. Festival stripa...      Press: STRIPoblaČAK
  ... 16., 17. i 18. rujna u Čakovcu!

UDRUGA STRIPoblaČAK
Poziva Vas na 8. Festival stripa
16. 17. i 18. rujna 2021. godine

Program:

ČETVRTAK (16.09.2021.)
• KARLO KRIŽNIK - izložba ilustracija (Knjižnica i čitaonica „Nikola Zrinski“ Čakovec - 18:00 sati)

PETAK (17.09.2021.)
• IZLOŽBA PLAKATA STRIP FESTIVALA - iz kolekcije Josipa Mihalkovića (Knjižnica i čitaonica „Nikola Zrinski“- dječji odjel)
• Strip radionica za djecu - 18:00 sati  (Knjižnica „Nikola Zrinski“ Čakovec)

SUBOTA (18.09.2021)
• Trg Republike, SAJAM STRIPA - 9:00 sati
• CENTAR ZA KULTURU Čakovec - 19:00 sati
   - IZLOŽBA RADOVA KULTNE GRUPE „NOVI KVADRAT“
   - DEVLIĆ-ILIĆ-KORDEJ-KOSTADINOVIĆ-KUNC-MARUŠIĆ-
     MEŠIĆ-PULJAK-SKORZET-ZIMONIĆ

   - Predstavljanje knjige: „NOVI KVADRAT – 40 godina
     poslije“, autora NINOSLAVA KUNCA
- otvorenje izložbe
     i promocija knjige
   - Crtanje za publiku i potpisivanje albuma



8. Festival stripa – 16., 17. i 18. rujna

Tri su rujanska dana u Čakovcu rezervirana za strip. Ovogodišnji, osmi festival stripa u organizaciji udruge „STRIPoblaČAK“  u suradnji s Centrom za kulturu Čakovec i Knjižnicom „Nikola Zrinski“ Čakovec,  predstavlja 16., 17. i 18. rujna čakovečkoj publici djela autora Novog kvadrata, ilustracije Karla Križnika i festivalske plakate iz zbirke Josipa Mihalkovića.

Strip je odavno nadrastao „redak komične, crtane anegdote u dnevnim novinama“ kojim je u drugoj polovici 19.st. započeo svoj rast do specijaliziranih magazina, knjiga ili albuma dobivši tako svoje zasluženo mjesto kao priznata grana likovne umjetnosti. Grana koja tri umjetnosti (crtež, književnost i film) spaja u jedno i koja nam na određeni način omogućava intelektualnu montažu spajanjem kadrova stripa.

Prvog dana festivala, 16. rujna u Knjižnici „Nikola Zrinski“ Čakovec u 18 sati otvorit će se izložba konceptualnog multimedijskog projekta The Round in a Large Room Karla Križnika.

Karlo Križnik (Čakovec, 1995.) je umjetnik i glazbenik. Završio je srednju graditeljsku školu, smjer “dizajner keramike”, 2013. godine u Čakovcu.

Bavi se stvaranjem glazbe - koju sa svojom partnericom Paulom Gavez potpisuje umjetničkim imenom Revirgin - pisanjem i ilustriranjem kratkih priča te snimanjem kratkih filmova.

Revirginov kratkometražni prvijenac “Ne u ovo doba godine” lani se plasirao među 30 najboljih filmova na Reviji hrvatskog filmskog stvaralaštva.

Karlo je izlagao na izložbama na području Čakovca i bliže okolice: nekoliko puta u “Centru za mlade - Prostor”, “Zrinskom ART festivalu”, udruzi “Mladi bude (Vuk)” u Varaždinu,a njegovo posljednje izlaganje bilo je na “High Grounds festivalu” u Varaždinskim Toplicama. Do sad je objavio četiri samostalna glazbena albuma a ovogodišnji, The Round in a Large Room, dio je istoimenog konceptualnog multimedijskog projekta koji trenutno predstavlja.

Od 17. rujna u prostoru dječjeg odjela knjižnice mogu se razgledati festivalski plakati iz osobne zbirke Josipa Mihalkovića.

Trećeg dana održavanja, 18. rujna u 19 sati otvara se izložba radova kultne grupe „Novi kvadrat“ u izložbenom prostoru Centra za kulturu, nakon čega će biti predstavljanje knjige “Novi kvadrat – 40 godina poslije” autora Ninoslava Kunca. Izložba će biti otvorena do 9. listopada.

Slučajnost, sreća ili sudbina ono je što je nekolicinu mladih, nadarenih ljudi sličnih interesa okupilo u grupi Novi kvadrat od 1976. do 1979.

Danas svjetski poznati i priznati autori Mirko Ilić, Igor Kordej, Krešimir Zimonić, Emir Mešić, Radovan Devlić, Joško Marušić, Ninoslav Kunc, Krešimir Skozret, Ivan Puljak i Nikola Kostandinović odskakali su svojim pristupom stripu kao umjetničkome djelu, uvodeći niz inovacija, radeći autorski, a ne komercijalni strip, te organizirajući čitav niz izložbi.

Objavljeno: 12.09.2021.
Strip: Noćni sud (188)      Autor: Franja Straka
Objavljeno: 12.09.2021.
Leteći start...      Press: Čarobna knjiga
  ... Naopačke 2 i Čudesna žena 3!

NASTAVAK UZBUDLJIVE, NEVEROVATNO VRATOLOMNE PRIČE O SVETU U KOJEM SE DELOVANJE GRAVITACIJE PROMENILO!

„NAOPAČKE“ 2 na LETEĆEM STARTU po ceni od 870 dinara!

Nepomično nebo bez oblaka. Beskrajni plavi ambis istačkan zvezdama, neizmerno dubok i potpuno nezainteresovan za sudbinu onih koji su izbegli Pad i sada su prisiljeni da žive u jezivom i neprijateljski nastrojenom svetu...

Aleksandrovo i Đurđino iskušenje se nastavlja: istraživanje okoline koja im je istovremeno poznata i sasvim nova dovodi ih u još mračnije nevolje dok pokušavaju da prežive u ekstremnim uslovima i uđu u trag ljudima koje su poznavali, rodbini, prijateljima. Umesto njih, susreću se samo s ljudima čije je umove, reklo bi se, Pad sasvim razorio, kao i s vojskom, suviše spremnom za paljbu da bi ulivala ikakvo poverenje... Odnos između njih dvoje, međutim, postojano se produbljuje, dok mladi dvojac iznalazi način da se nosi sa opasnostima i misterijama sveta okrenutog naopačke...

Prelistajte ovo izdanjePORUČITE ODMAH

„NAOPAČKE“ 2 na Letećem je startu u striparnici „Čarobna knjiga“ u Dečanskoj 5 u Beogradu, striparnici „Alan Ford“ na Novom Beogradu, u Klubu čitalaca Čarobne knjige „Bulevar Books“ u Novom Sadu i na našem sajtu po ceni od 870 dinara, od srede, 8. septembra, do nedelje, 12. septembra 2021. Posle Letećeg starta, cena u našim klubovima čitalaca i na sajtu iznosiće 1.000 dinara, a u ostalim knjižarama 1.299 dinara

EPSKA ZAVRŠNICA TRILOGIJE O ČUDESNOJ ŽENI U OKVIRU EDICIJE "ZEMLJA JEDAN", IZ PERA GRANTA MORISONA I JANIKA PAKETA!

„ČUDESNA ŽENA: ZEMLJA JEDAN“ 3 na LETEĆEM STARTU po ceni od 940 dinara!

RAT JE STIGAO NA OBALE RAJSKOG OSTRVA...

Dijana, sada novokrunisana kraljica Amazonki, prvi put nakon celog jednog milenijuma kreće u misiju okupljanja rasutih amazonskih plemena. Ali nisu sve ratnice na Rajskom ostrvu voljne da prihvate naredbe Čudesne Žene. Ako želi da okupi sve svoje sestre, Dijana će najpre morati da odbrani svoj presto.

Za to vreme, Maks Lord počinje napad na Rajsko ostrvo pomoću svojih AREJ oklopa. Sledi bitka između patrijarhata i matrijarhata! Hoće li Dijana najzad uspeti da prenese svoju poruku mira svetu muškaraca ili će Lordov rat uspeti da sagori Amazonke, a s njima i ceo svet, u prah i pepeo?

Nastavljajući tradiciju nagrađivanih priča iz serijala „ZEMLJA JEDAN“, koje remete status kvo stripske industrije, „Zemlja jedan: Čudesna Žena“ 3 završna je epizoda nove vizije porekla amazonske ratnice iz pera Granta Morisona. S dinamičnim ilustracijama neverovatnog Janika Paketa, ovaj originalni strip roman završava priču na najbombastičniji mogući način.

Ali to nije kraj, pripremamo još dve izvanredne priče iz ove edicije, i to o BETMENU i SUPERMENU!

Prelistajte ovo izdanjePORUČITE ODMAH

„ČUDESNA ŽENA: ZEMLJA JEDAN“ 3 na Letećem je startu u striparnici „Čarobna knjiga“ u Dečanskoj 5 u Beogradu, striparnici „Alan Ford“ na Novom Beogradu, u Klubu čitalaca Čarobne knjige „Bulevar Books“ u Novom Sadu i na našem sajtu po ceni od 940 dinara, od srede, 8. septembra, do nedelje, 12. septembra 2021. Posle Letećeg starta, cena u našim klubovima čitalaca i na sajtu iznosiće 1.050 dinara, a u ostalim knjižarama 1.399 dinara


*striparnica „Čarobna knjiga“ u TC „Kalča“ u Nišu neće raditi zbog godišnjeg odmora do 14. septembra 2021.

Objavljeno: 08.09.2021.
Program 15. Novosadskog strip vikenda...      Press: SKCNS Fabrika
  ...SKCNS FABRIKA Bulevar despota stefana 5, Novi Sad!

PETAK 10. SEPTEMBAR 2021.
16h Berza... (otvaranje kapija Fabrike za posetioce Festivala),
Milivoj Kostić 3D strip
16.30h  Pomen Prijatelјima koji su nas napustili između dva Festivala; Goran Đukić Gorski, Žika Bogdanović, Alem Ćurin...
17h  Predstavlјanje izdavača „Besna kobila“
17.30h Predstavlјanje izdavača „Komiko“
18h Predstavlјanje Nifesta i izdavaštva Srđan Savić i Zoran Nikolić
19h Predstavlјanje izdanja Predraga Đurića
20h Otvaranje Festivala i izložbe Darka Macana
21h Dee Jay Minya Ramone  & DJ Dirty

SUBOTA 11. SEPTEMBAR 2021.
11h Berza ploča, stripova, knjiga…
14h Predstavlјanje udruženja lјubitelјa stripa HAS, Osijek
14. 30h Predstavlјanje lјubitelјa stripa, Sombor
15h Predstavlјanje System Comics-a
15.30h Srbolјub Nikić, strip s radionice 24h crtanja
16h Predstavlјanje časopisa „Stripolis“, Zrenjanin, Branko Đukić  i Vladimir Đurić
16.30h Predstavlјanje izdanja „Devete dimenzije“ Zoran Pejić, „Parabelum“,  Banjaluka
17h Zoran Stefanović i Žika Tamburić predstavlјaju monografiju Đorđe Lobačev – Zdravka Zupana
17.30h Izložba i razgovor Stevan Subić
18h O izdanjima „Čarobne knjige“ govori Nikola Dragomirović
18.30h Geto ilustrator otvaranje izložbe i razgovor
19h Izložba „Svet u oblacima“ – Francuska-Srbija: veze kroz strip. Izložbu otvaraju prvi savetnik Francuske ambasade Fatih Akcal i pokrajinski sekretar za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajednicama Dragana Milošević. U razgovoru o izložbi učestvuju autori Jana Adamović i Zograf
19.30h Dražen Kovačević otvaranje izložbe i razgovor
20h Razgovor Marko Šunjić (Fibra)-Darko Macan-Igor Kordej 
21h Muzički program Bane Kerac i Best Moon Rising

Objavljeno: 06.09.2021.
Tamni egzistencijalistički strip...      Autor: Ilija Bakić
  ...„Međugroblje“ Penevskog i Vidića; 
  izdavač „Modesty stripovi“ 2020..

   Renomirani izdavač „Modesty stripovi“ koji vodi Živojin Tamburić istrajno raduje domaće stripoljupce sa prefinjenijim ukusom. Odbijajući da se povede za strip modama, hirovima i hitovima, ova kuća sama, na sopstveni rizik, bez ikakve podrške zvaničnih kulturnih institucija, znatiželjnicima nudi bogate uvide u ovdašnju strip istoriju, u tekuću produkciju autorskog stripa odnosno štampa nove radove domaćih strip stvaralaca. Jedno od takvih izdanja je i „Međugroblje“ scenariste Zorana Penevskog (1967) i crtača Zvonimira Vidića (1969). Ovaj strip – a teoretičarima ostavljamo da odrede da li je reč o strip albumu ili grafičkoj noveli – dokaz je da strip kao umetnička forma ne poznaje nikakva ograničenja (osim, naravno, onih koja ga određuju kao posebnu, specifičnu formu). „Međugroblje“ je uverljivo i uzbudljivo svedočanstvo da kvalitet u stripu postoji a da je sve ostalo pokoravanje populističkim zahtevima odnosno rezultat ili kalkulanstva ili stvaralačke nemoći. Konkretno, izjednačavanje stripa sa superherojima, avanturama u svim periodima (pirati, kauboji, vojnici...) ili geg-humorom potpuno je lakonski stav kojim ne samo što se strip medij pojednostavljuje i vulgarizuje već se degradiraju i njegovi autori. Istina, većina njih pokorava se zahtevima komercijalne isplativosti koje diktiraju izdavači ali u onoj ekskluzivnoj manjini nalaze se sjajni umetnici koji stvaraju nezaboravna dela.

   Prema svojoj priči „Međugroblje“ bi se moglo nazvati egzistencijalističkim stripom“ jer se, opisujući jedan dan u životu mladog vajara, izuzetan po tome što će umetnik u večernjim satima otvoriti samostalnu izložbu, bavi promišljanjem nekoliko (ne)tipičnih životnih situacija i dilema koje prate i muče osetljivog subjekta. Tri razgovora koje vajar Luka vodi sa svojom devojkom i modelom, sa Igorom galeristom i sa svojim ocem prilika su da se skicira njegov portret odnosno da se on situira u prostoru, vremenu i prema ličnostima, da se prikažu njegove manje ili više frustrirane reakcije i slobodne asocijacije-sećanja (o ribama velikih dubina, katakombama-grobnicama u Palermu...) i dovede do katarze tokom razgovora sa ocem na traumatičnu temu samoubistva majke. Unutrašnji mladićev konflikt, negova neprilagođenost i obrazac autodestruktivnog ponašanja (koji prepoznaje i otkriva otac) stavljaju pod znak pitanja dotadašnje Lukine priče i zaključke i kategorišu ga kao „nepouzdanog pripovedača“ znanog u istoriji literature kao i u tekstovima o praktikovanju psihoanalize. Luka se samozatvorio u spiralu iz koje ne nalazi izlaz; čak ni očigledna paralela između njegovog i Igorovog iskustva ne pomaže mu da sagleda svoje zablude i traume i konstruktivno se izbori sa njima. Dijalog sa ocem, u kome se iznova traži neki znak koji je najavio majčin fatalni korak, na granici je konflikta i takođe bez potrebnog prosvetljenja-samoosvešćenja. Otuda je završni segment, uprkos naletu optimizma, tek praktična realizacija već uhodane šeme. Metafora sa „međugrobljem“ kao prostorom-vremenom između dve krajnosti u kome se može tavoriti ili odlučiti o smeru budućeg kretanja i delanja, u potpunosti opisuje Lukino oklevanje i trajnu apatičnost.

   Seriozna priča Penevskog dobila je izvanredan vizuelni lik u slikama Zvonimira Vidića jer on čitav album-grafičku novelu oslikava pa je svaki kvadrat malo slikarsko platno „izvedeno“ ekspresivnim potezima četkice (uz poneku minucioznu grafiku), pretežno u tmurnim, sumračnim tonovima i valerima; organizacija-montaža tabli filmski je dinamična sa izmenom mnoštva rakursa-planova što bitno utiče na tok priče, naročito u statičnijim segmentima. Početak svakog poglavlja ilustrovan je fotografijom Vidićeve skulpture a na kraju knjige je deo „Vajanje svetionika (dodatne ilustracije i skulpture)“ sa nekoliko dela koja dopunjuju atmosferu prethodne priče. Ovako raskošan likovni „lik“ nije karakterističan za strip, posebno ne onaj korporacijsko-komercijalni, i potvrda je temeljnog promišljanja i praktikovanja 9. umetnosti što svakako implicira da ovde nije reč o proizvodu masovne produkcije namenjenom za jednokratnu upotrebu i laki zaborav.

   U konačnom svođenju utisaka „Međugroblje“ je predstavlja kao izuzetno stripovsko delo koje svojim kvalitetima istovremeno potvrđuje raskošne talente svojih stvaralaca, te nesporni potencijal i snagu stripa kao izazovnog medija.

(„Dnevnik“, 2021)
Objavljeno: 05.09.2021.
Strip: Noćni sud (187)      Autor: Franja Straka
Objavljeno: 05.09.2021.
Strip: Cane (439)      Autor: Goran Milenković
Objavljeno: 04.09.2021.
Veliki međunarodni strip događaj u Velesu...      Press: Tome Trajkov
  ... ГОЛЕМ МЕГУНАРОДЕН СТРИП НАСТАН ВО ВЕЛЕС!

Во Велес во изминатиот викенд се одржа 18 Мегународен стрип салон во организација на Стрип центарот на Македонија .
Карактеристично е што истиот се состоеше од неколку комплементарни настани и тоа:

а) Свечено прогласување на наградените од мегународниот стрип конкурс. Да потсетиме на наградените:

1 МЕСТО „ЗЛАТЕН СТРИП“
• Сабахудин Мурановиќ Муран (БИХ) за стрипот „УБАВЕЦОТ ДРАГЧЕ“
2 место
• Стрип „ ИМИГРАНТИ“ Дамир Чиврак (сценарио), Жељко Иванчиќ(цртеж), Ненад Бариниќ(колор)
• Стрип „ БАЛАДА ЗА МОЈОТ НЕПРИЈАТЕЛ“ Дарко Богданов и Александар Стеванов
3 место
• Стрипот „ Colors of Brussels БОИТЕ НА БРИСЕЛ на Даша Конопатова ( Русија)
• Стрипот „ШТАЈНЕРОВ КРАЈ“ на авторите Предраг Ѓуриќ (сценарио ) и Звонимир Видиќ (цртеж)

НАЈДОБАР СЦЕНАРИСТ
• Марко Стојановиќ ,Лесковац, Србија

НАЈДОБАР УМЕТНИЧКИ ИЗРАЗ
• Стрипот „СЕЧА КНЕЗОВА„ Марко Стојановиќ (Србија), Игор Крстиќ (Србија) и Кристиан Пачурариу (Романија)

НАЈДОБАР АВТОР ОД Р.С. МАКЕДОНИЈА
• Ѓургица Варела, Гевгелија' за стрипот “СМРТТА НА БАЗИЛ ХАРВАРД“

НАЈДОБАР ДЕБИТАНТСКИ СТРИП
• Славица Купенкова, Скопје за стрипот „УЧИЛИШНИТЕ АВАНТУРИ НА ЈАН“

НАГРАДИ ЗА КАТЕГОРИЈА УЧЕНИЦИ ВО ОСНОВНО УЧИЛИШТЕ
• најдобар стрип
Елена Апостоловска, Стајковци, Скопје за стрипот „ПРОНАЈДИ ЈА СВОЈАТА СРЕЌА“
• специјална плакета за стрипот „ЉУБОВЕН ТРИАГОЛНИК“
Марија Јовановска, Куманово
• најдобар стрип вон РС Македонија
Анастасија Видановиќ, Лесковац, Србија за стрипот „IZMEGU DVE VATRE“
• најдобро сценарио/идеа
Ема Величковска, Скопје за стрипот „ЛАЗАРОПОЛЕ“

НАГРАДИ ЗА КАТЕГОРИЈА УЧЕНИЦИ ВО СРЕДНО УЧИЛИШТЕ
• најдобар стрип
Марија Ристучин и Каја Домазетовска (обете од Скопје) за стрипот „ЛУДО И НЕЗАБОРАВНО“
• специјална плакета
Тамара Мишовска, Скопје за стрипот „ЕЛИПСИЗАМ“
• најдобар стрип вон Македонија Милам Конаков, Сомбор-Србија за стрипот MASAKR U MILTONU

НАЈДОБАР МЕНТОР
Маја Крстева, наставник од Скопје

НАЈВОЗРАСЕН УЧЕСНИК
Тоде Блажески , Скопје

НАЈМЛАД АВТОР
Ана Ристов, Кавадарци

ПРИЗНАНИЕ ЗА СОРАБОТКА
1. Leskovacka Skola Stripa „NIKOLA MITROVIC KOKAN“ Leskovac, Srbija
2. Klub ljubitelja stripova Sombor, Srbija
3. Klub Likovnih umetnika RASKA SKOLA, Raska, Srbija

Вкупно пријавени 161(сто шеесет и еден ) стрип од разни земји.

б) 3 та Мегународна стрип колонија „ ВЕЛЕС 2021“ финансирана од страна Министерството за култура на Република Северна Македонија и Општина Велес. Користејки го амбиенталниот простор на куќата музеј на Касапови, млади автори твореа стрипови под будното око на ангажираните едукатори

в) Најголем обем и значење секако има стрип конференцијата како дел од проектот„CAN FOR BALKANS” ,финансиран од страна на Европската унија-програма КРЕАТИВНА ЕВРОПА .Учесници од Албанија, Србија, Романија, Белгија и, Северна Македонија го искористија периодот за мегусебно запознавање и вмрежување, како и дебатирање за надминување на стереотипите и историскиот контекст во стрип издаваштвото во светот.

Objavljeno: 03.09.2021.
Vizuelna hronika makedonskog stripa 2008-2011.      Press: Jagoda Vasileva
  ... Во мисија против заборавот на
  домашното стрип-наследство: интервју
  со Александар Стеванов!

   Со поддршка на Министерството за култура, неодамна беше објавен третиот том на публикацијата „Визуелна хроника на македонскиот стрип“. Станува збор за најнова авторска творба на стрип-хроничарот Александар Стеванов, која совршено ја опишуваат придавките: амбициозна, повеќеслојна и современо конципирана. Или, како што елоквентно посочува писателот Томислав Османли, тоа е „детална, содржински и графички богата, значајна хроника на македонските стриповни творби, дејност и публикации...“ Во неа Стеванов опфаќа над 240 хронолошки единици, придружени од 80-тина цитати и околу 130 илустрации, на тој начин доближувајќи ја до читателите приказната за деветата уметност на македонско тло. Иако причините постоеја и претходно, скорашното излегување на ова енциклопедиско издание го искористивме како повод да поразговараме со нејзиниот автор.

   1. Што ви беше инспирација за настанокот на Визуелните хроники на македонскиот стрип и Како воопшто дојдовте на идеја да започнете со прибележување на домашното стриповно минато?
   Се сеќавам дека кога бев дете, покрај стриповите, сликовниците и списанијата, како гарант за мирот во куќа мајка ми често ми носеше и тетратки. Најголемиот дел од нив уште веднаш ги исполнував со шарени цртежи, но не и оние тврдоукоричените. Нив, што во тоа време ми изгледаше како нешто далеку позначајно, ги користев за запишување информации за моите омилени стриповски и филмски херои. Цртав како изгледаат или лепев нивни сликички, кои со „писарската“ помош од мајка ми ги дополнував со мини-биографии за секој еден од нив: од каде се, кои се нивните особености, во каков однос се со останатите ликови... Исто како во случајот со овие мои енциклопедии во обид, причините за настанокот на Визуелните хроники во еден дел несомнено се должат на мојата личност. Поради едно или друго, се чини дека проучувањето, документирањето и систематизацијата кај мене побудуваат интерес. А, кога ова ќе се надополни со фасцинираноста од минатото и уметноста, особено стрипот, идејата за прибележување на домашното стриповно минато е само логична последица од сето тоа.
   Вториот дел од причините за настанокот на Визуелните хроники, впрочем како и за сѐ друго, се должат на надворешни фактори и влијанија. За време на студентските денови се сретнав со петтомното издание „Сликовна историја на 20 век“ (Pictorial History of the 20th Century) кое што ми остави силен впечаток. Иако уште од раното детство другарував со енциклопедиски изданија, а како задача во текот на образованието имав читано и хроники, сепак дотогаш намав забележано издание во кое настаните се подредени по хронолошки редослед, типографски јасно одвоени еден од друг, а притоа да се и богато илустрирани. Таквиот пристап ми се виде како неверојатно привлечен и полезен за запознавање со одредена област. Во ретроспектива, барем концептуално, можеби токму оваа публикација е еден од најзначајните извори на инспирација за настанокот на моите Визуелни хроники на македонскиот стрип.
   Што се однесува до содржината, морам да спомнам дека директен поттик ми беше второто проширено и дополнето издание на книгата „Стрип – запис со човечки лик“ на Томислав Османли. Како своевремено единствена македонска публикација на тема стрип, таа не само што посредуваше во мојата иницијација во областа на стрип-историографијата, туку и прва ми ја покажа мултифасетноста на деветтата уметност, како и безграничните можности за нејзино сериозно проучување. Огромна радост ми причинува што можам да споделам дека годинава, исто како и минатата година, остварив соработка со авторот на оваа исклучително значајна книга, почитуваниот г-дин Османли. По однос на дизајнот, пак, и повеќе од инспирација ми беа неколку феноменално изработени енциклопедии во издание на меѓународното книгоиздателство „Дорлинг Киндерсли“ (Dorling Kindersley), а за истото се служев и со боите во избор на „Пантон“ (Pantone).

   2. Знаете ли за други проекти налик Визуелните хроники, чија цел е документирање на друг сегмент од културното живеење во Македонија?
   Според концептот, ми се чини дека нивен „брат од други родители“ е книгата „Македонски рок времеплов“ на авторот Тошо Филиповски. И во случајот со оваа публикација која излезе пред неколку месеци, опфатените единици се графички интересно подредени, придружени со слики во боја и временски систематизирани. Покрај што се работи за пообемно издание, можеби единствената суштинска разлика во однос на Визуелните хроники е што редоследот во „Македонски рок времеплов“ е првенствено детерминиран од денот и месецот, а не од годината. Од истиот автор овде би ги спомнал и книгите „Македонска рок енциклопедија“ и „Македонска дискографија: винили“, амбициозни проекти кои што исто така имаат за цел прибележување на домашното културно наследство, а со кои би се гордеела и држава економски далеку побогата од нашата.
   Публикација со која Визуелните хроники на македонскиот стрип споделуваат слична основна идеја е и „Хроника: Хронологија на настани од областа на македонските современи ликовни и применети уметности од 1987 – 1997“ од Марина Лешкова. И во неа, исто така, настаните се подредени хронолошки, но само како листа – без подетален опис и придружни слики. Истиот пристап е искористен и во неколку написи на тема македонско сликарство и применета уметност објавени во списанието „Ликовна уметност“, а како публикација со сродна „ДНК“ би ја посочил и „Македонска карикатура“, капитално дело на историчарот на уметност Владимир Величковски. Тематски, Визуелните хроники веројатно имаат најголеми сличности со последното поглавје од споменатата „Стрип – запис со човечки лик“, во кое е раскажана историјата на македонскиот стрип.
   Би било убаво доколку сличен третман добие и трагот што на македонско тло го оставиле останатите уметности. Во спротивно, по однос на нив, минатото во свеста на обичниот Македонец ќе изгледа како залудно потрошено време.

   3. Кој ви беше главниот извор на информации и како течеше процесот на подготовка на Визуелните хроники?
   Информации црпев од мноштво извори, а воедно и информациите за секоја хронолошка единица се обидував да ги потврдам со повеќе од еден извор. На почетокот од деведесеттите и одново почнувајќи од 2009 година, активно ги следев стриповските случувања во државата, па за добар дел од нештата се потпирав на сопствената меморија и стрип-колекција, на база на што потоа дополнително истражував. Се служев со информации од семрежјето и од дневниот печат. Мрежните места на македонските дневни весници во време кога го започнував истражувањето, за разлика од денес, имаа архиви во кои можеше да се пребарува што значително ми ја олесни работата. Како извор на информации се служев со написи на поголем број новинари, меѓу кои Сунчица Уневска, Љупчо Јолевски, Петар Печков, Биљана Стојановска, Мимоза Петревска-Георгиева, кои од сенка имаат дадено значаен придонес за популаризација на македонскиот стрип. Како незаменливи извори на информации би ги посочил и балканскиот веб-магазин „СтрипВести“ (stripvesti.com), македонскиот стрип форум „Макстрипови“ (www.makstrip.com.mk), електронското списание „Македонска Ризница“ (issuu.com/makedonska_riznica), библиотечниот систем „COBISS“ (www.mk.cobiss.net), како и мрежното место „ЗаУм“ (zaum.mk).
   Се трудев споделените информации да бидат поткрепени од обележани референци (ендноти), како би биле покредибилни, а кои воедно би им послужиле и на некои идни истражувачи. А, за да стигнат до нив, би спомнал и дека направив напор за трајно зачувување на искористените семрежни написи. Како што во својот напис „Веб наследството како артефакт за идните генерации“ истакнува д-р Ненад Живановски, „во македонскиот интернет простор постојано се појавуваат и гаснат портали, со што засекогаш исчезнуваат и објавените содржини.“ Ваквата практика на незавидна грижа за домашното интернет-наследство ме натера да ги архивирам речиси сите написи од семрежјето, искористени за потребите на Визуелните хроники, пред тие трајно да исчезнат. Па иако дел од реферираните семрежни написи денес не постојат на своите оригинални места (како што се тие своевремено објавени на веб-сајтовите на македонските дневни весници), како нуспојава од изготвувањето на овие публикации, кон најголем дел од истите сѐ уште може да се пристапи преку „Internet archive“ (archive.org), а верувам дека таков ќе биде случајот и по децении од сега.
   За изготвувањето на Визуелните хроники ми помогнаа и написите на тема македонски стрип, како што се оние на Ване Трајков за Меѓународниот салон на стрип во Велес и за македонските стрип-ревии од деведесеттите. Се служев и со каталози и други публикации, вклучително и со самите стрип-изданија за кои пишувам, дел од кои ги имам во мојата домашна стрипотека. За комплетирање на стриповскиот мозаик не ретко добивав помош и безрезервна поддршка од мојот добар пријател Дарко Богданов од Виница, за што сум му многу благодарен. За последната Визуелна хроника неколку дополненија ми испрати Давор Драмиќанин, а за истата ми помогна и издавачот и стрип-автор Никола Темков. Меѓу другото, тој ми посочи неколку странски публикации во кои објавувал, а ми достави материјал и за промоција на македонскиот стрип во Франција, информации кои во недостаток на медиумска покриеност тешко некој одовде би можел да ги дознае на друг начин. А, како би се ориентирал во морето од случувања, би сакал да истакнам дека уште од самиот почеток од непроценлива помош ми беше последното поглавје од книгата „Стрип – запис со човечки лик“ на нашиот истакнат писател Томислав Османли.
   Што се однесува на процесот на изготвување на Визуелните хроники, се трудев работата да тече последователно. Најпрво истражував, селектирав, архивирав и подредував по хронолошки редослед, потоа пристапував кон пишување на хронолошките единици, истите добиваа типографски третман и ги придружував со слики, односно ја дизајнирав публикацијата, додавав референци и воведи, за на крај сето да го проверам неколку пати. Сепак, пред сѐ поради информациите откриени во меѓувреме, во еден дел работата неминовно се сведуваше на контролиран хаос.

   4. Според кои критериуми ја вршевте селекција за тоа кои настани и изданија да бидат опфатени, а кои не?
   Селекцијата не беше воопшто строга, како би се избегнале одлуки базирани на вкус и субјективност, а се раководев главно од два критериума. Првиот секако беше одреден настан да има врска со стрипот, а вториот – да се случува на македонско тло или како учесник во истиот да се јавува Македонец, односно македонски граѓанин. Па така, како засебни хронолошки единици во Визуелните хроники влегуваат стрипови на македонски автори, без оглед каде се објавени, но и стрип-публикации објавени во Македонија, без оглед дали Македонци или странци се потпишуваат како нивни автори, стрип-фестивали кои се одржале кај нас, како и такви одржани во странство на кои наши автори гостувале или освоиле награди, изложби на стрипови поставени на македонско тло и изложби на македонски автори во странство... Или накратко кажано: предуслов беше хронолошките единици да се однесуваат на стриповски активности на македонски чинители или на стрипот во Македонија, критериуми што во добар дел од нив се препокриваат.
   На одредена етапа од подготовката на Визуелните хроники мислев да ги опфатам и странските стрипови за чија содржина знаев дека има некаква врска со Македонија, без оглед дали таа е историска, географска или пак само сценографска. На крај, сепак одлучив да се откажам од оваа замисла. И покрај тоа што станува збор за стрипови, како и тоа дека имаат врска со Македонија, таквите странски стрип-публикации немаат ништо општо со македонскиот стрип, без оглед дали поимот ’стрип‘ го сфаќаме како уметност (творештво) или како медиум (издаваштво).

   5. За разлика од претходните Визуелни хроники на македонскиот стрип во кои се обработени периоди од десет, односно осум години, оваа опфаќа само четири. Значи ли тоа дека во неа и бројот на страниците е преполовен?
   Всушност – не. Бројот на страниците е ист како и кај претходните Визуелни хроники, а причината за намалувањето на временскиот опфат е резултат на зголемената стрип-продукција во него. Споредено со претходните осум години, односно со деведесеттите, нивниот број од 2008 до 2011 година, на годишно ниво е зголемен во просек за двојно, односно за тројно. Па така, ако во периодот 1990 – 1999 (10 год.) имам пребележано околу 190 хронолошки единици, во периодот 2000 – 2007 (8 год.) безмалку 230, нивниот број во периодот 2008 – 2011 (4 год.) изнесува околу 240.

   6. На што се должи таквата силно зголемена стриповска продукција?
   До првите неколку години од новиот милениум, македонскиот стрип се карактеризира со кратки изблици и воспоставени традиции најчесто не подолги од половина декада. Па така стрип-групата Туш лабараторија функционира од почетокот до средината на осумдесеттите, првата македонска стрип-ревија „Макстрип“ од 1989 до 1993 година, а стрип-ревиите „Стрип експрес“, „Клик“, „Стрипотека“ и „Тотем“ не доживуваат ни годишнина од своето постоење. За разлика од ова, дел од стриповските настани зачнати во првите неколку години на 21 век периодично продолжуваат да се појавуваат до денес. Значи, освен што од година во година се појавуваат нови чинители и нови настани, во овој период традицијата ја задржуваат и дел од старите. А тоа всушност е една од причините за зголемената продукција на стриповски содржини кај нас во периодот 2008 – 2011 година. Во групата на настани кои периодично продолжуваат да се појавуваат и во овој период, на тој начин воспоставувајќи традиција, спаѓа манифестацијата Меѓународен салон на стрип во Велес, годишното признание за афирмација и развој на стрипот во Македонија „Љупчо Филипов“ и стрип-магазинот „Стрип Креатор“.
   Од „раѓањето“ на стрип-уметноста во Македонија кон крајот на триесеттите години на минатиот век, па до денес, главно гориво на македонскиот стрип е авторскиот ентузијазам и желбата за себеизразување. Во овој период, што всушност е друга битна причина за зголемената продукција на стриповски содржини кај нас, имам впечаток дека ентузијазмот на македонската стрип-сцена никогаш не бил толку силно изразен. Најголем процентуален удел за ваквата поволна состојба ми се чини дека се должи на активацијата на голем број млади и постари стрип-автори преку нивно постројување околу виртуелното собиралиште „Макстрип“, а потем и со нивното формално организирање во здружението „Макстрипови“. Благодарение на ентузијазмот на оваа група автори, одржани се повеќе стрип-изложби, стрип-работилници, гостувања на стрип-фестивали, а по пауза од нецели пет години за првпат е покрената и нова македонска стрип-ревија – „Синдром“.
   Како фактор за зголемувањето на стриповските настани би ја спомнал и појавата на прилепската издавачка куќа „Варм комикс“, која објавува стрипови од италијанска продукција, како и сѐ поголемата демократизација во поглед на објавувањето секвенцијални дела. Благодарение на семрежјето и зголемениот достап до него, веќе секој може да објави стрип, на тој начин заобиколувајќи ги медиумите и уредниците кои немаат премногу слух за оваа уметност. Иако не постои дилема дека во овој период кај нас има изразено зголемување на бројот на стриповските содржини, би требало да се спомне дека тоа во одреден процент е сепак лажливо. Имено, во споредба со деведесеттите и со периодот 2000 – 2007 година, пронаоѓањето информации за овој период е значително полесно, не само поради тоа што е временски поблиску до нас, туку и поради придобивките кои ги носи новото време.

   7. Постои ли сврзно ткиво, односно нешто што е општа карактеристика за македонскиот стрип во периодот обработен во новата Визуелна хроника на македонскиот стрип?
   Според одреден критериум, во кој било период и да истражуваме би откриле елементи кои се најкарактеристични и репетитивни. Деветесеттите години на минатиот век, на пример, не само од стриповски аспект се години на осамостојување. На почетокот од овој период, обработен во првата Визуелна хроника на македонскиот стрип, Македонија (неволно) раскрстува со стриповите од останатите (поранешни) југословенски републики кои дотогаш ги преплавуваат македонските киосци. Освен што уште некоја година продолжува да излегува првата македонска стрип-ревија „Макстрип“, во деведесеттите се појавуваат и плејада домашни периодични стрип-публикации како што се: „Стрип експрес“, „Клик“, „Стрипотека“, „Тотем“, „Лифт“ и „Стрип Арт“. А, за разлика од денес, кога излегуваат во број од десетина годишно, во деведесеттите не е објавен ниту еден стрип-албум на македонски јазик.
   Периодот 2000 – 2007 година, опфатен во втората Визуелна хроника, претставува период на преобразби и контрасти. Во него згаснуваат низа воспоставени стриповски традиции, за од нивната пепел да се родат нови, на тој начин правејќи го овој период транзициски. Дел од тие новоформирани стрип-субјекти и традиции продолжуваат и во четирилетката 2008 – 2011, опфатена во оваа најнова Визуелна хроника. Но, она што е позначајно е дека во неа се појавуваат и нови, дел од кои стигнуваат до кулминативна точка. А, како што спомнав погоре, најголем дел од тие нови стрип-настани се овозможени, барем во еден дел, благодарение на сметачите и семрежјето. Всушност, ако бараме најмал заеднички содржател за периодот 2008 – 2011 и новопојавената енергија на македонскиот стрип, тоа би биле новите технологии и засилениот авторски ентузијазам.
   Па така, во овој период се појавуваат веб-стрипови, кои што авторите сами ги објавуваат на своите блогови, меѓу кои: „Светот на Бромо“ и „Флејкдеј“ на Владо Јаневски, „Волшебното катче на Цане“ на Тхе Мичо, „Папагалски живот“ на Михајло Младенов, „Пеколот“ на Денис Поповски и „Кромаг“ на Стеве Несторовски. Иако сметачите кај нас и претходно се користеле за изработка на стрипови, во овој период тоа веќе не е така инцидентна појава. И, за разлика од претходно кога сметачите се во служба главно за боење и впишување на текстот, добар дел од стриповите од овој период се изработени во целост со дигитален пристап, односно само со користење на компјутерски програми како алатки.
   Освен во креативниот процес, сметачите и семрежјето им помагаат на авторите и за побрза комуникација. Ако некогаш требало да се патува со часови за да се оствари средба со одреден уредик или издавач, новите технологии овозможуваат тоа да се заврши со само неколку клика на тастатурата. Семрежјето овозможува и полесно остварување контакти, во резултат на што повеќе македонски автори објавуваат стрипови во САД, Обединетото Кралство, како и во земјите од бивша СФРЈ. Особено значајно место во овој период има форумот „Макстрип“, кој претставува виртуелно собиралиште на безмалку целокупната македонска стрип-сцена. А, со позитивната повратна спрега во инспирирањето што ја постигнуваат неговите членови, тој делува како „spiritus movens“ за ново македонско стрип-творештво.

   8. Од околу 240-те единици за македонскиот стрип опфатени во оваа трета Визуелна хроника, кои би ги издвоиле како најзначајни?
   Прибележувајќи што е можно поголем број стрипови и настани во Визуелните хроники, се трудам да го оставам читателот самиот да одлучи кои се најбитните во соодветниот период или година. Со истата цел, освен со воведните текстови и со пренесените цитати од претходни написи на кои се потпишувам како автор, се обидов да избегнувам вметнување мои лични размислувања и да оставам фактите да говорат. А, како сликата би се видела и од други агли, во оваа трета Визуелна хроника поставив и околу осумдесет цитати од други стрип-читатели. Но, за да не останам должен на вашето прашање, како еден од најзначајните стриповски настани од овој период би го посочил „Капетан Грејт“, стрип на Давор Драмиќанин и Тхе Мичо (и Здравко Гиров) од кој во 2008 година се објавени десет броја. Интересно би било да се спомне дека „Капетан Грејт“ е веројатно првиот македонски стрип од поголем обем кој целосно е изработен дигитално. Оваа година се појавува и еден од првите македонски веб-стрипови – „(С)трип“, а кон крајот на истата со работа почнува прилепската издавачка куќа „Варм комикс“, објавувајќи стрипови со Алан Форд, а потем и со Загор, Дилан Дог, Марти Мистерија, Мистер Но и со Натан Невер.
   На почетокот од наредната 2009 година се појавува македонскиот стрип форум „Макстрип“, кој што околу себе обединува поголем број од македонските стрип-автори и стрипофили, а со што самиот изродува низа стриповски активности како стрип-работилници и изложби на стрип-табли. Истата година почнува да излегува и новинскиот стрип „Пусто турско“ на Дарко Ристевски, а е објавен и стрип-албумот „Кратки резови“ на Игор Јовчевски, како и стрип-публикацијата „Олимписко примирје“ која излегува во две верзии – на македонски и на албански јазик. Според моите сознанија, „Олимписко примирје“ е прва стрип-публикација на македонски автори (Тхе Мичо и Димитар Солаковски) објавена на албански јазик. Во 2010 година се појавува новинскиот стрип „Петко“ на Тхе Мичо, излегува првиот број на промотивниот стрип-магазин „Синдром“ и првиот стрип-албум „Фацизам“ на Тонио Сан и Кинг Физе, а како логична прогресија на македонскиот стрип форум е основано и здружението „Макстрипови“.
   Меѓу најзначајните настани во 2011 година е отпочнувањето со работа на скопската стрип-книжарница „Бункер“, објавувањето на стрип-албумот „Капетан Нитрат: Кратки (?) резови“ кој по сценарио на белградскиот сценарист Борислав Стонојевиќ го илустрира Александар Сотировски родум од Битола. Кон крајот на истата година е објавен и стрипот „Другарчиња“ кој според расказ на Ирфан Мартез го црта Фросина Трендафиловска. Ова нивно дело подоцна е објавено во Бугарија, под насловот „Пријателчета“, со што според мои сознанија станува прва стрип-публикација на македонски автори објавена на бугарски јазик и во Бугарија. Како особено значаен настан за македонскиот стрип во 2011 година би го посочил и објавувањето на графичката новела „Модус Вивенди“ на Дарко Богданов. Исклучително многу се радувам што авторот на оваа неверојатна публикација се согласи еден фрагмент од „Модус Вивенди“ да биде искористен како корица на мојата трета Визуелна хроника на македонскиот стрип.

   9. Освен што ја прибележувате домашната стрип-историја, вие воедно и ја пишувате. Кажете ни нешто повеќе за неодамна освоената награда во Ваљево, како и за другите ваши скорашни стрип-активности?
   На самиот почеток од годинава, како најубав новогодишен подарок, со илустраторката Катерина Николовска-Тери ја освоивме првата награда на Меѓународниот салон на стрип во Ваљево, Србија. Наградата ни беше доделена за краткиот стрип „Приказна за безбојното мече“, кој само неколку месеци претходно се закити со третото место на салонот во Велес. Неодамна неколку мои стрипови излегоа во електронското списание „(е)Лит“ на уредникот Јордан Коцевски, а мој опширен напис за македонската стрип-ревија „Деветка“ беше објавен во српската периодична публикација „Стрип пресинг“ на уредникот Марко Стојановиќ. Мој напис на тема стрип неодамна беше објавен и во најстарото македонско списание за литература, култура и уметност – „Современост“, кое го уредува Стефан Марковски, а до крајот на годината се очекува таков да излезе и во српското списание „Рас комик“ на уредникот Горан Трајковиќ, со кое веќе неколку години имам активна соработка. Се надевам дека светлото на денот наскоро ќе го види и стрип-серијалот „Потрагата на Коран“ на кој што, под уредничката палка на Гоце Цветановски и Адам Армит, до пред скоро време работев на летерингот.
   Како збогатување на домашната понуда на стрип-изданија, неодамна беа објавени два нови броја на магазинот „Креатор“ во издание на Стрип центарот на Македонија – Велес, кој графички го уредувам веќе петта година. Од истиот издавач, односно исто така под уредништво на Ване Трајков, неодамна излегоа и стрип-албумите: „Шенко“ на доајенот на македонскиот стрип Миле Топуз и „Херлок Шолмс“ на хрватските автори Звонимир Фуртингер и Јулио Радиловиќ-Јулес, на кои исто така се потпишувам како дизајнер. Според мене, станува збор за едни од најквалитетните изданија на кои сум имал можност да работам, поради што топло ги препорачувам. Идниот месец би требало да излезе стрип-публикацијата „Македонијо, зелена пак ќе бидеш!“, во рамки на истоимениот проект, на која бев задолжен за графичкото обликување. А, наскоро би требало да затпочнам со летерирање на стрип-албум на мојот добар пријател Дарко Богданов од Виница со кого, како епилог на нашата досегашна десетгодишна соработка, минатата година беше објавена стрип-збирката „Ægri Somnia“. Работам на уште еден проект поврзан со историјата на деветтата уметност, но тоа нека биде изненадување.

   10. Би можеле ли догодина да очекуваме нова Визуелна хроника?
   Исто како што развојот на македонскиот стрип не зависи ексклузивно од авторите, ниту издавањето на наредните хроники не зависи само од мене. Потребните факти за наредната Визуелна хроника, која ќе го опфаќа периодот 2012 – 2015, се одамна собрани и таа е безмалку финиширана. А, во истата насока би сакал да упатам апел до македонските автори, доколку некој од нив сака да праша дали одреден негов стриповски успех е опфатен во неа, односно би сакал да ми укаже на таков, да ме контактира. Служејќи се со сите ресурси кои ми се достапни, се обидов самиот да откријам и опфатам што повеќе стриповски настани. Сепак, поради природата на нештата, постојат такви кои се тешки за откривање.
   На пример, наши автори објавувале во странски публикации, без за тоа да испратат допис до домашните медиуми, постојат стрип-публикации објавени кај нас кои што ги нема во македонските библиотеки, како и стриповски настани кои иако се случиле на македонско тло, домашните медиуми како да не биле заинтересирани да ги покријат. Па, со цел документирање на што поцеловит дел од портретот на македонскиот стрип во периодот 2012 – 2015, би се радувал доколку ми стигнат пораки од творците на истиот. А, како одговор на вашето прашање дали наредната Визуелна хроника на македонскиот стрип ќе излезе догодина, можам само да кажам: не се многу нештата што ги посакувам повеќе од тоа.

   Јагода Василева
Objavljeno: 03.09.2021.
Kragujevac Comic Con 2021...      Press: Svet stripa
  ... Međunarodna strip – konferencija
“Kragujevac, godine jedanaeste”!

Pod pokroviteljstvom Skupštine grada Kragujevca i organizaciji Sveta stripa u petak i subotu, 3. i 4. septembra, u Domu omladine (Branka Radičevića 1) i galeriji Đura Jakšić (Karađorđeva 36a) održaće se Međunarodna strip – konferencija “Kragujevac, godine jedanaeste”.

Fokus ovogodišnje konferencije će biti na mladim i perspektivnim autorima iz zemlje i regiona, a posetioci mogu da očekuju uobičajene sadržaje – tematske tribine i panel diskusije, crtačke radionice i izložbe; berzu, kao i podelu besplatnih stripova najmlađima (petak 16.30, Galerija Đure Jakšića).

Premijerno će biti održano i takmičenje za najbolji kostim na festivalu (subota 17 časova, Galerija Đure Jakšića) a žiri će činiti Igor Rakočević, Daniel Kuzmić, Zoran Penevski i Željko Obrenović.

Gosti manifestacije: Vladimir Vesović, Zoran Stefanović, Zoran Penevski, Danijel Kuzmić, Željko Obrenović, Marko Šerer, Goran Furunović, Nemanja Radovanović, Milosav Ostojić, Novica Milivojević,  Dragana Kuprešanin, Jelena Vučić, Ivica Varjačić, Filip Stanković, Marija Lakićević, Ivica Sretenović, Sara i Ana Živković, Stefan Krunić, Ivan Matić, Đorđe Grbović, Mina Nikolić, Jelena Pavlović i Milan Mišić.

Ovogodišnja konferencija se održava pod geslom “Kragujevac, grad stripa”.

Autor plakata je Milan Jovanović iz Kragujevca, nagrađivani strip-autor, grafički dizajner i predavač u Školi devete umetnosti Svet stripa.

Termini održavanja:
Dom omladine od 10.00 do 15.30
Galerija Đure Jakšića od 16.00 do 20.00

U navedenim terminima biće organizovana berza stripa a svaka kupovina biće sa popustom od 10%. Popust od 10% na svaku kupovinu važiće na sajtu www.svetstripa.org.rs i u striparnici za vreme trajanja festivala. Striparnica Svet stripa će oba dana festivala raditi od 10 do 20 časova.

Gosti manifestacije: Zoran Stefanović, Zoran Penevski, Danijel Kuzmić, Željko Obrenović, Marko Šerer, Goran Furunović, Nemanja Radovanović, Milosav Ostojić, Novica Milivojević,  Dragana Kuprešanin, Jelena Vučić, Ivica Varjačić, Filip Stanković, Marija Lakićević, Ivica Sretenović, Sara i Ana Živković, Stefan Krunić, Ivan Matić, Đorđe Grbović, Mina Nikolić, Jelena Pavlović i Milan Mišić.

Satnica:
Petak, 3. septembar
Dom omladine
10.00 – 15.30 Berza stripa
12.00 – 14.30 Javno crtanje strip junaka Hulka
15.00 otvaranje izložbe plakata urađenih za Kragujevac Comic Con
Galerija Đure Jakšića
16.00 – 20.00 Berza stripa
16.15 Svečano otvaranje festivala
16.30 Podela stripova u okviru akcije “Dan besplatnih stripova”
16.45 Obeležavanje jubileja: 60 godina Zagora, Nikola Tasković
17.00 – 19.00 Crtanje za posetioce. Crtaju: Marko Šerer, Nemanja Radovanović, Milosav Ostojić, Novica Milivojević,  Dragana Kuprešanin, Jelena Vučić, Ivica Varjačić, Filip Stanković, Marija Lakićević, Ivica Sretenović, Sara i Ana Živković, Stefan Krunić, Ivan Matić, Đorđe Grbović, Mina Nikolić i Jelena Pavlović.
17.00 Predstavljanje autora: Ivica Varjačić i Ivan Matić, razgovor vodi Nikola Tasković
17.15 Predstavljanje autora: Mina Nikolić i Jelena Pavlović, razgovor vodi Nikola Tasković
17.30 Predstavljanje autora: Đorđe Grbović i Novica Milivojević, razgovor vodi Nikola Tasković
17.45 Predstavljanje autora: Sara i Ana Živković, razgovor vodi Nikola Tasković
18.00  Tribina – Zoran Stefanović o kapitalnim delima iz sfere devete umetnosti
18.30 Predstavljanje autora: Jelena Vučić I Marko Šerer, razgovor vodi Nikola Tasković
18.45 Predstavljanje autora: Filip Stanković i Stefan Krunić, razgovor vodi Nikola Tasković
19.00 Predstavljanje autora: Milosav Ostojić i Marija Lakićević, razgovor vodi Nikola Tasković
19.15 Predstavljanje autora: Nemanja Radovanović i Ivica Sretenović, razgovor vodi Nikola Tasković

Subota, 4. septembar
Dom omladine
10.00 – 15.30 Berza stripa
12.00 – 14.30 Javno crtanje strip junaka Hulka
Galerija Đure Jakšića
16.00 – 20.00 Berza stripa
16.30 Predstavljanje izdanja: “Specijalna smesa”, zbirka stripova Dragane Kuprešanin
16.30 Predstavljanje autora: Zoran Penevski, razgovor vodi Zoran Stefanović
17.00 Cosplay takmičenje. Žiri za najbolji kostim biće u sledećem sastavu:  Igor Rakočević, Daniel Kuzmć, Zoran Penevski i Željko Obrenović.
17.00 – 19.00 Crtanje za posetioce. Crtaju: Marko Šerer, Nemanja Radovanović, Milosav Ostojić, Novica Milivojević,  Dragana Kuprešanin, Jelena Vučić, Ivica Varjačić, Filip Stanković, Marija Lakićević, Ivica Sretenović, Sara i Ana Živković, Stefan Krunić, Ivan Matić, Đorđe Grbović, Mina Nikolić i Jelena Pavlović
17.30 Predstavljanje monografije Đorđe Lobačev autora Zdravka Zupana, govori Zoran Stefanović
18.00 Tribina “Moj strip je moćniji od tvog! Inkal vs Grad greha” Učesnici: Nikola Tasković i Milidar Švonja.
18.30 Predstavljanje autora: Željko Obrenović
19.00 Predstavljanje izdavača
19.30 Predstavljanje izdavača

Praćenjem ovog članka na našem portalu (koji ćemo redovno ažurirati) bićete blagovremeno obavešteni o svemu što se tiče jedanaestog Komikona:
https://www.svetstripa.org.rs/kragujevac-comic-con/2021/

Ulaz na sve događaje u okviru Međunarodne strip-konferencije je besplatan.
Dobrodošli u Kragujevac, grad stripa.

Objavljeno: 02.09.2021.
Leteći start...      Press: Čarobna knjiga
  ... Betmen: Kraj igre (+ Superheavy) i Betmen: Epilog (+ Bloom)!

EFEKTAN ZAVRŠETAK LEGENDARNOG SNAJDEROVOG I KAPULOVOG SERIJALA (THE NEW 52)
DONOSIMO VAM U DVA TOMA!

„BETMEN: KRAJ IGRE“ i „BETMEN: EPILOG“ na LETEĆEM STARTU po ceni od 1.600 dinara po tomu!

„Betmen: Kraj igre“ (+ Superheavy)
Prelistajte ovo izdanje. (1. tom)PORUČITE ODMAH

Betmenov najljući neprijatelj vratio se da izvede svoj poslednji štos. Ali ovog puta se čak ni Džoker ne smeje. Tokom njihovog poslednjeg susreta Mračni Vitez nije se pokazao doraslim Džokerovim megalomanskim planovima, i zato je sad ovaj zlikovac smrtno ozbiljan. Igrama je došao kraj, a za njihov konačni obračun klovnovski princ zločina neće režirati komediju...

Posle tog dramatičnog finala, međutim, život se nastavlja i ulogu zaštitnika grada mora da preuzme neko drugi, dok nova napast po imenu Gos’n Cvat preti da pusti korenje svojih smrtonosnih planova duž ulica Gotama...

„Betmen: Epilog“ (+ Bloom)
Prelistajte ovo izdanje. (2. tom)PORUČITE ODMAH

Dok se polako spušta zavesa na proslavljeni serijal o Betmenu koji je promenio sve, novovaskrsli Mračni Vitez se, u nekoliko samostalnih priča, bori s poznatim dušmanima, kao i sa novim neprijateljima. U priči „Cvat“ on vodi gotovo savršen život i ne seća se mnogo čega otkako je umalo poginuo prilikom Džokerovog napada na grad. Ipak... ponekad oseća kako ga nešto vuče ka potisnutoj prošlosti, u kojoj se krije istorijat prepun nasilja i tame, kao i ljudske veličine. No, bude li se vratio toj prošlosti, šta će se desiti sa srećnim životom koji je za sebe izgradio?

Ta i ostale priče u ovom tomu predstavljaju izvrstan epilog moćne sage koja je odredila lik Mračnog Viteza za novo doba, i u njima će Betmen posetiti alternativnu distopijsku budućnost i uroniti duboko u sopstvenu prošlost, gde će se zapitati ko je, kako je nastao i šta bi trebalo da bude njegovo nasleđe...

„BETMEN: KRAJ IGRE“ i „BETMEN: EPILOG“ na Letećem su startu u striparnici „Čarobna knjiga“ u Dečanskoj 5 u Beogradu, striparnici „Alan Ford“ na Novom Beogradu, u Klubu čitalaca Čarobne knjige „Bulevar Books“ u Novom Sadu i na našem sajtu po ceni od 1.600 dinara po tomu, od srede, 1. septembra, do nedelje, 5. septembra 2021. Posle Letećeg starta, cena u našim klubovima čitalaca i na sajtu iznosiće 1.800 dinara po tomu, a u ostalim knjižarama 2.399 dinara po tomu.

*striparnica „Čarobna knjiga“ u TC „Kalča“ u Nišu neće raditi zbog godišnjeg odmora do 14. septembra 2021.

Objavljeno: 02.09.2021.
Protostripovi u Sloveniji...      Press: Strip.art.nica Buch
  ... HINKO SMREKAR: ČRNOVOJNIK in PROTOSTRIPI NA SLOVENSKEM!

Predstavitev knjige Hinko Smrekar: Črnovojnik in protostripi na Slovenskem
Strip.art.nica Buch, Cesta v mestni log 55, Ljubljana
Ponedeljek, 30. avgust 2021 ob 18:30
Gosta: Damir Globočnik in Žiga Valetič

Vsebina: Posodobljena verzija Smrekarjevega Črnovojnika (24 strani) + 27 protostripov na Slovenskem s konca 19. in začetka 20. stoletja s spremljajočimi eseji • Uredila Žiga Valetič in Damir Globočnik • Strokovni pregled: Ciril HorjakObseg: 72 barvnih strani

S Črnovojnikom, ki je izšel že davnega leta 1919, je Hinko Smrekar ustvaril pionirsko delo, veliko pred svojim časom. Izdelek na štiriindvajsetih straneh lahko označimo za protostrip in je vsekakor več kot običajna ilustrirana zgodba ali slikanica. Gre za nekakšno stripanico, kjer besedilo za nameček ni bilo postavljeno s svinčenimi tiskarskimi črkami, pač pa izpisano prostoročno, kar danes počnejo največji mojstri in mojstrice osebnoizpovednega stripa. Toda žanr avtobiografskega stripa se je v svetu razvil šele več desetletij pozneje...

Knjižica Henrik Smrekar – črnovojnik je izšla leta 1919 pri Založništvu Umetniška propaganda. Spis, ki obsega štirindvajset strani, je napisan z roko, Hinko Smrekar pa ga je popestril s petdesetimi samoironičnimi perorisbami. Natisnjena je v tehniki litografije. V Črnovojniku je Smrekar opisal lastno internacijo med prvo svetovno vojno, na začetku leta 1915 je bil namreč vpoklican k vojakom. Anonimna ovadba ga je označila za srbofila in rusofila, aretiran je bil 4. avgusta 1915. Najprej je bil zaprt v zaporih na ljubljanski policiji, nato pa na ljubljanskem gradu, od koder so ga poslali v Wagno pri Lipnici ob Muri, od tam v Enzersdorf na Nižjem Avstrijskem in končno še v internacijsko taborišče za politične osumljence Mittergrabern. Septembra 1915 je moral v vojašnico v Judenburg na Zgornjem Štajerskem. Še nadalje se je izmikal fronti, zato so ga iz bolniškega okrevališča v Scheiflingu poslali v garnizijsko bolnico v Gradec, kamor ga je spremljala ovadba zaradi simuliranja. Na tamkajšnji opazovalnici za duševne bolezni se je uspešno izdajal za norega, tako da so ga spomladi 1916 črtali z vojaških seznamov.

Objavljeno: 27.08.2021.
Zdravko Zupan protumačio Lobačeva:...      Press: USUS
  ... kapitalna monografija i turneja kulturnih događaja!

   Promocijom kapitalne monografije "Lobačev: Čardak i na nebu i na zemlјi", izložbe i filma posvećenih jednom od osnivača evropskog stripa Đorđu Lobačevu, osvetlјava se i doprinos kulturnog rada Zdravka Zupana, prerano preminulog  istraživača kulture

   U sredu 25. avgusta u 19 časova u Domu omladine Pančeva, u okviru festivala „Fridom“, počinje serija kulturnih događaja posvećenih Đorđu Lobačevu (1909-2002) i ulozi srpskog i ruskog stripa u evropskoj kulturi, koja će uskoro činiti turneju u Srbiji i inostranstvu.

   Povod je objavlјivanje decenijama iščekivane monografije Zdravka Zupana (1950-2015) „Lobačev: Čardak i na nebu i na zemlјi“ u izdanju beogradskih kuća Modesti stripovi i Makondo, kao i sabranih dela Lobačeva koja već četiri godine izlaze u izdanju Makonda. Biće otvorena istoimena izložba radova Đorđa Lobačeva na osnovu izbora Zupana.

   U programu je i film ruskog federalnog TV kanala Kultura Ruski strip kralјevine Jugoslavije i okrugli sto „Mesto Đorđa Lobačeva i srpskog stripa u evropskoj kulturi”. Učesnici su naši istaknuti stručnjaci za kulturu: Vladimir Vesović, Vasa Pavković, Saša Rakezić, Irina Antanasijević, Zoran Stefanović i Kristijan Relić. Biće prisutni i članovi porodice Zupan. Koordinator programa je Zoran Deranić, likovni urednik Doma omladine Pančeva.

   Programi se rade u saradnji sa Udruženjem stripskih umetnika Srbija i Projektom Rastko — Rusija, i predstavlјaju delatnosti koje su kao kapitalne pomogle države Srbija i Rusija. Sledeći program će biti održan u Beogradu tokom festivala „Striposlavija“ kao deo manifestacije Godina slovenske fantastike, a zatim i po festivalima u Srbiji i inostranstvu.

   Zdravko Zupan je — kako je 2015. najavlјeno od strane Udruženja stripskih umetnika Srbije —  dobio ulicu na Novom Beogradu u 2020. godini, a u pripremi su monografija o ovom stvaraocu, kao i rad na Zupanovim sabranim delima.

   Posle pola decenije dovršene su pripreme za novu ustanovu u Beogradu, Centar za umetnost stripa „Zdravko Zupan“, gde bi jezgro muzejske postavke činilo više hilјada originalnih umetničkih dela i predmeta koje je Zupan decenijama prikuplјao kao najveću zbirku srpskog, jugoslovenskog, ruskog i uopšte istočnoevropskog stripa u svetu.

   Zupanova monografija „Lobačev: Čardak i na nebu i na zemlјi“ — temelјna knjiga srpske popularne kulture

   Đorđe Lobačev je autor koji je stvarao preko 80 godina i ostavio neizbrisivi trag u našoj umetnosti i kulturi pre i posle Drugog svetskog rata. Materijale o njegovom stvaralaštvu za ovu monografiju prikuplјao je Zdravko Zupan preko 30 godina, sve do prerane smrti 2015. godine.

   Zupanovi saradnici i prijatelјi su dovršili projekat uz veliku pomoć porodice Zupan. Osim Zupanovih i Lobačevlјevih, u knjizi se nalaze i tekstovi Žike Bogdanovića, Srećka Jovanovića, Slobodana Lukića, Vase Pavkovića, Zorana Đukanovića, Saše Rakezića, kao i izdavača Živojina Tamburića i Kristijana Relića. Decenijski Zupanov saradnik, Zoran Stefanović,  priredio je i pripremio konačne materijale, sa dodatnim istraživanjima, u saradnji sa Irinom Antanasijević i drugim istraživačima.

   Monografija sadrži probrane stripove kao uzorke žanrova kojima se Lobačev najviše bavio, izabrane knjižne, novinske i stripske ilustracuje, karikature, kaligrafije, slobodne ilustracije i memorabilijske materijale.

   Knjiga sadrži i fotografije iz Lobačevlјevog uzbudlјivog životnog puta, ali i detalјnu stripografiju, bibliografiju ilustrovanih knjiga i bibliografiju tekstova o Lobačevu, što će pomoći dalјa istraživanja o ovom umetniku.

   Pred smrt je Lobačev za ovu knjigu napisao: „Za mene je ova monografija i velika čast i ogromna radost. Radost — jer je to dokaz da moj život i trud nisu prošli uzalud. Čast — jer je ona izišla u Beogradu, gradu koji mi je najdraži na svetu, a koji sam morao da napustim, ne svojom volјom, onih mučnih i mutnih posleratnih četrdesetih godina. Iako po rođenju Rus, i pored prohujalih decenija, ja se i dan-danas osećam Beograđaninom. I ova monografija je izvanredan dokaz da me ova zemlјa, ovaj čudesan grad na ušću Save u Dunav smatraju kao svog.“

   A Zdravko Zupan je istakao za Lobačeva: „Osvajao je svojim šarmom i iskrenošću sve koji su sa njim dolazili u dodir, neretko, pretvarajući usputna poznanstva u trajna prijatelјstva i u poznim godinama (...). Roditi se kao sin carskog vicekonzula, rano ostati bez roditelјa, nekoliko puta bez domovine, otpočeti više puta u životu sa dva kofera u ruci, a pritom zadržati vedrinu duha, optimizam i veru u bolјe sutra, to ukratko znači biti Đorđe Lobačev. Pre par godina sedeo sam u jednoj beogradskoj bašti sa dizajnerom Draganom Miškovićem koji je pripremao nekoliko kraćih televizijskih emisija o stripu. Pod utiskom upravo pročitane čika Đorđeve autobiografske knjige Kad se Volga ulivala u Savu u jednom trenutku je, otprilike ovako, rekao: 'Ako u životu postavlјamo sebi uzore, onda to ne bi trebalo da budu veliki lјudi ili poznate istorijske ličnosti, onda to treba da bude neko kao što je Đorđe Lobačev'.“

   Treći tom Sabranih dela Lobačeva: evropski važan reprint

   Paralelno je izašlo još jedno kapitalno izdanje: treći tom sabranih dela Đorđa Lobačeva pod naslovom Baš Čelik i Biberče  (1938-1943), gde su objavlјeni najslavniji radovi ovog srpsko-ruskog umetnika.

   Izdanje je obogađeno predgovorom nedavno preminulog Žike Bogdanovića "Đorđe Lobačev ili Detinjstvo ponovo pronađeno" i napomenama uz svaki prilog.

   Sabrana dela se izdaju po zamisli Zdravka Zupana iz 2014. godine a čllanovi redakcije su Irina Antanasijević, Kristijan Relić i Zoran Stefanović. Digitalnu restauraciju radi veliki stručnjak naše štampe Miroslav Tanasijević, a likovno oblikovanje Ivica Stevanović.

   Knjigu je objavio Makondo uz podršku Udruženja stripskih umetnika Srbije (USUS) / Centra za umetnost stripa. U okviru edicije „Velikani srpskog stripa“ monografija se objavlјuje kao kapitalan izdavački poduhvat uz sufinansiranje Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije

   U knjizi su zastuplјene kultne pripovesti sa stranica Politike, Politikinog Zabavnika i Kola: "Ženidba cara Dušana" (1938), "Propast grada Pirlitora" (1939), "Baš Čelik" (1939), "Čardak ni na nebu ni na zemlјi" (1940), "Baron Minhauzen" (1940), "Pepelјuga",  (1940), "Čarobnjak iz Oza" (1941) i ratni i zbog narodnog otpora zabranjivani "Biberče" (1942-1943).

   Ovo je jedan od najvažnijih reprinta klasičnog stripa ove sezone u celoj Evropi, jer  prikazuje same temelјe modernog evropskog stripa. Milioni čitalaca u desetak zemalјa su ovih 80 godina odgajani uz ova štiva, a najveći deo je u ovoj knjizi po prvi put digitalno restauriran i preštampan.

   Propratni tekstovi osvetlјavaju mnoge fenomene kulture. Pre svega objašnjeno je kako je drevna indoevropska, slovenska i srpska vera Lobačevlјevom ingenioznošću sačuvana u obliku moderne popularne kulture američkog tipa za čitaoce u Kralјevini Jugoslaviji; kako su, zatim, ovi stripovi krajem 1930-ih uveli srpski folklor kao važan žanr moderne vizuelne literature u svetsku popularnu kulturu; kako je po "Baš-Čeliku" i "Biberčetu" Vojislav Nanović snimio u saradnji sa Lobačevim i Stanislavom Vinaverom film "Čudotvorni mač", i druga ekskluzivna saznanja.

   Time je zahvalјujući Lobačevu srpski folklor sačuvan u modernoj popularnoj kulturi uprkos jakim ideološkim zabranama u vreme SFR Jugoslavije.

   Biografije autora

   Zdravko Zupan (1950–2015) bio je svetski ugledan jugoslovenski stripski autor, istoričar popularne kulture i izdavač. Rođen je u Zagrebu, ali je ceo život proveo u Beogradu gde su se roditelјi preselili odmah po njegovom rođenju.
   Najpoznatije autorske stripske serije su mu „Zuzuko“ i „Munja“. Radio je na američkim licencama Hane i Barbere i Diznija, što je objavlјivano u dvadesetak zemalјa. U Srbiji je bio zapažen Zupanov strip „Miki i Baš-Čelik“ 1999. prema scenariju Nikole Maslovare, u kojem je svet Mikija Mausa spojen sa srpskom narodnom bajkom.
   Zdravko Zupan je bio istaknuti istoričar srpskog i jugoslovenskog stripa, prvi koji je u sistematski istražio korene jugoslovenskog stripa. Zupan je 1986. objavio prvi tom Istorije jugoslovenskog stripa u saradnji sa Slavkom Draginčićem, u kojoj je prikuplјena istoriografska građa o stripu do 1941. godine. Nјegova kapitalna knjiga Vek stripa u Srbiji izašla je 2007. u izdanju GRRR Festivala, Pančevo, kao i nekoliko drugih monografija. Koautor je kritičkog leksikona Stripovi koje smo voleli: izbor stripova i stvaralaca sa prostora bivše Jugoslavije u XX veku sa Živojinom Tamburićem i Zoranom Stefanovićem (2011), izdanjem godine Sajma knjiga u Beogradu. Bio je organizator više značajnih izložbi stripa u zemlјama bivše Jugoslavije i inostranstvu.
   Zupan je bio izdavač je popularnih i poučnih izdanja za decu (Enigmatski zabavnik Munja, Munja Strip i Munja Bojanka), kao i za stripofile (Cepelin, Ekstra Cepelin, Edicija „Reprinti“...)

   Đorđe Lobačev - Jurij Pavlovič Lobačev (1909–2002), poznat kao Đorđe Lobačev bio je jedan od pionira i jedan od najznačajnijih autora u istoriji srpskog, jugoslovenskog i evropskog stripa.
   Među njegove najpoznatije stripove spadaju Ženidba cara Dušana, Propast grada Pirlitora, Baš Čelik, Čardak ni na nebu ni na zemlјi, Baron Minhauzen, Čarobnjak iz Oza, Pepelјuga i drugi. Škola stripa „Đorđe Lobačev“ iz Beograda nosi njegovo ime.
   Rođen je 4. marta 1909. u Skadru, gde mu je otac bio na službi kao konzul Ruske imperije. Detinjstvo je za vreme Balkanskih ratova proveo u Crnoj Gori, gde je kršten na Cetinju. Živeo je i u Kosovskoj Mitrovici, a potom na Kritu i u Solunu. Kao emigrantsko siroče imao je teško detinjstvo i mladost. U periodu 1922—1929. učio je u Prvoj rusko-srpskoj gimnaziji, da bi posle studirao istoriju umetnosti na beogradskom Filozofskom fakultetu.
   Kada je zbog svetske ekonomske krize Lobačev izgubio posao u građevinskoj firmi 1934, okreće se namenskom reklamnom i drugom crtanju da bi prehranio porodicu. Ilustrovao je knjige, crtao karikature i reklame.
   Pod uticajem svetske popularnosti američkog avanturističkog stripa, Lobačev počinje da radi i stripove, prvo u Panorami i Stripu, a zatim i drugim listovima: Mika Miš, Mikijevo carstvo, Politika i Politikin Zabavnik. Redakciji „Politike” se nametnuo kao saradnik pokazavši Dušanu Dudi Timotijeviću napola dovršen strip „Hajduk Stanko”. 1936. postao je stalni saradnik lista, i tu se, uz osnovna zaduženja – retuširanje fotografija, ispisivanje slova za licencirane stripove, reklamnih naslova i sl., posvetio autorskim strip-adaptacijama slovenske epike, kao i književnih dela, te „pustolovno-oniričnom” žanru stripa, kako ga je sam imenovao. Srpske narodne bajke, legende i narodne pesme smatrao je riznicom stvaralačkih podsticaja, no i vrhunskim izrazom folklornog duha, čak i u svetskim okvirima.
   Stripovi su mu objavlјivani i u inostranstvu pre i tokom Drugog svetskog rata, uklјučujući i Francusku, sa serijalom „Princesse Thanit“ („Princeza Ru“) u časopisu Aventures (1939).
   Tokom nemačke okupacije Beograda radio je u okupacijskoj štampi, ali je u tajnosti bio član pokreta otpora. Učestvovao je u oslobođenju Beograda, Budimpešte i Beča 1944. godine.
   U vreme sukoba Tita i Stalјina nakon rezolucije Informbiroa, kao sovjetski građanin proteran je 1949. u Rumuniju. Posle nekoliko godina, prešao je u Lenjingrad (Sankt Peterburg), gde je ostao do kraja života. Beogradska „Prosveta“ izdala mu je autobiografsku knjigu Kada se Volga ulivala u Savu.
   Umro je u Sankt Peterburgu 23. jula 2002. godine. Jedna ulica u Beogradu nosi njegovo ime. Od 2018. izlaze u Beogradu njegova sabrana dela u izdanju Makonda, u okviru projekta Udruženja stripskih umetnika Srbije.

Objavljeno: 26.08.2021.
18. MEĐUNARODNI SALON STRIPA...      Press: SKC BGD

18. MEĐUNARODNI SALON STRIPA SKC BEOGRAD
16. 09 - 09. 10. 2021.

Shodno okolnostima u uslovima pandemije bolesti Covid 19, Srećna galerija SKC-a je ovogodišnje izdanje 18. po redu MEĐUNARODNOG SALONA STRIPA programski profilisala kroz IZBOR IZLOŽBI IZ STALNIH GALERIJSKIH POSTAVKI, PROMOCIJE STRIP IZDAVAČA i PRATEĆE PROGRAME festivala.

Ove godine će, umesto takmičarskog i nagradno-revijalnog programa, u periodu 16. 09 - 09. 10. 2021. biti predstavljeni sledeći festivalski segmenti:
• GRAND PRIX SALONA 2003 - 2019/ MEĐUNARODNA IZLOŽBA POBEDNIČKIH RADOVA SA DOSADAŠNJIH KONKURSA SALONA STRIPA;
• LAUREATI SALONA 2003 - 2019 / DOBITNICI SALONOVOG PRIZNANJA ZA DOPRINOS SRPSKOM STRIPU, dokumentarna izložba;
• DOKUMENTARNA POSTAVKA O NEKIM OD NAJZNAČAJNIJIH GOSTIJU SALONA IZ PROJEKTA OVDE, NA OVOM MESTU… #1, autorke Jasmine Pucarević;
• i u periodu od 20. do 24. 09. PROGRAM PROMOCIJA STRIP IZDAVAČA, RAZGOVOR SA AUTORIMA I GOSTIMA I POTPISIVANJE ALBUMA POSETIOCIMA.
 
Više informacija o programu biće dato na www.salonstripaskc.rswww.skc.rs  kao i na web stranicama Salona stripa:
https://www.instagram.com/salon_stripa_skc_belgrade/
http://www.facebook.com/comicsfest
https://www.twitter.com/SalonSkc

Svima vama dobro zdravlje želi,
Organizacioni tim Salona stripa SKC Beograd
Objavljeno: 25.08.2021.
Leteći start...      Press: Čarobna knjiga
  ... Marsupilami 1 i 2 na Letećem startu!

IZ SRCA PALOMBIJSKE DŽUNGLE STIŽE
NAM JEDNA OD NAJORIGINALNIJIH FRANKENOVIH KREACIJA!

„MARSUPILAMI“ 1 i 2 na LETEĆEM STARTU po ceni od 1.670 dinara za prvi i 1.340 dinara za drugi tom!

Prelistajte ovo izdanje. (1. tom)PORUČITE ODMAH
Prelistajte ovo izdanje. (2. tom)PORUČITE ODMAH

Iako liči na nekoliko životinja (sa svojim leopardovim tufnama i psećim ušima), zasigurno možemo tvrditi da ništa slično Marsupilamiju niste bili u prilici da sretnete. Rep ovog jedinstvenog stvorenja neverovatno je dugačak, i ta zverka vesele naravi, domišljatog uma i spretnog tela koristi ga u najrazličitije svrhe, a najčešće kao pomagalo pri skakanju i oružje za samoodbranu. Što i nije čudno, pošto Marsupilami i njegova porodica vrlo često imaju potrebu za hitrim i spretnim kretanjem kroz divljinu, kao i za samoodbranom – jer iz epizode u epizodu upadaju u raznorazne nevolje i avanture pune urnebesnih gegova, ali i stvarnih opasnosti, koje u palombijsku džunglu uglavnom donosi čovek...

Prvobitno zamišljen kao egzotični ljubimac Spirua i Fantazija, Marsupilami je jedna od najoriginalnijih kreacija slavnog Andrea Frankena i tokom svoje istorije doživeo je inkarnacije u raznim medijima, od stripa do velikog ekrana. Godinama nakon što je prestao da radi na avanturama Spirua i Fantazija, Franken pokreće zaseban stripski serijal o marsupilamijima, u kom učestvuju razni autori i u kom je dobroćudnim i radoznalim spadalima iz džungle prepuštena glavna reč.

„MARSUPILAMI“ 1 i 2 na Letećem su startu u striparnici „Čarobna knjiga“ u Dečanskoj 5 u Beogradu, striparnici „Alan Ford“ na Novom Beogradu, u Klubu čitalaca Čarobne knjige „Bulevar Books“ u Novom Sadu i na našem sajtu po ceni od 1.670 dinara za prvi tom i 1.340 dinara za drugi tom, od srede, 25. avgusta, do nedelje, 29. avgusta 2021. Posle Letećeg starta, cena u našim klubovima čitalaca i na sajtu iznosiće 1.850 dinara za prvi i 1.500 dinara za drugi, a u ostalim knjižarama 2.499 dinara za prvi i 1.999 dinara za drugi tom!

*striparnica „Čarobna knjiga“ u TC „Kalča“ u Nišu neće raditi zbog godišnjeg odmora od 24. avgusta do 14. septembra 2021.

Objavljeno: 25.08.2021.
Izbor iz štampe...      Dobacio: Oljača Mladen
  ...Izložba "Stripom kroz Belgiju" na otvaranju Kaleidoskopa kulture.

   Na otvaranju ovogodišnjeg Kaleidoskopa kulture, pored brojnih performansa umetnika iz različitih zemalja, biće održana i izložba "Stripom kroz Belgiju".

   Ovogodišnje otvaranje Kaleidoskopa kulture upotpuniće i novosadski Kreativni distrikt od 2. do 5. septembra.

   Pored različitih izložbi, predstava, performansa umetnika koji dolaze iz Austrije, Hrvatske, Slovenije, Švedske, Francuske, publika će imati priliku da uživa i u izložbi "Stripom kroz Belgiju" koja će biti otvorena 4. septembra u Kulturnoj stanici Liman.

   "Od rubova Ardena do multikulturalne i dinamične prestonice, ova izložba otkriće publici Belgiju kroz devetu umetnost, po kojoj je poznata u celom svetu. Priče nekoliko generacija autora i autorki približiće ljubiteljima stripa značajne istorijske događaje, poznate gradove i spomenike, pejzaže i kulturne tradicije", najavljuju iz Fondacije "Novi Sad Evropska prestonica kulture".
   Oni dodaju i da će trideset izabranih reprodukcija strip tabli ilustrovati raznolikost strip albuma i njihovih autora, žanrova, stilova, epoha, ali i bogatstvo regiona, te i da je Belgija u svetu poznata po kulturnoj tradiciji, ali i kao zemlja koja neguje strip kao žanr.
   Na izložbi "Stripom kroz Belgiju" publika će na Kaleidoskopu kulture imati priliku da uživa u izdanjima nekoliko generacija pisaca i ilustratora, kao što su Frankin, Didje Komes, Tiber, Serve, Mero, Mark Slin, Olivije Šrauven i Breht Evens, koji su na ovaj način odali počast svojoj otadžbini, polažući pravo na deo njenog nasleđa. 
   Izložba se realizuje u saradnji sa Ambasadom Kraljevine Belgije i Institutom za kulturu Wallonie-Bruxelles International.
   Četiri dana otvaranja Kaleidoskopa kulture u Kreativnom distriktu, na prostoru Velikog Limana, predstavljaće uvertiru u pet nedelja Kaleidoskopa kulture, od 2. septembra do 8. oktobra.
   Kroz pet umetnosti - arhitekturu, književnost, vizuelnu, primenjenu i izvođačku, programi će biti održavani širom Novog Sada, pružajući posetiocima priliku da izaberu i stvore sopstveni kaleidoskop kulture.

   Muzički program u okviru četiri dana otvaranja
   Publika će 2. septembra uživati u nastupu benda Repetitor, dok će sutradan, 3. septembra imati priliku da sluša nastup Kilo kilo bande. Trećeg dana otvaranja Kaleidoskopa kulture, 4. septembra u Kreativnom distriktu nastupiće sastav "Zemlja gruva", dok će poslednji dan, 5. septembar obeležiti nastup di-džeja Vladimira Aćića.
   Na otvaranju Kaleidoskopa kulture novosadskoj publici biće predstavljen i nacionalni paviljon jedne od najvažnijih evropskih institucija za nove medije, Ars Elektronike iz Linca, na kojem će izlagati predstavnici novosadske Akademije umetnosti.
   Takođe, biće održana i CGA konferencija koja će okupiti profesionalce iz oblasti kompjuterske grafike, kao i izložba "Materija kroz vreme. Pesak, drvo, kamen i metal u eri digitalizacije" studenata i mladih umetnika iz austrijskog St. Poltena.

   Publika će imati prilike da uživa i u Filmskom festivalu "Obnova", predstavama u okviru INFANT-a i brojnim drugim sadržajima koji će biti najavljeni u narednim nedeljama.

[Objavljeno: Radio 021, Novi Sad, 23.08.2021]
Objavljeno: 23.08.2021.
Letter from London #37...      Autor: Žika Strip
  ...Sloboda je skupa.

   Aleksa Gajić (1974, Beograd) je slobodni umetnik sa završenim Fakultetom primenjenih umetnosti u Beogradu, u klasi profesora Rastka Ćirića. Od 1996. godine radi ilustracije za Politikin Zabavnik, od 2000. godine crta stripove za francuske izdavače, a 2009. godine je završio naš prvi dugometražni crtani film Tehnotise - Edit i ja. Učesnik je više grupnih i četiri samostalne izložbe (najznačajnija je izložba u Muzeju primenjene umetnosti, 2005. godine). Uradio je stripske serijale Bič božji i Drako, više jednokratnih stripova, mnoge ilustracije, plakate, reklame i video spotove i ilustrovao više knjiga.

   Od 2009. godine radi stripove na različitim materijalima (kamen, drvo, kutije, papiri različitih kvaliteta, kesice za čaj). Takodje, radi na lucidnim stripskim mrdalicama, trakama, ćilimima, karticama, sveščicama i kolažima i tako širi granice stripskog izražavanja. Svojim inovativnim i očigledno idejno nepresušnim pristupom stripskom mediju jedinstven je kod nas i u svetu.

   Rođeni ste na Gardošu u Zemunu gde i danas živite sa suprugom Draganom i sinom Filipom. Koliko je Gardoš važan za vas i vašu umetnost?
   Nekada to nije bio slučaj, ali danas posle toliko vremena provedenog na jednom mestu, shvatam kolko je korenje već duboko doseglo, i da teško da ću se negde pomeriti odavde. Menjanje životnog prostora bi sigurno uticalo na moju umetnost, tek ostao sam tu sve više shvatajući koliko je Srbija dobro mesto za život.

   Kada je počelo vaše interesovanje za strip? Koji su umetnici i stripovi uticali na vas u detinjstvu?
   Jako davno, zapravo se više ni ne sećam. Uvek je bilo nekih stripova po kući. Interesantno je da ono u šta sam se još tada zagledao, meni i dalje važi za vrhunski kvalitet, Fernando Fernandez, Ričard Korben, Segreljes, Bušema... itd...

   Kada ste znali da želite da se bavite umetnošću kao životnim pozivom?
   Kod mene je pojam životnog poziva i umetnosti bio dugo izjednačen. Tek posle mnogo komercijalnih angažmana, shvatio sam da postoji i ona druga strana medalje. Ona koja je oslobođena svih zahteva i obaveza, a bazira se isključivo na mojoj potrebi da u tom trenutku iznedrim nešto od sebe, nešto što mi niko ne traži, niti mi plaća. Tako da ni danas ja zapravo nisam siguran da bih želeo da se bavim isključivo umetnošću. Mislim da bi za mene bilo idealno da do kraja vodim taj paralelni život, malo za njih, pa malo za sebe. Od jednog odmaram radeći drugo.

   Odmah po završenom fakultetu radili ste stripove za francuske izdavače. Kakvo je bilo to iskustvo?
   Na prvom mestu, teško. Ne znam da li bih danas mogao da završim neki tako obiman zadatak kao što je bilo 300 islikanih kolornih tabli za Bič božiji. Ali tada sam bio skoro 25 godina mlađi, pun želje za dokazivanjem. U svakom slučaju, puno sam naučio, i o poslu, i o ljudima, i o biznisu uopšte... kako to sve funkcioniše, i šta raditi da bi u tom biznisu i opstao.

strip u kutiji

   Ostvarili ste veliki životni poduhvat kada ste sa saradnicima završili naš prvi dugometražni crtani film? Kako danas pamtite to vreme?
   Volim da kažem da je to bilo tri najlepše i najgore godine u mom životu. Veoma intenzivne i u pozitivnom i u negativnom smislu. Svašta se tada izdešavalo, i za taj period takodje mislim da ne bih mogao opet tu količinu truda i živaca da dam od sebe. Ipak, ono što je nesumnjivo je da mi je izuzetno drago što se sve to desilo. Rane su odavno zarasle, a film je ostao da zanavek priča tu SF priču, a i priču o svim tim ljudima koji su prošli kroz moj život u to vreme.

   Preko deset godina, paralelno sa standardnim crtanjem stripova i ilustracija, radite neobične stripove na neočekivanim materijalima i u neverovatnim formama. Da li su to multimedijalni radovi ili su to ipak stripovi?
   To su svakako stripovi. Čim nešto kroz slike prati hronologiju priče i ima oblačiće, to je strip. E sad, kakav strip, to je već drugo pitanje. Moje desetogodišnje bavljenje klasičnim strip izrazom u Francuskoj, rezultiralo je time da se neki zidovi ruše, a neke granice gaze. Moram priznati da su sumnje postojale, da li radim pravu stvar, i zašto je uopšte radim, ali Grand prix na salonu stripa, i izložba u Ozon galeriji, donekle su umirile moje sumnje, i nastavio sam da nižem te svoje strip eksperimente do danas. Primetio sam da ne mogu da se dugo zadržim u jednoj formi, već stalno menjam, i iznalazim neke nove pristupe.

   Da li ste usamljenik koji radi u četiri zida ili vam treba interakcija sa kolegama i publikom?
   Uglavnom sam u četiri zida, i nemam problema sa tim. Ipak na duže staze, ta osamljenost ume da ošašavi. A opet, što je izolacija veća i duža bolje mi ide posao. To je takodje razlog zašto danas radije svaštarim nego što se držim ustaljenih dogovora i poslova. Bavljenje i animacijom, i stripom, i ilustracijom mućka to mrtvo more koje se neminovno pravi oko čoveka koji ima ustaljenu svakodnevicu. Publika je tu važna da katkad malo dopuni rezervoar samopouzdanja, ali samo po malo. Poznata je stvar da autor može previsoko da uzleti, a onda pad ume da bude bolan.

razni stripovi / stripovi na kamencicima

   Radili ste i video klipove i animirane filmove, gde ste opet u osnovi polazili od stripskog storiborda, ali ste koristili i glasove i muziku. Očigledno prekoračujete sve limite koji bi se mogli uspostaviti u stripskom izražavanju. Na osnovu vaših istraživanja u nepoznato, gde vidite neke nove granice stripskog izražavanja?
   Granica nema, i to je lepota umetnosti uopšte. Ipak nije umetnost sve što se napiše, nacrta, odsvira itd... Ima dosta utabavanja već utabanog puta, i to je OK. Ali trenuci inspiracije, proviđenja, prosvetljenosti, odnosno pravog umetničkog nadahnuća, mogući su i u običnim svakodnevnim delatnostima. Na nama je da svoju karijeru a i život vodimo na način gde će se ta granična područja dodirivati.

   Ne zadovoljavate se da samo prikažete teksturu raličitih materijala, kao Serđo Topi na primer (Sergio Toppi,1932-2012, Italija), već crtate na različitim materijalima ili su čak u pitanju kolaži. Vaš otac je bio stolar. Da li je odnos sa ocem i njegovim zanatom uticao na vašu kasniju zainteresovanost za manipulaciju materijalima i za taktilnim doživljajem proizvoda vašeg rada?
   Sigurno je da jeste. Mi smo osetljive mašine, i neki mnogo slabiji uticaji znaju da menjaju pravac našeg delovanja. Iako nikad nisam pošao put stolarije, rad sa rukama, hobistika, bio mi je jako blizak. Već moja istrajnost u tome da ostanem veran klasičnim tehnikama, papirima, tubama, gumicam itd... a ne kompjuterima, sintecima, vejkomima i slicno, pokazuje kolko je meni analogija važna u poslu, ili kako ja to nazivam papirofetišizam.

   U stripskoj industriji manirizam je prihvatljiv, rade se dugački serijali sa istim junacima i sličnim crtežima. Izgleda da vaša kreativnost to ne može da prihvati. Kako se onda borite sa zahtevima da crtate iznova iste stvari?
   Kako znam i umem. Kad vidim prostor da se otvori sa nekim novim, originalnijim pristupom, ja uskočim. Što sam stariji, sve mi je lakše. Ljudi mi sve češće prepuštaju neki zadatak da ga uradim kako ja mislim da treba. Uvek budu zadovoljni, jer to upućivanje poverenja meni kao autoru, uvek dovodi do toga da se i više angažujem nego što bi to učinio da je neko tražio isključivo obavezan program. Nekad to nije moguće, i to i sam vidim. Tada mora da se posao obavi, i da se napune baterije za neki novi eksperiment. I to je ta klackalica. Zato ne insistiram nikad... ako devojka traži zeca, dobiće zeca.

Živojin Tamburić i Aleksa Gajić

   Vaši inovativni radovi nalaze mesto za prikazivanje široj publici u vitrinama izložbi ili na fotografijama. Time se gubi karakteristika stripa da su to proizvodi koji se mogu masovno umnožavati za potrebe publike. Još važnije, gubi se mogućnost da kao umetnik zaradite od svog rada. Kako nalazite balans između umetničke kreativnosti i zarade za život?
   Većina mojih radova ne može da se umnoži, jer bi bilo preskupo. Neki kažu da upravo to moju umetnost ne svrstava u strip već u neku drugu grupu. Ali meni to ne smeta.Toliko mi je drago što se nešto novo rodi, da dilema da li je to ovo ili ono gubi svaku važnost. Čak i dilema da li ću zaraditi ili ne, gubi važnost. Novac dolazi i prolazi, ali dela ostaju. Jako mi je drago zbog gomile mojih projekata što su okončani, iako ništa nisam zaradio. Uvek se potom desi i nešto što će uterati novac u džep.

   Jednom ste mi rekli - „Sloboda je skupa“.
   O da. Barem jednom dnevno to i praktično shvatim. I ta me izreka uvek smiri. Ne verujem da ću se ikada obogatiti, ali ne marim. Uz ovakav radni tempo i ne ostane mnogo vremena da se troši novac.

   Poznat vam je rad Krisa Vera (Chris Ware, 1967, SAD), koji je u ovom veku verovatno više od svih drugih autora pomerio granice stripa u likovnom i narativnom pogledu. Da li vam je on saborac, inspiracija ili konkurencija?
   Moram priznati da sam veliki deo svojih dela uradio i neznajući za Krisa Vera. A onda sam jednog dana dobio od Dušana Mladenovića njegovu veliku monografiju, i shvatio da nisam sam, i da još neko ide ovim putem. Sa jedne strane to me dosta umirilo, a sa druge strane pao sam u bedak jer Kris prokleto ima debele živce i nenadmašan je u tome šta i kako radi.

Živojin Tamburić
Beograd, juli 2021.

[Tekst je objavljen u Politikinom Kulturnom dodatku od 31. jula 2021.
pod naslovom
 Smiruje me izreka "sloboda je skupa"]
Objavljeno: 22.08.2021.
Strip: Noćni sud (186)      Autor: Franja Straka
Objavljeno: 22.08.2021.
Finale reprezentativnog vestern serijala...      Autor: Ilija Bakić
  ...“Komanča 5” Hermana, Grega, Ruža,
  Rodolfa;
 izdanje “Čarobna knjiga” 2021.

   Petim tomom, u tvrdom povezu i punom koloru, “Čarobna knjiga”, u biblioteci “Stari kontinent”, završava integralno objavljivanje serijala “Komanča” koji je jedan od repera za evropski vestern strip u XX veku; „Komanča“ je dobro poznata na ovdašnjim prostorima iz mnoštva izdanja, od „Caka“, „Denisa“, „Biser stripa“, „Super stripa“, „Politikinog zabavnika“ do „Stripoteke“ i „Marketprintovih“ crno-belih albuma. Mišel Regnije alias Greg (1931-1999), produktivni scenarista i tadašnji urednik magazina “Tintin”, rešio je da u magazin uvrsti novi vestern serijal jer je opšte interesovanje za vestern poraslo je zahvaljući popularnosti „špageti vesterna“; to je bila bezmalo jeretička ideja pošto su scenom (pored karikaturalno-komičnog „Taličnog Toma“) već vladala dva serijala koja su postavila visoke standarde u ovom žanru - Žižeov „Džeri Spring“ i „Bluberi“ Žiroa i Šarlijea (koga su mnogi smatrali za finalni vestern). Za ovaj subverzivni poduhvat Greg je angažovao mladog Hermana Hupena (1938) sa kojim je već sarađivao na pričama o kapetanu-avanturisti Bernardu Prinsu. Tako su decembra 1969.g. u epizodi od 8. strana znatiželjni čitaoci upoznali kauboja-lutalicu Reda Dasta i Komanču, mladu vlasnicu ranča „Tri šestice“ u blizini gradića Grinston Fols, Vajoming; Dast će Komanči ponuditi svoje usluge, od teškog rada do brzog potezanja revolvera ali i emotivne naklonosti. U 10 albuma i nekoliko kratkih priča, nižu se epski događaji kroćenja prirode, borbe sa Indijancima i lokalnim banditima, pristizanja civilizacije u divljinu i napredovanja ranča… Mlada je rančerka ključna figura Dastovog sveta pa zato i ne čudi što serijal nosi njeno a ne Dastovo ime iako je on “prvi aktivni” heroj. Komanča ne ohrabruje Dasta da joj se približi dok je, istovremeno, oduševljena galantnom, namirisanom gospodom sa manirima iz velikih gradova. Kako vreme odmiče Dastovo nezadovoljstvo sopstvenim životom raste ali se posle bekstva u divljinu vraća na ranč i tamo odrađuje svoje redovne obaveze. No, Divlji zapad i dalje nije pitom i neprestano donosi svakovrsna, uglavnom neprijatna, iznenađenja. Strip je doživeo veliku popularnost i pohvale kritike. Ipak, stasali Herman je od 1979. stvarao i sopstveni naučnofantastični strip “Džeremaja” a želeo je da se okuša i u drugim samostalnim projektima, pre svega u “Tornjevima Boa-Morija”, ali stari strip ga je u tome kočio. S druge strane, Greg je početkom 1982.g. otišao u Ameriku s namerom da otvori novo tržište za francuski strip. Misija nije uspela a Greg se u “Novom svetu” zadržao 5 godina okušavajući se u raznim poslovima što je rezultiralo i zapostavljanjem scenarističke rabote i prekidom saradnje sa Hermanom. Kada se vratio u Francusku, Greg je uvideo da se na polju stripa mnogo toga promenilo. Pošto je za svoj dotadašnji rad zasluženo dobio značajne nagrade i ordenje, Greg je namerio da nastavi serijal o Komanči sa novim crtačem – Mišelom Ružom (1950) koji je već imao iskustva u vestern stripu. Prva epizoda obnovljenog serijala pojavila se 1990.g, najpre u časopisu pa u albumu da bi ostale epizode odmah bile štampane kao albumi; njihovo neredovno pojavljivanje je posledica Gregovih obaveza a potom i teško narušenog zdravlja. Sveukupno, Greg je, u ime povratka Komanče, stigao da napiše scenarija za četiri nastavka. Za 15. epizodu je napisao samo 19 stranica i dao nekoliko opštih naznaka o naslovu i kraju pa je izdavač angažovao scenaristu Rodolfa da uobliči priču. Tako je na koliko-toliko zadovaljavajući način okončan ovaj serijal bez (barem za sada) nasilnog produžavanja od strane drugih autora.

   Poslednje tri epizode “Komanče” sakupljene su u petom tomu integrala. “Divlji cirkus” (1995) delimično objašnjava ime vlasnice ranča “Tri šestice” odnosno njenu vezanost za Komanče među kojima je - odrasla. Sećanja na detinjstvo i pokolj ratnika iz plemena bolno će oživeti dve decenije kasnije kada u blizini ranča gostuje cirkus koji prikazuje rekonstrukciju pokolja a uloge u spektaklu imaju ostareli pobednici i deca pobijenih! Komanča pokušava da spreči osvetu i novi pokolj. Gregova naklonost prema Indijancima je očigledna a Ružov crtež je podržava svojom robusnom dinamikom. Sudbina dva mlada Komanča nastavlja se u Konjanicima sa Izgubljene reke” (1997) i prepliće sa legendama o napuštenom gradu tragača za zlatom i savremenim kradljivcima stoke. Ovog puta Greg varira atraktivnu postavku (iz epizode 11 “Zveri”) sa podzemnim tokom reke i površinom zemlje nad njom na kojoj vreba opasnost. Finalna priča serijala “Red Dast ekspres” (2002) ekipu sa ranča uključuje u sukob dveju železničkih kompanija oko koncesije za gradnju pruge, sa mnogo akcije, pucnjave, nadmudrivanja protivnika i trijumfalnim finalom u kome se Komanča i Red Dast ljube – što je u nastavku moglo da serijalu doda novu dimenziju zapleta i intriga.

   Da ovaj tom ipak ne prođe bez Hermanovih crteža pobrinuo se segment “Kratke priče” koji sadrži pet delova: tri su iz rane faze serijala (“Sećaj se, Kentaki”, “Zarobljenik”, “Palomino”) u kojima Herman još razvija svoj stil i “razgibavao” ruku a dva su duhovite geg-table (“Nedostatak poštovanja”, “Brak u ružičastom”).

   U konačnom svođenju “računa” o albumu, nameće se utisak da Greg u poslednjim pričama nije bio na nivou najboljih epizoda što, opet, budi poštovanje prema njegovoj posvećenosti i angažovanju uprkos nedaćama i bolesti. Sveukupno, primedbe ni malo ne umanjuju finalni sud i stav o serijalu koji je nedvosmisleno prepoznat kao jedna od najkvalitetnijih i najubedljivijih tvorevina tzv “prljavog vesterna” kojoj prolazak vreme nije umanjilo vrednosti već ih je samo potvrdio i produbio.

(„Dnevnik“, 2021)
Objavljeno: 20.08.2021.
Novo e-izdanje...      Press: Ivana Armanini
  ... KOMIKAZE #57!!!

[✹ Novo e-izdanje / New e-issue > KOMIKAZE #57 ✹]
komikaze #57: https://komikaze.hr/ / info: https://komikaze.hr/comic-strip-webzine-57/
#vruća #apokaliptična #kućna #strip #dostava / #hot #apocaliptyc #comic #edition #homedelivery

Novi strip webzin Komikaze br. 57 donosi 94 stranica i 11 strip autora_ica (od kojih je 5 novih!) iz Hrvatske, Australije, Grčke, Italije i Njemačke. / New comic webzine Komikaze No 57 brings 94 pages and 11 comic authors (5 new!) from Croatia, Australia, Greece, Italy and Germany: MP FIKARIS, JAN ŠKRINJAR, VANČO REBAC & TONTORINO, MARCO LIMBO MARAGGI, STEPHAN HAHN, VAGELIS KOLOTSIOS, DAMIR STEINFL, DAMIR STOJNIĆ, APOLONIJA LUČIĆ, ANA KUZMANIĆ, IVANA ARMANINI.

• PUNO HVALA SVIM UČESNICIMA_CAMA! / BIG TNX TO ALL PARTICIPANTS! + Novi webzine izlazi za 4 mjeseca! / New webzine will go out for 4 months!
Rok za papirnati album #20: 15.9.2021. / Deadline for the paper print album #20: 15th September 2021
Na svoju 20. obljetnicu u siječnju 2022. će Komikaze gostovati (u sklopu dobivene nagrade Alternativnog stripa 2020.) na kultnom strip festivalu u Angoulemeu, Francuska. / On its 20th anniversary in January 2022 Komikaze (as the part of the received Alternative Comics Award 2020), will be the guest of the cult comic festival at Angouleme, France.
• Komikaze program 2021. je podržan od grada Zagreba i Ministarstva kulture i medija Republike Hrvatske. / Komikaze programme 2021 is supported by the municipality of Zagreb and the Ministry of culture and medias of the Republic of Croatia.

INFO:
MP FIKARIS - Multidisciplinarni umjetnik iz Melbourna, Australija s dvadesetogodišnjom karijerom. Prvo je postao centralna figura strip izdavaštva i street-art pokreta ranih 2000.-tih, da bi svoje vještine kasnije proširio na art izdavaštvo, istraživanja i tisak velikih formata. / Multidisciplinary artist from Melbourne, Australia whose career has spanned nearly 20 years. Initially a central figure in both Melbourne’s comic book and street art movements in the early 2000’s, Fikaris has expanded their oeuvre into art publishing, research and large-scale painting.
• JAN ŠKRINJAR - 1998. u Zaprešiću, Hrvatska. Od tada utapa jade u mračnim kutevima starih saloona. / B: 1998 in Zaprešić, Croatia. Since then he drowns his sorrows in dark corners of old saloons.
VANČO REBAC crtež/ drawing & TONTORINO aka Tomislav Kozarčanin: scenarij, produkcija / script, production - R: 1978. u Zagrebu. Živi na otoku Hvaru, Hrvatska. Škola: Akademija Likovnih umjetnosti, Zagreb, Hr. Fokus: strip, slikarstvo, ilustracija / B: 1978 in Zagreb. Lives on island Hvar, Croatia. Graduated: Academy of fine arts in Zagreb, Croatia. Focus: comics, painting, illustration
STEPHAN HAHN - R: 1996. Živi u Regensburgu, Njemačka. Studirao je na visokoj umjetničkoj školi u Kasselu. Fokus: strip, crtani film / B: 1996. Lives in Regensburg, Germany. Studied at the Kunsthochschule, Kassel. Focus: comic, cartoon
VAGELIS KOLOTSIOS - strip umjetnik, dizajner i ilustrator koji živi u Ateni, Grčka. / Comic artist, designer and illustrator based in Athens, Greece.
MARCO LIMBO MARAGGI - Živi u Udinama, Italija. Fokus: strip, ilustracija. / Lives in Udine, Italy. Focus: comics, illustration
DAMIR STEINFL - R: 1977., Hr. Živi u Opatiji, Hrvatska gdje završava Ekonomski fakultet. Fokus: strip, ilustracija / B: 1977. Lives in Opatija where he graduated Faculty of Economy. Focus: comic, illustration
DAMIR STOJNIĆ - R: 1972., Hr. Živi i radi u Rijeci kao profesor na Akademiji primijenjenih umjetnosti. Završio je Akademiju u Zagrebu. Stripove crta od 1990. ali ih do Komikaze albuma 2019. nije objavljivao. Izlagao je na preko 100 grupnih i samostalnih izložbi u Hrvatskoj i šire. Fokus: strip, ilustracija, konceptualna umjetnost, kuriranje / B: 1972. Lives and works as the professor at Academy of Applied Art University in Rijeka, Croatia. Graduated painting on Academy of fine arts in Zagreb. He is making comics from 1990 but hasn't published them before Komikaze album 2019. Exhibited his work in more than 100 group and solo exhibitions in Croatia and abroad. Focus: comic, illustration, conceptual art, curating
APOLONIJA LUČIĆ - R: 1995. Živi u Zagrebu, Hr. Završila umjetničku akademiju u Zagrebu. Fokus: crtanje, ilustracija, slikanje / B: 1995. Lives in Zagreb. Graduated painting at Academy of fine arts in Zagreb. Focus: drawing, illustration, painting
ANA KUZMANIĆ - Vizualna umjetnica iz Hrvatske. Diplomirala je slikarstvo na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu i magistrirala na University of Edinburgh, Edinburgh College of Art, UK. Fokus: interdisciplinarna praksa. / Objavljeni rad je producirala PROSTORNIJA https://www.prostornija.eu / Ana Kuzmanić is visual artist from Croatia. She graduated painting at the Academy of fine arts, University of Zagreb and got her master's degree at the University of Edinburgh, Edinburgh College of Art, UK. Focus: interdisciplinary practice. / Published work is the production of PROSTORNIJA https://www.prostornija.eu
IVANA ARMANINI - Završila Školu za primijenjenu umjetnost i dizajn i Akademiju likovnih umjetnosti u Zagrebu, Hrvatska. Fokus: strip, mikroizdavaštvo. Vodi Komikaze od 2002. / Objavljeni strip NO MEANS NO je mural nastao u produkciji KUD Mreže 2021. / Graduated at School of applied arts and design and Academy of fine arts in Zagreb, Croatia. Focus: comics, micro-publishing. Leads Komikaze since 2002. / Published comic NO MEANS NO is a mural production of KUD Mreža 2021.

Objavljeno: 18.08.2021.
Deset godina Vučina!!!...      Press: HULU Split
  ... Sonja Gašperov /
  VUČINE - VUČJI SAT
!

Dragi prijatelji čast mi je pozvati vas
na izložbu Vučine - Vučji sat,
sutra, 18.8. u 19 sati
SALON GALIĆ u Splitu.

DESET GODINA VUČINA!!!

Izreku homo homini lupus, ili čovjek je čovjeku vuk, navodno je prvi izrekao Plaut, izdanak one iste civilizacije koja svoj postanak duguje jednoj vučici koja je navodno othranila i podigla tobožnje njene tvorce. Vrlo nesvakidašnje ponašanje za vučicu, unutar okvira te iste izreke. No naravno, cijela drama ljudskog postojanja zasniva se i većim idiosinkrazijama od takve, zapravo gotovo neprimjetne u cijelom gordijskom čvoru ljudskih kontradiktornosti. Kompleksniji sustavi rađaju kompleksnije strahote, tako također ljudski um sadrži mnogo kompleksniji potencijal za rađanje raznovrsnih razloga da naudi drugom ljudskom biću. Upravo ranije navedena civilizacija je od svojih početaka praktički pokazala dosege tog ljudskog potencijala. Vukovi ne ubijaju svoju braću iz razloga zbog kojih je Romul ubio Rema, uglavnom nemaju potrebu za ekspanzijom van svojih lovnih područja, jednom čoporu svakako nije potreban cijeli Mediteran, i više. Nemaju potrebu za ubijanjem iz užitka kao ni zbog apstraktnih ili fiktivnih vrijednosti i poriva van osnovnih potreba za hranom. Mnogi koji su sijali smrt bili su također prve modne ikone nečega što će postati relevantno kasnije u tekstu, preodijevanja u vučju kožu, koje korišteno od samih legionara do skandinavskih berserkera, vjerojatno kao metoda zastrašivanja, trofej te možda najvažnije, poprimanje tzv. vučjih osobina kroz nošenje kože vuka.

Vukove su tako žitelji srednjovjekovne Europe svrstali u sam vrh životinja koje su sluge Lucifera, vjerojatno jedina životinja koja se uz vrane, gavrane i crne mačke približila međunarodno negativnoj reputaciji zmije. U folkloru ostali su uvijek zapamćeni uglavnom u ulozi negativca ili pak prepreke, prijetnje koju treba preživjeti ili pak poraziti, ukrotiti, poput vuka iz Gubbija kojeg je Sveti Franjo Asiški uspio pripitomiti.

Paradigma usvajanja i uspoređivanja ljudskih karakteristika, intencija i interakcija s onim životinja, poput vučjih, kojima se pridodaju društveni konstrukti dobra i zla te svojevrsno ispravljanje teze da je čovjek čovjeku vuk u ono da je zapravo vuk vuku čovjek, jest nešto što je zaokupiralo autoricu Sonju Gašperov da se već jedno desetljeće crta, piše i slika serijal Vučine.

Izložba Vučji sat presjek je desetogodišnjeg rada autorice na serijalu, koji se realizirao objavljivanjem pet strip albuma te nebrojenim tablama objavljenim na internetu, kao i kroz medij slikarstva.
Motiv antropomorfnih životinja prisutan je u mediju stripa od njegovih početaka i danas je često zastupljen u europskom, američkom i japanskom stvaralaštvu unutar navedenog medija. Crtanje stiliziranih životinja svakako doprinosi međusobnom razlikovanju likova te su takvi stripovi bili uglavnom klasificirani kao bezbrižnije štivo, no svakako danas postoje mnoge popularne iznimke. Samo brzim prelistavanjem Sonjinih stripova ili pak letimičnim pogledom na njene crteže i slike, jasno je vrlo brzo da je ovdje riječ o nečem drugom.

Žanrovi u stripovima su mijenjani, kao i mediji te tehnike, no ono što je uvijek bila konstanta od početka – stilizirani likovi antropomorfnih (naizgled) vukova koji se suočavaju s različitim situacijama tako tipičnima za ljude. Njihova vanjština je jedina koja je jednostavna, tako stilizirana po crtežu, iznutra, prozno, oni su kompleksni, nekad su okrutni, pohlepni, pohotni, zlovoljni, nekad jako brižni, suosjećajni, misaoni i duboki. Baš kao ljudi.

U toj alternativnoj stvarnosti, svijet je zapravo napučen ljudskim žiteljima koji su obukli odijelo vuka koje su zatvorili nekad vidljivim patentnim zatvaračem, izgleda nakon nekog kolektivnog poremećaja ličnosti ili je pak u neko neodređeno vrijeme u prošlosti furry fandom supkultura zavladala svijetom u toj mjeri da je nošenje vučjih odjela postalo imperativ.

Vučine su svoj konceptualni početak imale u stripu Vuk je vuku čovjek, 24 table koje su bile dio istoimene izložbe, a dio najznačajnijih scena su kasnije reinterpretirane na platna. No službeno, prava godina definiranja Vučina jest 2011., kada je objavljen prvi strip album Od kolijevke pa do groba, eksperimentalni strip bez scenarija i oblačića teksta koji je bio test za autoricu hoće li moći zaokružiti priču uvodom, zapletom i raspletom unutar točno sto stranica. Sljedeće, 2012. godine objavljen je strip Nasljednik, djelo prožeto tjeskobom, uzaludnosti borbe protiv vlastite prirode, s namjernim manjkom čvrste strukture, kao da je dio nečijeg sna, ili točnije noćne more.

Treći album, Urlak 2013., je također pratio jednogodišnji ritam izdavanja, nas suočava, umjesto sa suvremenim izazovima postojanja, sa surovim uvjetima života ruralnog podbiokovskog kraja s početka XX. stoljeća, s folklorom, i praznovjernim vjerovanjima, možda i relativizirajući odnosom tzv. primitivnog s tobože neprimitivnim u prirodi i odgoju svakog pojedinca.

Album Dnevnik iz 2014. je zbirka kratkih dnevničkih stripova koji su ranije objavljivani u online izdanju, a taj se ritam zapravo nastavio i do danas. U njima autorica autobiografski otkriva publici različite anegdotalne i često humoristične situacije iz svoje svakodnevice.

Posljednji album Površina je možda i najzrelije njeno ostvarenje, nastajao je u razdoblju od dvije godine kroz sitne noćne sate, tzv. vučje sate, po kojoj je sama izložba dobila svoje ime. Strip je svojom radnjom i crtežom prožet svojevrsnim noir motivima, a autorica je pristupila nastanku stripa kao da je ona metodni glumac, stvarajući vanjsku atmosferu koja doprinosi promjeni psihološkog stanja koje je doprinijelo nastanku djela koje je ostavlja dojam turobnosti i uzaludnosti borbe protiv vlastite prirode i mukotrpnosti bijega iz ranije sredine u neku koja je u našim nadanjima bolja i sretnija.

Sveukupni dojam transformacije asocirao me je na svojevrsno poigravanje s transformacijama viđenim u stripu Oda Kirihitu, kojeg je napisao sada legendarni mangaka Osamu Tezuka, u kojem određeni ljudi prolaze kroz nagle transformacije u psoliko obličje te bivaju stigmatizirani od ostatka zajednice kao zvijeri, kao bića odbojnog izgleda i lišena čovječnosti te koju oni nastoje pošto poto povratiti. Ovdje se ljudi skrivaju u kožu zvijeri, možda od stida jer su pojmili što sve znači biti čovjek, što im je zauvijek narušilo značenje pojmova poput humanosti, čovječnosti te sada vode ostatak života uzaludno pokušavajući bar estetikom emulirati neka druga, jednostavnija postojanja od onog ljudskog.

Uz vučja odjela, radnja je satkana borbom, borba za preživljavanje, održavanje na životu ili čisti egzistencijalizam su glavna dodirna točka svim stripovima. Protagonisti su u konstantnom suočavanju sa svojom okolinom, u blažim slučajevima kroz izazove ili kroz sivilo svakodnevice, (često s komičnim ishodima i situacijama) kao u Dnevnicima. Glavni akteri su zaokupirani mukotrpnom i konačno često uzaludnoj borbi protiv sredine, protiv samih sebe, koja često vodi u kapitulaciju ili poraz, koja u krajnjim oblicima vodi u suicid ili nečije ubojstvo, kao zapravo u svim ostalim albumima. Jer postojanje jest entropija i svaka sitna pobjeda ega i plitki užici završe kao sizifovsko kotrljanje kamena, jer naposljetku sve priče na kraju i tako isto završavaju.

- Ivor Igrec
Objavljeno: 17.08.2021.
Rezultati strip konkursa...      Press: Tome Trajkov
  ... Međunarodnog salona stripa
  Veles 2021!

LISTA NAGRAĐENIH STRIPOVA I AUTORA
STRIP KONKURSA ZA
MEĐUNARODNI SALON STRIPA "VELES 2021"

1 MESTO "ZLATNI STRIP"
-Sabahudin Muranović Muran (BiH) za strip "LEPOTAN  DRAGČE"
2. mesto
-Strip "IMIGRANTI" Damir Civrak (scenario), Željko Ivančić (crtež), Nenad Barinić (boja)
-Strip "BALADA ZA MOG NEPRIJATELJA" Darko Bogdanov i Aleksandar Stevanov
3. mesto
-Strip " BOJE BRISELA" Daše Konopatove (Rusija)
-Strip "STEINEROV KRAJ" Predraga Đurića (scenario) i Zvonimira Vidića (crtež)

NAJBOLJI SCENARISTA
Marko Stojanović, Leskovac, Srbija

NAJBOLJI UMETNIČKI IZRAZ
Strip "SEČA KNEZOVA" Marko Stojanović (Srbija), Igor Krstić (Srbija) i Kristian Pacurariu (Rumunija)

NAJBOLJI AUTOR IZ  R.S. MAKEDONIJE
Gurgica Varela, Gevgelija 'za strip "SMRT BASILA HARVARDA"

NAJBOLJI DEBITANTSKI STRIP
Slavica Kupenkova, Skoplje za strip „JANOVE ŠKOLSKE AVANTURE“

NAGRADE ZA UČENIKE KATEGORIJE U OSNOVNOJ ŠKOLI
-najbolji strip Elena Apostolovska, Stajkovci, Skoplje za strip "NAĐI SREĆU"
-posebna plaketa za strip "LJUBAVNI TROKUT" Marija Jovanovska, Kumanovo
-najbolji strip izvan RS Makedonije Anastasija Vidanović, Leskovac, Srbija za strip „IZMEĐU DVE VATRE“
-najbolji scenario / ideja Ema Veličkovska, Skoplje za strip "LAZAROPOLE"

NAGRADE ZA UČENIKE KATEGORIJE U SREDNJOJ ŠKOLI
-najbolji strip Marija Ristučin i Kaja Domazetovska (obe iz Skoplja) za strip „LUDO I NEZABORAVNO“
-posebni priznanje Tamara Mišovska, Skoplje za strip "Elipsa"
-najbolji strip van Makedonije Milan Konakov, Sombor-Srbija za strip MASAKR U MILTONU

NAJBOLJI MENTOR
Maja Krsteva, nastavnica  iz Skoplja

NAJSTARIJI  UČESNIK
Tode Blazeski, Skoplje

NAJMLAĐI AUTOR
Ana Ristov, Kavadarci 8 g

PRIZNANJE ZA SARADNJU
1. Leskovačka Skola Stripa „NIKOLA MITROVIĆ KOKAN“ Leskovac, Srbija
2. Klub Ljubitelja stripova Sombor, Srbija
3. Klub Likovnih umetnika RAŠKA SKOLA, Raška, Srbija

Prijavljeno je ukupno 161 (sto šezdeset jedan) strip iz različitih zemalja.

Objavljeno: 16.08.2021.
Strasni prikazi “priča u slikama”...      Autor: Ilija Bakić
  ...Kvadrati koji govore - Tekstovi o
  stripovima koje smo voleli“ Predraga
  Đurića;
 izdanje „Modesty stripovi“ 2021.

   Nastavljajući prosvetiteljsku misiju promovisanja domaćeg stripa, onog nastalog u prethodnim decenijama/veku kao i onog savremenog, izdavačka kuća “Modesty stripovi” koja je delo Živojina Tamburića, strip zaljubljenika, istoričara i hroničara, upravo je objavila knjigu „Kvadrati koji govore - Tekstovi o stripovima koje smo voleli“ književnika, strip scenariste i esejiste Predraga Đurića (1974), nastavljajući tako da promoviše strip kritiku i kritičare kao nezaobilazan segment savremene strip scene, onaj koji promišlja istoriju i tekuću strip produkciju, promoviše i potencira određene vrednosti te ukazuje na reprezentativna dela 9. umetnosti. Đurićevi tekstovi, originalno objavljivani u različitim medijima, od magazina do internet sajtova, bave se istorijatom izlaženja i sadržajima različitih izdanja, od “Strip zabavnika”, “Nevena” i “Zlatnog klikera” do Bonelijeve produkcije, koja su obeležila ovdašnje prostore od XIX do XXI veka, odnosno analiziraju profile različitih strip junaka, od praistorijskog istraživača Rahana i internacionalnog lekara-humaniste (sa, kad je potrebno, jakim pesnicama) Doktora Žistisa do nepravedno zapostavljenih stripova mađarskih autora iz socijalističkih vremena, od unikatnog Brećinog opusa do uzbudljivog bogatstva Vojvođanskog stripa ili manufakture “domaćeg” Tarzana. Namera autora očito nije bila da ispiše klasičnu faktografsku istoriju-hronologiju objavljivanja stripa na ovdašnjim prostorima već da svojim temeljnim zahvatom u ovu materiju uverljivo skicira kako objektivnu sliku opstajanja i razvoja stripa (sa akcentom na ulogu “priča u slikama” u popularnoj kulturi), tako i sentimentalnu verziju ovih događaja u svetlu uticaja stripa na odrastanje čitavih generacija (pa i samog Đurića). Ovakav postupak daruje tekstovima i čitavoj knjizi plemenitu patina prohujalih vremena u kojima su deca otvorenih očiju upija čarolije velikog sveta prema kome koračaju.

   Po sklapanju korica knjige znatiželjnom se čitaocu nameće krucijalno pitanje svih eseja koje glasi: Šta ostaje u svesti čitaoca nakon čitanja i razledanja strip magazina ili albuma?

   Ponajpre je to zadovoljstvo zbog otkrivanja drugih svetova, uzbudljivih avantura, sjajnih slika. Zadovoljstvo koje će uskoro ustuknuti pred sledećom senzacijom, burnijom ili tek mlakom, opet izazvanom stripom za kojom će, opet, slediti još novije i novije… Naravno, uslov za takve doživljaje jeste sklonost prema ovoj vrsti sadržaja za koju nisu sposobni svi ljudi; neki više vole igre sa loptom, vožnju, virtuelne igrice ili, kako to danas govori mlađarija, “blejanje”. Ima i onih koji čitanje stripova i uživanje u njima doživljavaju kao fazu u stasavanju u “ozbiljne” ljude; takvi generalno ne vole da ih podsećaju na detinje “slabosti” pa iste rabote brane svojoj deci. No, senzacije izazvane stripovima podrazumevaju određeni broj sati sedenja i fokusirane pažnje koja se produžava na praćenje određenih izdanja na kioscima ili u knjižarama, planiranja “strip budžeta”, kontakte sa drugim strip zavisnicima, razmenu publikacija i manje ili više intenzivne diskusije o pročitanom. Strip je ne samo ulaznica za egzorične, začudne avanture i doživljaje koji razvijaju posebnu vizuelnu i tekstualnu percepciju za ovaj medij (ali i čitav svet) već i u posvećeni krug ljudi sa istim darom (ili manom); a sledeći korak u doživljavanju stripa kao umetničkog dela je iščitavanje knjiga koje se bave promišljanjem sadržaja, ideja i poruka stripova. Tada se posvećenici definitivno odvajaju od trivijalnih konzumenata stripova koji ih koriste tek da se na prijatan način zabave. Oni po uzrastu mali i neiskusni željni su atrakcija; isto će važiti i za mnoge druge, mada su po godinama odrasliji. Svi oni spadaju u takozvanu “nemu većinu” koja pasivno konzumira ponude masovne kulture prema svojim sklonostima i afinitetima kojima se “pokoravaju” bez mnogo razmišljanja. Njihovo zadovoljstvo je, pak, primarni cilj biznismena koji ulažu novac u tzv “žvake za oči i um” pošto bez naklonosti “neme većine” nema profita u stripu (baš kao ni u filmu, muzici, zabavnoj literature).

   Đurić sledi stope prethodnika koji su predano i samopregorno, bez pomoći zvaničnih institucija, utirali put istorijskom i serioznom sagledavanju i promišljanju stripa. Njegovi tekstovi napisani su temeljno, potkrepljeni činjenicama i lucidnim zaključcima ali i emocijama koje strip pobuđuje i prenosi. Otuda tekstovi u ovoj važnoj i valjanoj knjizi, odišu dobrodušnom svežinom i poletom izazvanim trajnom fascinacijom stripom. Strast sa kojom su ovi eseji pisani poziva upravo takve, strasno radoznale čitaoce.

(„Dnevnik“, 2021)
Objavljeno: 15.08.2021.
Strip: Noćni sud (185)      Autor: Franja Straka
Objavljeno: 15.08.2021.
Strip: Cane (438)      Autor: Goran Milenković
Objavljeno: 14.08.2021.
Leteći start...      Press: Čarobna knjiga
  ... SPIRU I FANTAZIO i SAMI!

OD LEGENDARNOG AUTORA ANDREA FRANKENA STIŽE SERIJAL KOJI SMO DUGO ČEKALI!
„SPIRU I FANTAZIO“ 1 na LETEĆEM STARTU po ceni od 1.670 dinara!

Prelistajte ovo izdanjePORUČITE ODMAH

„SPIRU I FANTAZIO“ 1 na LETEĆEM STARTU po ceni od 1.670 dinara!

Spiru, istraživački novinar sa izraženim osećajem za pravdu, i Fantazio, njegov najbolji prijatelj pomalo preke naravi, ne provedu dan a da ne upadnu u neku nevolju ili avanturu. I tako već duže od osamdeset godina, što ovaj strip čini jednim od najdugovečnijih i najznačajnijih na evropskoj sceni.
Uz ta dva inteligentna, pravična i nemirna lika obavezno dolazi i ljubimac, džangrizava veverica po imenu Spip, kao i neobična životinja Marsupilami, dospela na stranice „Spirua i Fantazija“ pravo iz najdubljih džepova mašte ključnog autora ovog stripa – Andrea Frankena.
Iako je strip nastao davne 1938. i godinama izlazio u novinskom formatu, tek kada je početkom pedesetih ovaj legendarni francuski autor preuzeo rad na njemu, serijal je dobio sve one atribute po kojima je poznat i danas, autentičan humor, minuciozno izgrađen stil, besprekornu dinamiku. Razvivši pojedinačne gegove i kratke priče u duže avanture sa složenim zapletima, Franken razvija ovaj stripski mit, trudeći se da razbije klišee u pogledu likova i radnje, što „Spirua i Fantazija“ čini jednim od najvećih dela frankobelgijskog stripa.
Čarobna knjiga pred čitaoce donosi kompletan Frankenov rad na ovom serijalu, u šest tomova.

„SPIRU I FANTAZIO“ 1 na Letećem je startu u striparnicama „Čarobna knjiga“ u Dečanskoj 5 u Beogradu i TC „Kalča“ u Nišu, striparnici „Alan Ford“ na Novom Beogradu, u Klubu čitalaca Čarobne knjige „Bulevar Books“ u Novom Sadu i na našem sajtu po ceni od 1.670 dinara, od srede 11. avgusta, do nedelje 15. avgusta 2021. Posle Letećeg starta, cena u našim klubovima čitalaca i na sajtu iznosiće 1.850 dinara, a u ostalim knjižarama 2.499 dinara.

PRVI TOM UZBUDLJIVOG I IZUZETNO MAŠTOVITOG DELA FANTASTIKE!
„SAMI“ 1 na LETEĆEM STARTU po ceni od 2.000 dinara!

Prelistajte ovo izdanjePORUČITE ODMAH

PETORO IH JE – ALI SU SAMI.
Prvo je tu devetogodišnji Ivan, smešni i strašljivi umetnik. Zatim je tu dvanaestogodišnja Lejla, energična i optimistična devojčica. Pa osmogodišnja Kamij i naivni Teri od pet i po godina. A tu je i Dodži, desetogodišnjak, pomalo sirov, mada velikog srca. Ova šarolika grupa dece jednog dana probudila se u gradu u kom nema nikoga. Svi žitelji, osim njih, volšebno su nestali!
Šta se dogodilo? Gde su njihovi roditelji, rođaci i prijatelji? I zašto su jedina bića koja sreću na pustim ulicama podivljale životinje? To su tek prve zagonetke od sijaset čuda što ih čekaju na putu opstanka i razotkrivanja misterije koja je dovela do neobičnih i zastrašujućih promena u svetu za koji su još juče mislili da poznaju...
Od autora Fabijena Velmana i Bruna Gacotija stiže uzbudljiva i izuzetno maštovita fantastična avantura čiji su protagonisti deca, ali u kojoj su nevolje i opasnosti dovoljno velike i teške da bi se i odrasli s mukom u njima snašli. Stoga to jeste priča o čudima koja prevazilaze svakodnevno iskustvo, ali je i vešto ispletena priča o odrastanju u surovim okolnostima, o prijateljstvima i sukobima, gubicima i radostima – dakle, svemu onome što nas čini ljudskim bićima.

„SAMI“ 1 na Letećem je startu u striparnicama „Čarobna knjiga“ u Dečanskoj 5 u Beogradu i TC „Kalča“ u Nišu, striparnici „Alan Ford“ na Novom Beogradu, u Klubu čitalaca Čarobne knjige „Bulevar Books“ u Novom Sadu i na našem sajtu po ceni od 2.000 dinara, od srede 11. avgusta, do nedelje 15. avgusta 2021. Posle Letećeg starta, cena u našim klubovima čitalaca i na sajtu iznosiće 2.250 dinara, a u ostalim knjižarama 2.999 dinara.
Objavljeno: 11.08.2021.
Strip vesti news...      Press: Strip vesti
  ...574. broj Samoniklog korov stripa!

     Straka nastavlja svoj strip "magazin" na Strip vestima, ovaj broj donosi 32 strane stripa.
     Samoniklog korov stripa, broj 574.: www.stripvesti.com/samoniklikorovstrip/574

Objavljeno: 10.08.2021.
Letter from London #36...      Autor: Žika Strip
  ...Lekar (bez granica) koji se bavi stripovima.

   Predrag Đurić (1974, Novi Sad) je lekar sa doktoratom i trenutno sa poslom u Kijevu, Ukrajina. Tamo rukovodi projektom Evropske Unije koji ima za cilj podršku reformama javnog zdravlja. Međutim, on je i pisac, ali i stripski entuzijasta i aktivista.
   Ako se zadržimo samo na njegovim stripskim aktivnostima, Đurić je u poslednjih 15-ak godina, sa pozicije zaljubljenika u stripsku umetnost i svoje potrebe, kako sam kaže, da komunicira sa istomišljenicima, mnogo toga uradio za domaći strip. Napisao je scenarije za 15-ak grafičkih romana i još 20-ak kratkih priča i u jednom trenutku bio najplodniji domaći stripski scenarista. Njegovi scenariji pokrivaju teme koje idu od istorijskih preispitivanja, preko urbanih socijalnih drama, do distopijske buducnosti. Mnogi scenariji imaju potencijal za serijale, samo kada bi bilo sluha kod države da pomogne domaće autore. Vodio je izdavačku kuću „Rosencrantz“ čije je težište bilo objavljivanje domaćih autora, kako iz stripske baštine tako i po njegovim scenarijima. Objavio je dve stripske monografije (Zlatno doba vojvođanskog stripa, 2016, i Dušan Reljić – strip, karikatura, ilustracija, 2019), pisao je kritike i priredio nekoliko izložbi. Upravo je izašla njegova zbirka stripskih tekstova Kvadrati koji govore („Modesty stripovi“, Beograd).
Njegov plodni rad u stripu zaista zadivljuje, jer je uporedo obavljao i redovni posao.

   Kada je počelo vaše interesovanje za strip?
   Kada sam imao pet godina, mama je počela da mi kupuje stripove o Diznijevim junacima i Tomu i Džeriju. Malo ozbiljnije stripove počeo sam da čitam dve godine kasnije pod uticajem moje sestre, koja ih je takođe čitala, a kasnije i pod uticajem komšinice Marine. Dva moja rođaka-vršnjaka u isto vreme kad i ja „navukli“ su se na stripove. Dakle, imao sam sreće da se strip čitao u mojem najbližem okruženju, uključujući i mog oca, koji ih je čitao u mladosti.

   Kako ste uspeli da očuvate zainteresovanost za strip u godinama odrastanja i školovanja, kada prerastamo neke stripove i kada se otvaraju druga interesovanja i obaveze?
   Bilo je to veoma teško, s obzirom da sam odrastao tokom devedesetih godina, kada stripova na kioscima i u knjižarama nije ni bilo. Iskra strasti je uvek tinjala i to je bilo dovoljno da se ponovo razbukta početkom novog milenijuma, kada su stripovi ponovo postali dostupni. Značajnu ulogu odigrao je i internet, koji je omogućio umrežavanje i komunikaciju ljudi koji vole strip.

   Kako ste se odlučili da postanete aktivni u stripskoj umetnosti, odnosno da postanete kritičar, izdavač i scenarista i šta je bilo prvo anažovanje?
   Prvu kritiku napisao sam kad mi je bilo 14 godina, a početkom novog milenijuma uglavnom sam pisao ili prevodio za neke internet portale. Početkom 2011. godine pokrenuo sam portal Vojvođanski strip i od tada su nastale desetine intervjua sa domaćim autorima, kao i tekstovi o, prvenstveno domaćem, stripu.
   Svoj prvi scenario za strip napisao sam kao dečak od nekih 9-10 godina. Poslao sam ga novosadskom „Dnevniku“ i od urednika dobio vrlo ohrabrujući odgovor. Kada sam krenuo u srednju školu, priključio sam se grupi „Princ Valijant B-4“ i, tokom narednih godinu ili dve, nastao je čitav niz scenarija za momke iz ove grupe. Međutim, rat je zaustavio sve. Početkom novog milenijuma uradio sam nekoliko scenarija koji su ostali nerealizovani. Tek kada sam upoznao poznatog crtača Pavela Kozu, a to je bilo 2011. godine, počeli smo da sarađujemo na stripu Kraj sveta. Narednih godina sarađivao sam sa brojnim, uglavnom inostranim crtačima.
Do upuštanja u svet izdavaštva došlo je na nagovor čuvenog strip-scenariste Svetozara Obradovića.

Saradnja sa domaćim crtačem (Predrag Đurić / Milan Anđelković: Uliks, „Rosencrantz“, 2014) i
Kritički osvrti na umetnikovo delo i živopisnu biografiju (Predrag Đurić:
Dušan Reljić – strip, karikatura ilustracija, „Modesty stripovi“, 2019)

   Kako biste sumirali iskustva iz „Rosencrantz“ izdavaštva?
   Četiri godine rada u „Rosencrantzu“ bile su verovatno najlepše četiri godine mog života. Poznanstvo sa desetinama autora, urednika, ljubitelja stripa, boravak na festivalima stripa, štand na beogradskom Sajmu knjiga, a pre svega radost kada ugledate neko strip-izdanje da je izašlo iz štampe – sve su to nemerljiva iskustva. Nažalost, iza svega je stajao mukotrpan i neisplativ rad. „Rosencrantz“ je bio prvenstveno usmeren na domaći strip, a tužno saznanje bilo je ono da je u Srbiji patriotizam prisutan uglavnom na rečima – nije bilo pomoći države za razvoj domaćeg stripa. Tome treba dodati i veoma destimulišuće okruženje za poslovanje, ukoliko ste mala i niskoprofitabilna firma.

   Bili ste neobično plodan scenarista na domaćoj stripskoj sceni. Kakva su iskustva, da li to i dalje radite?
   Da, imao sam sreće, kada sam pokrenuo „Rosencrantz“, da mi se javi veliki broj crtača zainteresovanih za saradnju. Gotovo uvek ta saradnja predstavljala je uživanje. Teško je opisati uzbuđenje koje prati nastanak stripa, stranu po stranu. Crtačima sam slao po pet stranica scenarija, tako da ni oni, dok su crtali, nisu znali šta će se dogoditi na narednim stranicama, što je povećavalo uzbuđenje. Nažalost, većina crtača je to radila gotovo volonterski i pod takvim uslovima nije moguće osigurati neku dugoročnu saradnju.
Ovih dana završavam novi strip-album sa Lukom Cakićem, sjajnim crnogorskim autorom. Po mom mišljenju, radi se o mom do sad najzrelijem stripu i sa scenarističke i sa crtačke strane.

   Pratili smo vaše istorijske, teorijske i esejističke tekstove o stripu. Koje vas oblasti, žanrovi, periodi i autori najviše interesuju u bavljenju stripskom istoriografijom i kritikom?
   Moj istraživački i esejistički rad najviše je usmeren na najproduktivnije doba domaćeg stripa, odnosno period od 1975. do 1990. godine, bilo da se radi o domaćim autorima, bilo o izdavačkoj delatnosti. Sem toga, interesuje me i strip u Jugoslaviji na manjinskim jezicima – pa je tako i došlo do istraživanja stripa na nemačkom jeziku između dva svetska rata u Vojvodini.

Tekstovi o stripu (Predrag Đurić: Kvadrati koji govore, „Modesty stripovi“, 2021) i
Nadahnuti predgovor (Zoran Penevski / Zvonimir Vidić: Međugroblje, „Modesty stripovi“, 2020)

   Koliko ste zadovoljni najnovijom knjigom Kvadrati koji govore?
   Knjiga je nadmašila moja očekivanja i postala mnogo više od samo sabranih tekstova ranije objavljenih u raznim izdanjima. Veliku zahvalnost dugujem prijateljima koji su sarađivali na ovoj knjizi – Živojinu Tamburiću, Predragu Ivanoviću i Vladi Nikolovskom. Mislim da će knjiga biti od velike koristi kako onima koji žele da se bolje upoznaju sa stripom koji je bio prisutan u Jugoslaviji tokom pomenutog, najproduktivnijeg doba, tako i istraživačima koji se bave proučavanjem domaćeg stripa i strip-izdavaštva.

   Šta planirate da radite u stripu u sledećih pet godina?
   Trenutno planiram da uradim scenario za jedan vestern i jedan pseudoistorijski strip – nadam se da će se naći zainteresovani crtači. Sa mojim prijateljem iz Edinburga Vladom Nikolovskim planiram da uradim jedan „meki“ horor. To su sve žanrovi u kojima se do sada nisam oprobao. Naravno, žanrovi su samo podloga za pričanje priča koje su meni bitne, a koje po pravilu govore o ljudima koji se ne mire sa ustaljenim normama i društvenom nepravdom.
   Voleo bih da uradim makar jednu monografiju posvećenu domaćim autorima stripa, a svakako ću nastaviti da se bavim i istoriografijom domaćeg stripa. No, moja najveća želja i dalje je osnivanje muzeja stripa u Novom Sadu. Nadam se da će se naći sluha za ovu ideju.

Živojin Tamburić
London, mart 2021.

[Tekst je objavljen u Politikinom Kulturnom dodatku od 10. jula 2021.
pod naslovom
 Želja mi je da osnujem muzej stripa u Novom Sadu]
Objavljeno: 08.08.2021.
Strip: Noćni sud (184)      Autor: Franja Straka
Objavljeno: 08.08.2021.
Strip: Cane (437)      Autor: Goran Milenković
Objavljeno: 08.08.2021.
Natječaj za objavu stripa...      Press: Marko Dješka
  ...u OHOHOzinu#4!

Dragi naši, stigli smo i do OHOHOzina#4 kojeg objavljujemo u sklopu OHOHO festivala stripa i street arta!

Nakon što je treći broj proglašen najboljim strip magazinom na Supertoon festivalu stripa i animacije, nastavljamo u revijalnom tonu i pozivamo vas da svojim radovima sudjelujete i u četvrtom broju!

Tema četvrtog broja je: SVEMIRSKA OPERA

Evo i definicije s domaće wikipedije:
'Kod svemirske opere ili Space opere radnja je obično smještena u daleki svemir, a putnici, istraživači ili posade svemirskih brodova doživljavaju svakakve avanture.'
Shodno težnji OHOHO-a da su stripovi urađeni u ‘alternativnom’ izričaju, potičemo autore i autorice da kreiraju svemirsku operu, a da pri tome ne recikliraju (i ne parodiraju) moderne, blockbuster franšize poput Star Warsa ili Čuvara galaksije. Pokušajte doći do svoje, originalnije svemirske opere. Nemamo ništa protiv citiranja nekih motiva iz SF literature i filmova ali nemojte nam ih gurati na nos. U stripovima koje tražimo možete se praviti Englezi ali pokušajte ne željeti biti Amerikanci. Flash Gordon je out, Franjo Kluz u svemiru je in!

Što tražimo:
-Autorske stripove u underground, alternativnom stilu* na temu SPACE OPERA/SVEMIRSKA OPERA. Važno je pročitati (nadopunjena) pravila natječaja.
Deadline za slanje radova je 28.02.2022.
• Izabrani radovi bit će objavljeni i izloženi tokom samog festivala.
• OHOHOzin je internacionalnan, dvojezičan i otvoren za objavom radova ljudi iz bilo koje zemlje.
• Broj stranica: 1 - 8 (nije nemoguće i više tabli ali uredništvo mora biti ohoho oduševljeno)
• Boja: c/b - grayscale
• Format: strip MORA biti prilagođen za čitanje na formatu B5 i napisan čitkim tekstom ukoliko je strip sa dijalozima.
• Šaljite stripove u JPEG-u (minimalna rezolucija 300dpi), ne šaljite PDF-ove!
• Ako table šaljete skenirane, moraju biti očišćene.
• Jezik stripa: ukoliko nije na latiničnom pismu i hrvatskom ili engleskom jeziku, molimo dostavite prijevod u editabilnom tekst dokumentu.
• Radovi se šalju na mail: ohoho@attack.hr / subjekt maila: [RADOVI ZA OHOHO ZIN #4]
• Nakon roka redakcija će vas kontaktirati i obavijestiti o rezultatu.
• Radovi koji su urađeni izvan navedenih specifikacija, neće biti objavljeni.
• Odobreni radovi će ugledati svjetlo dana u tiskanom(zin) ili digitalnom obliku(web), te na zidovima galerije Siva u Medici.
• S obzirom da se radi o zinu festivala koji ima dugogodišnju tradiciju u underground/alternativnom/indie izričaju prednost u objavi u OHOHO zin-u imaju stripovi stilski prilagođeniji istom opusu. Primjer: OHOHOzin #1, OHOHOzin#2 i OHOHOzin#3.
• Nakon odobrenja vašeg stripa za objavu, potrebno je već imati spremnu verziju stripa sa upisanim tekstom na engleskom jeziku jer je OHOHOzin dvojezičan.
• Molimo autore i autorice da ne objavljuju radove napravljene za ovaj natječaj na internetu prije nego ih se objavi od strane OHOHO-a, ukoliko su radovi prošli.
Za sve dodatne izmjene bit ćete obaviješteni u ovom eventu!

Rad uredništva na OHOHOzinu, kao i cijelokupna priprema za tisak je volonterska.
Svaka kuna od kupnje ili donacije zina ide isključivo u dotisak postojećeg broja, ili tisak sljedećeg.
Autori i autorice čiji radovi budu odobreni za tisak, dobivaju:
-autorski primjerak OHOHOzina
-sudjelovanje u grupnim izložbama tabli OHOHOzina
-sudjelovanje na promocijama OHOHOzina
-promociju od strane OHOHO-a na društvenim mrežama festivala

Autor vizuala eventa: @Matija Pisačić

Više o samom festivalu:
OHOHO festival je prostorno-vremenski (dis)kontinuum za stvaralaštvo, diskusiju i razmjenu suvremene strip i ulične umjetnosti umjetnika/ca koji/e stvaraju underground umjetnost prema DIY poetici. Fokus festivala je na recentnoj uličnoj umjetnosti i nezavisnom stripu, a festivalski eventi - crtačke akcije, radionice, rezidencija, izložba, i buvljak - usmjereni su svima zainteresiranima za medij nezavisnog plakata, grafike, ilustracije i stripa.
OHOHO festival program je Autonomnog kulturnog centra Attack, a financijski je podržan od Ministarstva kulture Republike Hrvatske.

Objavljeno: 04.08.2021.
Promocija izdanja...      Press: Tome Trajkov
  ...Strip centra Makedonije!

27. jula održana je promocija izdavačke delatnosti Strip centra Makedonije iz Velesa, ispred umetničkog studija Emilije i Stojčeta Tocinovskog u Skoplju. Bilo je prisutno dosta autora stripova, čije radove je Strip centar objavio ove godine. Kroz ovaj događaj SCM-Veles je promovisao svoja izdanja objavljena 2021. godine:
• ITAR PEJO I NASRADIN ODŽA - Rade Dicoski
• Časopis STRIP CREATOR "br. 33 I 34,
• Strip "Šenko" –Mileta Topuza
• strip "HERLOCK SHOLMS Episode" Tarzan, majstor džungle Julio Radulović Jules iz Hrvatske
• Publikacija "MAKEDONSKI STRIP ALMANAH 2021" sa delima , pre svega makedonskih autora

Objavljeno: 01.08.2021.
Strip: Noćni sud (183)      Autor: Franja Straka
Objavljeno: 01.08.2021.
Svi prilozi su vlasništvo autora. U slučaju da želite da ih na bilo koji način eksploatišete, molimo vas da se obratite autorima priloga.
U slučaju da nisu potpisane možete ih slobodno koristiti jer su to neautorizovane vesti ovog servisa, STRIP VESTI.